Skip to content
Skip to navigation menu

English

800,000 o flynyddoedd o amrywiant disymwth yn yr hinsawdd

09 Medi 2011

Greeland ice sheet web

Mae tîm rhyngwladol o wyddonwyr o dan arweiniad Dr Stephen Barker o Brifysgol Caerdydd wedi llunio rhagfynegiad o’r ffordd y gallai cofnodion hinsawdd o’r Ynys Las edrych dros yr 800,000 o flynyddoedd diwethaf.

Mae creiddiau dril a gymerwyd o lenni iâ eang yr Ynys Las wedi rhoi’r cliw cyntaf bod hinsawdd y ddaear yn gallu mynd drwy newidiadau cyflym iawn ac mae’r rhain wedi arwain at archwiliad gwyddonol egnïol ynghylch achosion posibl newidiadau disymwth yn yr hinsawdd.

Daw’r dystiolaeth hon o haenau o eira hynafol sydd wedi ymgasglu, sy’n cywasgu i ffurfio’r llenni iâ a welwn heddiw. Gall pob haen o iâ ddatgelu tymereddau’r gorffennol a hyd yn oed rhoi tystiolaeth ynghylch amseriad a maint stormydd pell neu ffrwydradau folcanig. Trwy ddrilio creiddiau yn yr iâ, mae gwyddonwyr wedi ail-greu cofnod rhyfeddol o hinsoddau’r gorffennol. Hyd yn hyn, roedd cofnodion tymheredd o’r Ynys Las wedi cynnwys yn fras y 100,000 o flynyddoedd diwethaf yn unig.

Ice cores web

Mae tîm rhyngwladol o wyddonwyr o dan arweiniad Dr Stephen Barker o Brifysgol Caerdydd wedi llunio rhagfynegiad o’r ffordd y gallai cofnodion hinsawdd o’r Ynys Las edrych dros yr 800,000 o flynyddoedd diwethaf.

Mae creiddiau dril a gymerwyd o lenni iâ eang yr Ynys Las wedi rhoi’r cliw cyntaf bod hinsawdd y ddaear yn gallu mynd drwy newidiadau cyflym iawn ac mae’r rhain wedi arwain at archwiliad gwyddonol egnïol ynghylch achosion posibl newidiadau disymwth yn yr hinsawdd.

Planktonic foraminifera from a Marine core web

Daw’r dystiolaeth hon o haenau o eira hynafol sydd wedi ymgasglu, sy’n cywasgu i ffurfio’r llenni iâ a welwn heddiw. Gall pob haen o iâ ddatgelu tymereddau’r gorffennol a hyd yn oed roi tystiolaeth ynghylch amseriad a maint stormydd pell neu ffrwydradau folcanig. Trwy ddrilio creiddiau yn yr iâ, mae gwyddonwyr wedi ail-greu cofnod rhyfeddol o hinsoddau’r gorffennol. Hyd yn hyn, roedd cofnodion tymheredd o’r Ynys Las wedi cynnwys yn fras y 100,000 o flynyddoedd diwethaf yn unig.

Dolenni cysylltiedig

Ysgol Gwyddorau'r Ddaear a'r Môr

Audio

Your device cannot play the audio in your browser. To fix this, you need to make sure both Javascript and Adobe Flash are available.

Alternatively download this interview

Get the Adobe Flash plug-in by clicking here

To find out how to enable JavaScript, check the Help option for your browser.


Cardiff University campus users

If you are on the Cardiff University campus and have problems with plug-ins or browsers, you can contact the INSRV Helpdesk on extension 74487 or visit the INSRV webpages


Dr Stephen Barker discusses abrupt climate variability