Skip to content
Skip to navigation menu

English

Darganfod pentref brenhinol Eingl-Sacsonaidd

11 Mawrth 2014

Rendlesham find - Harness Mount_web

Mae archaeolegwyr yn Suffolk wedi canfod tystiolaeth ddiamheuol o’r anheddiad brenhinol Eingl-Sacsonaidd hirgolledig yr oedd ei drigolion yn claddu eu brenhinoedd yn Sutton Hoo.

Mae Boda Ddoeth yn cyfeirio at yr anheddiad brenhinol yn Rendlesham yn ei waith An Ecclesiastical History of the English People yn yr 8fed ganrif, ond ni ddaethpwyd o hyd iddo tan nawr.

Meddai Cyd-gyfarwyddwr ac ymgynghorydd academaidd y prosiect, yr Athro Christopher Scull o Ysgol Hanes, Archaeoleg a Chrefydd Prifysgol Caerdydd a Choleg Prifysgol Llundain: "Mae’r arolwg wedi amlygu safle o bwysigrwydd cenedlaethol, os nad rhyngwladol, er mwyn deall yr uchelwyr Anglo-Sacsonaidd a’u cysylltiadau Ewropeaidd. Mae ansawdd rhai o’r enghreifftiau o waith metel yn golygu nad oes amheuaeth y cawsant eu gwneud ar gyfer haenau uchaf cymdeithas a’u defnyddio ganddynt. Mae’r darganfyddiadau eithriadol hyn yn wirioneddol arwyddocaol o ran taflu goleuni newydd ar Ddwyrain Anglia gynnar a tharddiad teyrnasoedd Eingl-Sacsonaidd."

Ers pum mlynedd, mae tîm medrus o ddefnyddwyr offer canfod metel wedi bod yn gweithio ar dir fferm, bedair milltir i’r gogledd-ddwyrain o safle claddu Sutton Hoo, lle daethpwyd o hyd i amrywiaeth eang o ganfyddiadau. Mae’r rhain yn cynnwys darnau o emwaith aur cain, ceiniogau Sacsonaidd a phwysau sy’n gysylltiedig â masnach, yn ogystal â thoriadau metel o weithdy gof.

Mae archaeolegwyr wedi defnyddio offer canfod metel, ffotograffau o’r awyr, dadansoddi cemegol a geoffiseg - sef proses o sganio’r ddaear o dan yr wyneb am dystiolaeth o nodweddion wedi’u claddu - i ganfod y safle Eingl-Sacsonaidd 50 ha o fewn ardal arolwg o hyd at 160ha.

Bydd yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol yn cynnal arddangosfa fach o’r canfyddiadau, o’r enw Rendlesham Rediscovered, yn ei chanolfan ymwelwyr yn Sutton Hoo. Dangosir y canfyddiadau hyn yn ystod blwyddyn sydd eisoes yn un gyffrous i Sutton Hoo, gan fod yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol yn dathlu 75 mlynedd ers i Basil Brown ganfod y safle claddu Eingl-Sacsonaidd gwreiddiol. ​

Mae’r arolwg yn dangos bod pobl wedi bod yn byw a chynnal gweithgareddau yn Rendlesham o’r cyfnod cynhanesyddol hwyr hyd at yr oes fodern, a bod anheddiad arbennig o fawr, cyfoethog a phwysig yno yn ystod y cyfnod Eingl-Sacsonaidd cynnar i ganolig. Golyga hyn y byddai pobl wedi bod yn byw yno ar ddechrau’r 7fed ganrif, a hynny ar yr un adeg y cafodd y tomenni claddu sy’n enwog yn rhyngwladol eu hadeiladu yn Sutton Hoo.

Cynhelir arddangosfa’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol yn Sutton Hoo o ddydd Sadwrn, 15 Mawrth tan fis Hydref.

Meddai Martin Payne, Swyddog Dysgu a Dehongli’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol yn Sutton Hoo: "Bydd yr arddangosfa hon, am y tro cyntaf, yn galluogi pobl i ailddarganfod Rendlesham Eingl-Sacsonaidd a dysgu rhagor am yr Eingl-Sacsoniaid a gladdodd eu brenhinoedd yn Sutton Hoo. Mae’n gyfle unigryw a chyffrous i gael gwybod sut yr oedd y brenhinoedd hyn a’u dibynyddion yn treulio eu dyddiau ac yn byw eu bywydau. Mae’n arddangosfa gymharol fach, gyda thua 70 o wrthrychau’n cael eu dangos, ond mae’r canfyddiadau o arwyddocâd hanesyddol ac archaeolegol enfawr ac yn sicr yn werth eu gweld. Mae edrych yn agos ar y gwrthrychau hyn yn gwneud i chi agosáu at y bobl a arferai fyw yma, dros 1,300 o flynyddoedd yn ôl."

Mae’r darganfyddiadau newydd yn cael eu cadw yn Sutton Hoo am y tro, cyn cael eu symud i safle arddangos newydd parhaol a adeiladwyd at y diben yn Amgueddfa Ipswich.

Cyngor Sir Suffolk, Cymdeithas Sutton Hoo ac English Heritage sydd wedi ariannu a noddi’r prosiect arolwg archaeolegol, gyda chymorth sylweddol gan wirfoddolwyr a roddodd yn hael o’u hamser. Yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol sydd wedi ariannu’r arddangosfa dros dro ac yn ei chynnal.

Dolenni cysylltiedig

Yr Ysgol Hanes, Archaeoleg a Chrefydd

Yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol