Skip to content
Skip to navigation menu

English

Bywyd drwy wydrau cyffredin

26 Ebrill 2008

Datgelodd gwaith ymchwil gall gwydrau cyffredin gymryd lle gwydrau deuffocal o fewn dwy flynedd

Yn ôl ymchwil newydd gan Brifysgol Caerdydd ni fydd bron i draean y plant syndrom Down sy’n gwisgo gwydrau deuffocal i’w helpu i ffocysu’n gywir, o bosib ond angen eu gwisgo am ddwy flynedd.

Astudiwyd y rhesymau dros ffocysu gwan ymhlith plant â syndrom Down gan Uned Ymchwil Syndrom Down Ysgol Optometreg a Gwyddorau’r Golwg Caerdydd. Canfuwyd bod traean y plant yn yr astudiaeth a ddefnyddiodd wydrau deuffocal i leddfu anawsterau gyda ffocysu ar waith agos, yn gallu dychwelyd at wydrau cyffredin ar ôl eu gwisgo am gyfartaledd o ddwy flynedd.

Mae plant â syndrom Down yn llawer mwy tebygol o gael problemau llygaid a golwg na phlant cyffredin. Lle mae dim ond rhwng pump ac wyth y cant o blant cyffredin o oed ysgol gynradd sydd angen sbectol, mae oddeutu 60 y cant o blant â syndrom Down eu hangen. Diffygion cyffredin eraill yw llygaid croes (tro yn y llygad), ffocysu gwan a golwg llai manwl.

Dywed Dr Maggie Woodhouse, sy’n arwain yr Astudiaeth Deuffocal a ariennir gan y Sefydliad Iechyd ac yn cyflwyno’r ymchwil yng nghynhadledd y Materion Meddygol mewn plant â syndrom Down/ Medical Issues in Children with Down’s syndrome, bod y canfyddiadau’n arwyddocaol iawn ac yn annisgwyl: "Mae ein hastudiaeth yn cynnig mwy o dystiolaeth i gefnogi’r defnydd ehangach o wydrau deuffocal ar gyfer y grŵp hwn o bobl ifanc.

"Canfuom cyn iddynt wisgo gwydrau deuffocal, bod gan blant syndrom Down broblem ffocysu nid oherwydd eu bod yn methu ffocysu ond am nad oeddent yn ffocysu. Yn fwy penodol, mae’r plant yn addasu’n llawer mwy cywir drwy eu gwydrau deuffocal nag yw plant y grŵp rheolydd drwy eu gwydrau cyffredin. Er syndod, mae’r plant â gwydrau deuffocal yn addasu’n fwy cywir yn ogystal wrth edrych dros ben eu gwydrau deuffocal drwy ran ‘pellter’ y lens. Mae hyn yn awgrymu bod y gwydrau deuffocal yn ‘dysgu’r’ plant i ddefnyddio eu gallu eu hunain i ffocysu.

"Er nad ydym yn gwybod yr esboniad hyd yn hyn, mae ein hymchwil yn cynnig gwybodaeth bwysig i ni ynglŷn â’r hyn y dylid chwilio amdano er mwyn esbonio’r broblem hon."
Mae rhai clinigwyr yn rhagnodi sbectol deuffocal fel mater o drefn ar gyfer plant â syndrom Down, sef yn Sgandinafia a Chanada, ac yn canfod bod plant yn cydymffurfio’n dda gyda gwisgo’r sbectols hyn, ynghyd â manteisio o ran golwg drwy eu gwisgo. Yn y DU ni ragnodir gwydrau deuffocal fel rheol, ac ni chafwyd treialon dan oruchwyliaeth sy’n astudio effaith y cywiriadau deuffocal hyn ar waith agos neu berfformiad addysgol.

Mae Dr Woodhouse yn mynd yn ei blaen i ddweud: "Mae llawer o’n gwaith wedi arwain yn barod at fod plant â syndrom Down yn llwyddo i gyrraedd eu potensial llawn o ran golwg. Mae’r ymchwil diweddaraf hwn yn dangos pa mor bwysig i’r plant yw gwisgo sbectol deuffocal ac yn pwysleisio’r angen i wydrau deuffocal fod yn rhan ganolog o brotocolau ymarfer mewn gofal iechyd."

Ers ei sefydlu yn 1992, mae Uned Ymchwil Syndrom Down Ysgol Optometreg a Gwyddorau’r Golwg Caerdydd wedi gwneud darganfyddiadau pwysig ynglŷn â’r ffyrdd mae llygaid a golwg plant syndrom Down yn wahanol. Arweiniodd y rhain at ganllawiau ar sail tystiolaeth ar gyfer profi a rheoli problemau llygaid.

Ar hyn o bryd yn ogystal mae’r Ysgol yn llwyfannu arddangosfa ffotograffig persbectifau symudol ‘Shifting Perspectives Photographic Exhibition’, a drefnwyd gan Gymdeithas Syndrom Down. Wedi ei lleoli yng nghyntedd adeilad newydd yr Ysgol ar Heol y Maendy, mae’r arddangosfa ysbrydoledig hon yn gasgliad o ddelweddau oedolion a phlant â syndrom Down.

Cynhelir cynhadledd y Materion Meddygol mewn plant â syndrom Down/ Medical Issues in Children with Down’s syndrome ddydd Llun 28 Ebrill yng Ngwesty Bro Morgannwg, Caerdydd.

Tags