Skip to content
Skip to navigation menu

English

Effeithiau alcohol ar y pancreas

22 Mawrth 2011

Yr Athro Ole Petersen CBE FRSYr Athro Ole Petersen CBE FRS

Mae astudiaeth dan arweiniad Caerdydd wedi darganfod bod protein yn cynnig amddiffyniad rhag effeithiau alcohol yn y pancreas.

Gallai ffrwyth yr astudiaeth, a ariannwyd gan y Cyngor Ymchwil Feddygol (yr MRC), arwain at ddatblygu triniaethau newydd i gwtogi ar siawns pobl o ddatblygu canser y pancreas.

Arweiniwyd tîm Caerdydd gan yr Athro Ole Petersen, Cyfarwyddwr Ysgol y Biowyddorau. Mae i’r protein, calmodwlin, ran yn y prosesau sylfaenol sy’n digwydd ym mhob cell, sef elfennau sylfaenol y corff. Yn ôl yr astudiaeth newydd hon, os na fydd calmodwlin yng nghelloedd y pancreas, caiff alcohol lawer mwy o effaith wenwynig wrth i adwaith cadwynol sy’n peri i’r celloedd eu dinistrio’u hunain gyflymu. Gall hynny arwain at lid y pancreas, llid sydd, yn y tymor hir, yn cynyddu cryn dipyn ar y risg o ddatblygu canser y pancreas.
Canser y pancreas yw pumed achos mwyaf cyffredin marwolaethau oherwydd canser, a thri y cant yn unig o gleifion sy’n ei oroesi am fwy na phum mlynedd.

Canfu tîm yr astudiaeth fod calmodwlin yn amddiffyn celloedd y pancreas rhag effeithiau gwenwynig alcohol pan gaiff ei roi ar waith gan brotein bach arall o’r enw CALP-3.
Meddai’r Athro Petersen, sy’n arwain Grŵp MRC yn yr Ysgol: "Er bod llawer o ansicrwydd o hyd ynghylch sut mae alcohol yn difrodi celloedd yn y corff, rydyn ni wedi dod o hyd i ffordd newydd ac annisgwyl sydd gan gelloedd y pancreas o’u diogelu eu hunain. Rydyn ni’n awgrymu bod rhoi’r protein calmodwlin ar waith yn amddiffyn rhag datblygiad llid y pancreas. Gan fod cydberthynas gref rhwng yfed alcohol ac achosion o lid y pancreas, ein gobaith yw y bydd y wybodaeth newydd hon yn arwain yn y pen draw at ddatblygu cyffuriau i ymladd y broses honno. Mae hwn yn gam allweddol ymlaen."

Sylw’r Athro John Iredale, Pennaeth Canolfan Prifysgol Caeredin//MRC dros Ymchwil i Lid, oedd: "Mae hwn yn ddarganfyddiad gwirioneddol bwysig. Gan nad oes modd trin llid llym y pancreas ar hyn o bryd, mae’n dal i fod yn un o achosion pwysig marwolaeth. Peth pwysig hefyd yw cydnabod y gall y clefyd llethol hwn ddeillio o byliau o oryfed. Mae’r MRC wedi ymrwymo i ddeall pob math o lid – yn enwedig mewn enghreifftiau sydd â goblygiadau mor ddifrifol â’r rhain. Ein nod ni yw troi darganfyddiadau mewn gwyddoniaeth sylfaenol yn ddatblygiadau sydd o les i iechyd pawb."

Ceir adroddiad ar yr astudiaeth yn y cyfnodolyn Proceedings of the National Academy of Sciences ac fe’i cyflawnwyd ar y cyd ag ymchwilwyr o Brifysgol Lerpwl, Sefydliad RIKEN Gwyddor yr Ymennydd yn Siapan ac Asiantaeth Gwyddoniaeth a Thechnoleg Siapan.

Tags