Skip to content
Skip to navigation menu

English

Bywyd mewn meddygaeth

12 Mai 2011

Anthony Campbell WEBYr Athro Anthony Campbell

Dyma yrfa dros 40 mlynedd yn y Brifysgol a helpodd dorri tir newydd pwysig mewn meddygaeth ar gyfer anhwylderau cyffredin, gan gynnwys syndrom coluddyn llidus, ac anoddefgarwch lactos a bwyd. Mae wedi cyffwrdd â bywydau miloedd o aelodau’r cyhoedd ac ysbrydoli’r genhedlaeth nesaf o wyddonwyr Cymreig. Caiff yr yrfa hon ei chofio’r wythnos nesaf fel rhan o ddathliad o waith yr Athro Anthony Campbell dros 40 mlynedd.

Mae’r Athro Anthony Campbell yn un o ffigyrau allweddol y Brifysgol o fewn yr Ysgol Feddygaeth ac Ysgol Fferylliaeth Cymru. Mae’n wyddonydd naturiol gwirioneddol, ac mae’n parhau i fod ar flaen y gad wrth ddadlau bod gwyddoniaeth yn dechrau gyda chwilfrydedd, a dyma sy’n arwain at ddarganfyddiadau sy’n egluro sut mae’r byd byw yn gweithio ac wedi esblygu.

Roedd yr Athro Campbell yn aelod blaenllaw o dîm ymchwil yr Ysgol Feddygaeth a fu’n cynnal ymchwil ar ddefnyddio cemoleuedd (sef adweithiau cemegol sy’n allyrru golau) i ddisodli ymbelydredd mewn technoleg bioleg celloedd, imiwno-adnabod a DNA. Ef oedd un o ddyfeiswyr cyfres o batentau a gofrestrwyd gan yr Ysgol.

Mae technoleg arloesol yr Ysgol Feddygaeth wedi helpu trawsnewid diagnosis clinigol ac erbyn hyn caiff ei defnyddio mewn cannoedd o filiynau o brofion clinigol bob blwyddyn. O ganlyniad, dyfarnwyd Gwobr Addysg Uwch y Frenhines i’r Ysgol ym 1998 ac yn 2006 dewiswyd y dechnoleg gan brosiect Eureka Prifysgolion y DU fel un o’r 100 o ddyfeisiadau a darganfyddiadau pwysicaf gan Brifysgolion y DU dros y 50 mlynedd ddiwethaf.

Yn 2010, mewn adroddiad gan Brifysgolion Grŵp Russell ar effaith ymchwil sylfaenol ar yr economi, dewiswyd y gwaith hwn fel yr unig astudiaeth achos o Gymru.

Dywedodd Dr James Matthews, Uwch Ddarlithydd mewn Haint, Imiwnedd a Biocemeg yn yr Ysgol Feddygaeth: "Yn wir, yr Athro Campbell yw un o aelodau mwyaf ymroddgar ac uchaf ei barch yr Ysgol.

"Dylid dathlu gyrfa dros 40 mlynedd mewn unrhyw broffesiwn – ond yn enwedig gyrfa sydd wedi cyflawni cymaint o ran darganfyddiadau newydd ac annog y genhedlaeth nesaf o wyddonwyr. Ar ran cydweithwyr ar draws yr Ysgol Feddygaeth – a chydweithwyr ledled y Brifysgol a thu hwnt – rwy’n gobeithio y bydd y digwyddiad hwn yn helpu nodi a dathlu ei lwyddiant."

Enillodd yr Athro Campbell radd dosbarth cyntaf mewn Gwyddorau Naturiol yng Ngholeg Penfro, Caergrawnt, ym 1967, a Doethuriaeth mewn Biocemeg ym 1971. Mae wedi cyhoeddi dros 200 o bapurau gwyddonol ac wyth llyfr gan gynnwys llyfr ryseitiau ar gyfer pobl sydd ag anoddefgarwch lactos; ac mae ganddo nifer o batentau sy’n cael eu defnyddio ledled y byd.

Caiff ei gydnabod yn gyffredinol am ei waith arloesol i gyfleu gwyddoniaeth – ac fel arloeswr yng Nghymru wrth ymgysylltu ag ysgolion a’r cyhoedd.

Mae’r grŵp Dealltwriaeth y Cyhoedd o Wyddoniaeth ym myd Iechyd a sefydlwyd ganddo yn y Brifysgol hon ym 1993 yn cynnwys tua 150 o staff ar bob lefel ar draws y pum Ysgol academaidd.

Mae’r grŵp hwn yn cynnal digwyddiadau drwy gydol y flwyddyn, gan gynnwys Gwyddoniaeth mewn Iechyd yn Fyw, sy’n denu dros 550 o fyfyrwyr ac athrawon (cafodd ei ddyfarnu’n un o dri digwyddiad mwyaf blaenllaw Wythnos Genedlaethol Gwyddoniaeth gan Gymdeithas Gwyddoniaeth Prydain yn 2009), rhaglen o ddarlithoedd cyhoeddus, a chynlluniau Nuffield a chynlluniau ymchwil eraill ar gyfer myfyrwyr. Ym 1994, sefydlodd Ganolfan Bioleg a Meddygaeth Darwin a Chanolfan Gwyddoniaeth Welston Court yn Sir Benfro ym 1996.

O ganlyniad, ym 1999 sefydlodd Ŵyl Wwyddoniaeth Darwin Sir Benfro. Erbyn hyn, mae Canolfan Darwin yn ganolbwynt blaenllaw ar gyfer gwaith allymestyn ac ymgysylltu â’r cyhoedd yng Nghymru, gan drefnu dros 150 o ddigwyddiadau bob blwyddyn, ac mae wedi derbyn cymorth ariannol o ffynonellau cyhoeddus a phreifat gan gynnwys Gŵyl y Mileniwm, COPUS, yr UE, Dragon LNG, Sefydliad Waterloo, a sefydliadau eraill yn Sir Benfro.

Cynhelir dathliad o 40 mlynedd Tony Campbell yn yr Ysgol Feddygaeth ddydd Gwener 20 Mai yn yr Ysgol Feddygaeth. Fel rhan o ddigwyddiad y diwrnod, bydd siaradwyr o Brifysgol Caergrawnt, Prifysgol Paris a Chanolfan Darwin yn traddodi darlithoedd.

Am fwy o wybodaeth ynghylch digwyddiadau’r diwrnod, cysylltwch â Dr James Matthews yn yr Ysgol Feddygaeth ar 029 20 687021 neu anfonwch e-bost at matthewssrj@caerdydd.ac.uk.

Dolenni perthnasol

Tags