Skip to content
Skip to navigation menu

English

Hwb o £3m ar gyfer iechyd meddwl yng Nghymru

12 Gorffennaf 2011

Yr Athro Nick CraddockYr Athro Nick Craddock

Cyhoeddwyd sefydlu canolfan gyntaf Cymru a fydd yn dod â gweithwyr iechyd meddwl rheng flaen ac ymchwilwyr blaenllaw’r Brifysgol ynghyd er lles cleifion.

Y Ganolfan Genedlaethol ar gyfer Iechyd Meddwl fydd Canolfan Ymchwil Biofeddygol gyntaf Cymru, yn dod ag arbenigwyr o’r radd flaenaf a phroffesiynolion iechyd meddwl rheng flaen ynghyd i wella gofal cleifion.

Caiff ei hariannu gan grant o £3m gan Sefydliad Cenedlaethol ar gyfer Ymchwil Gofal Cymdeithasol ac Iechyd (NISCHR) Llywodraeth Cymru. Yn y Ganolfan, bydd arbenigwyr o Ganolfan y Cyngor Ymchwil Feddygol ar gyfer Geneteg a Genomeg Niwroseiciatrig a Sefydliad Ymchwil Niwrowyddoniaeth ac Iechyd Meddwl y Brifysgol yn gweithio gyda phroffesiynolion rheng flaen ym mhob rhan o Gymru.

Mae’r Ganolfan Genedlaethol yn rhan o ddatganiad o £7m o gyllid a wnaethpwyd gan y Prif Weinidog, Carwyn Jones, er mwyn helpu Cymru i ddeall heintiau difrifol yn well a datblygu triniaethau newydd ar gyfer cyflyrau cyffredin.

Yn ogystal ag iechyd meddwl, cyhoeddodd y Prif Weinidog gyllid o £1.5m ar gyfer ymchwil i geneteg canser, gan gysylltu adeilad newydd blaenllaw Geneteg Canser y Brifysgol â grwpiau proffesiynol eraill i wella atal, diagnosis a thrin canser.

Dywedodd y Prif Weinidog, Carwyn Jones: "Bydd y buddsoddiad hwn yn helpu sefydlu Cymru ar lwyfan y byd fel man ar gyfer ymchwil a datblygu arloesol. Mae’n hanfodol i Gymru ddenu academyddion ymchwil, proffesiynolion iechyd, myfyrwyr a busnesau o’r ansawdd uchaf ac i gadw’r arbenigedd hwnnw.

"Bydd y wybodaeth a ddaw o gydweithio rhwng y GIG a phrifysgolion yn gosod Cymru ymhlith goreuon y byd ar gyfer ymchwil iechyd a gwyddorau bywyd."

Dywedodd yr Athro Nick Craddock, yr Ysgol Feddygaeth, a fydd yn arwain y Ganolfan Genedlaethol ar gyfer Iechyd Meddwl: "Mae pobl sydd â phroblemau iechyd meddwl angen cymorth a chefnogaeth i’w galluogi nhw i ymdopi â’u hafiechyd.

"Gall problemau iechyd meddwl effeithio ar unrhyw un, beth bynnag eu hoedran, hil, rhyw neu gefndir cymdeithasol. Dyma pam mae’n hanfodol i ni gael canolfan genedlaethol sy’n dod â phroffesiynolion rheng flaen ym mhob rhan o Gymru ac academyddion ynghyd i helpu datblygu’r triniaethau gorau posibl ar gyfer cleifion yng Nghymru."

Elfen allweddol o waith y Ganolfan Genedlaethol fydd gwella bywyd cleifion – gan ganiatáu i gleifion gymryd rhan mewn meysydd ymchwil allweddol, rhannu gwybodaeth a rhoi samplau biolegol i helpu gwella dealltwriaeth ynghylch yr hyn sy’n achosi a sbarduno afiechyd meddwl.

Bydd y Ganolfan Genedlaethol yn canolbwyntio ar iechyd meddwl ar draws rhychwant oes cyfan o blentyndod i henaint, gan gynnwys anhwylderau niwroddatblygiadol megis anhwylder gorfywiogrwydd diffyg canolbwyntio ac awtistiaeth hyd at anhwylderau seiciatrig difrifol ymhlith oedolion, megis sgitsoffrenia, anhwylder deubegwn, iselder ysbryd ac anhwylder pryder ôl-drawmatig, yn ogystal ag anhwylderau niwroddirywiol megis clefyd Alzheimer a mathau eraill o ddementia.

Yr Athro Mike OwenYr Athro Mike Owen

Arweiniwyd y cais gan yr Athro Mike Owen, sy’n cyfarwyddo Canolfan y Cyngor Ymchwil Feddygol ar gyfer Geneteg a Genomeg Niwroseiciatrig a’r Sefydliad Ymchwil Niwrowyddoniaeth ac Iechyd Meddwl.

Dywedodd yr Athro Owen, yr Ysgol Feddygaeth: "Mae’r potensial yn y maes hwn yn enfawr oherwydd datblygiadau diweddar mewn geneteg a niwrowyddoniaeth. Yr hyn sy’n rhaid i ni ei wneud nawr yw cynnwys mwy o gleifion o ledled Cymru a herio’r farn gyffredin nad yw’r anhwylderau hyn yn hygyrch iawn i ymchwil feddygol.

"Hefyd mae angen i ni hyfforddi a chynnwys mwy o seiciatryddion a gweithwyr gofal iechyd eraill mewn ymchwil ac annog mwy o fuddsoddi yn y maes hwn, sydd wedi’i danariannu’n ddifrifol o ystyried y morbidrwydd a gaiff ei achosi gan afiechyd meddwl."

Ychwanegodd yr Athro Craddock: "Mae creu Canolfan Genedlaethol ar gyfer Iechyd Meddwl gyntaf Cymru’n ddatblygiad cyffrous - bydd yn rhoi i Gymru’r cyfle cyntaf i weithio’n uniongyrchol gyda chleifion, nid yn unig i’w helpu i wella eu hiechyd meddwl ond hefyd i wella ein canlyniadau ymchwil."

Dolenni:

 
Neuroscience & Mental Health Research Institute