Skip to content
Skip to navigation menu

English

Galw academaidd am Gomisiynydd Iaith annibynnol i Gymru

06 Awst 2009

Athro Colin H WilliamsAthro Colin H Williams

Bydd aelod o Ysgol Gymraeg y Brifysgol yn galw am Gomisiynydd annibynnol i Gymru mewn darlith ar Ddeddfwriaeth a Chynllunio Iaith yn yr Eisteddfod Genedlaethol heddiw (dydd Iau 6 Awst 2009).

Bydd Yr Athro Colin H Williams, arbenigwr ar gysylltiadau ethnig a lleiafrifol a chynllunio a pholisi iaith, yn dechrau drwy feirniadu gweithrediad deddfwriaeth bresennol a pholisi iaith. Yna bydd yn troi ei sylw at elfennau allweddol a fydd yn debygol o gael eu sefydlu os bydd Gorchymyn Cymhwysedd Deddfwriaethol yn dod â deddfwriaeth ar yr iaith Gymraeg o dan reolaeth Cynulliad Cenedlaethol Cymru.

Dywedodd Yr Athro Williams: "Byddaf yn edrych ar bolisi iaith ers pasio Deddf yr Iaith Gymraeg a hefyd effaith y ddeddfwriaeth iaith newydd a gyflwynir.

"Credaf y dylem ni nawr gael Swyddfa Comisiynydd Iaith fydd yn annibynnol o lywodraeth ac fe fyddaf yn edrych ar amryw strwythurau sydd wedi cael eu mabwysiadu gan wledydd eraill."

Ar hyn o bryd mae’r Athro Williams yn ymgymryd â phrosiectau ymchwil yn cymharu swyddfa Comisiynydd Iaith yng Nghanada ac Ewrop a rôl yr iaith yn Ewrop. Noddir y ddarlith gan Gwmni Iaith sy’n rhan o Iaith, asiantaeth gynllunio iaith fwyaf blaenllaw Cymru. Caiff ei threfnu ar ran Cymdeithas Cynllunwyr Cymru a bydd darlith Yr Athro Williams yn dechrau am 3pm ym Mhafiliwn y Cymdeithasau.

Bydd ymwelwyr i Bafiliwn y Brifysgol heddiw (dydd Iau 6 Awst 2009) yn derbyn cyfrif uniongyrchol gan academydd Ysgol y Gymraeg Walter Brooks o’i brofiadau ef fel rhywun o Batagonia yn byw yng Nghymru, y Cymry ym Mhatagonia a’i ymweliad diweddar i Ŵyl Bywyd Gwerin Smithsonian yn Washington. Hefyd yn digwydd ym mhafiliwn y Brifysgol fydd aduniad Ysgol y Gymraeg a darlleniadau gan fyfyrwyr yr Ysgol Ysgrifennu Creadigol.

Eisteddfod Genedlaethol Cymru y gellid ei olrhain yn ôl i 1179 yw gŵyl ddiwylliannol cerddorol a barddoniaeth fwyaf a hynaf Ewrop. Dyma’r digwyddiad artistig pennaf yng Nghymru, sy’n denu tua 150,000 o bobl yn flynyddol a mwy na 6,000 o gystadleuwyr.

Ceir mwy o fanylion am ddigwyddiadau’r Brifysgol yn yr Eisteddfod ar www.caerdydd.ac.uk/eisteddfod.

Tags