Skip to content
Skip to navigation menu

English

Ydy siarcod yn dod yn fwy clyfar?

18 Mawrth 2008

Ydy siarcod yn dechrau sylweddoli ein technegau ni ar gyfer eu tagio – ac yn dysgu sut i’w hosgoi?

Dyna theori Steve Kessel, myfyriwr PhD Gwyddorau’r Ddaear a’r Moroedd, sydd wedi treulio’r tair blynedd diwethaf yn gweithio yng Ngorsaf Maes Biolegol enwog Bimini, neu’r Lab Siarcod, yn Y Bahamas.

Mae Steve yn astudio tueddiadau poblogaeth ymysg siarcod lemwn ac mae’n credu bod technegau ymchwil cyfredol yn tanamcangyfrif niferoedd – oherwydd bod siarcod yn dechrau deall dulliau dynol o gyfrif.

Mae dulliau traddodiadol o roi tag ar siarcod wedi cynnwys rhoi abwyd ar linell hir a mewnblannu trawsgludydd unwaith iddynt gnoi’r abwyd.

Fodd bynnag, dywedodd Steve: "Mae’r siarcod i weld yn dod yn fwy clyfar ac yn dysgu ein technegau. Maen nhw wedi sylweddoli nad yw’n beth da bwyta’r bwyd am ddim hwn."

Mae Steve yn defnyddio technegau eraill i roi tagiau ar siarcod, gan gynnwys defnyddio sgiffiau i’w corlannu i ddŵr bas lle mae’n bosibl eu dal mewn rhwydi, ac arolygon o’r awyr er mwyn cyfrif niferoedd. Fodd bynnag, gan fod siarcod lemwn yn gallu tyfu hyd at dri metr o hyd ac ymysg y 10fed rhywogaeth fwyaf peryglus yn y byd, mae risgiau i’r dull cyntaf.

Dywedodd Steve: "Yn debyg i’r rhan fwyaf o siarcod, maen nhw’n iawn dim ond i chi adael llonydd iddyn nhw. Os ydych yn chwarae o gwmpas â nhw, maen nhw’n anodd eu trin ac mae ganddyn nhw gnoad cas iawn. Mae’n rhaid i chi fod yn weddol hyderus wrth ddelio â nhw, ond heb fod yn rhy hunanfodlon chwaith – dyna pryd fydd un ohonyn nhw’n eich cnoi."

Er gwaethaf y risgiau, mae Steve wedi cael ei amser yn Bimini yn arbennig o ddefnyddiol. Mae wedi cael ei annog gan y tueddiadau y mae wedi eu gweld ymysg teuluoedd siarcod, sy’n rhoi gobaith iddo bod y sefyllfa’n well na’r disgwyl.

Ymunwyd ag ef yn Y Bahamas gan fyfyriwr arall Gwyddorau’r Ddaear a’r Moroedd, Mark Bond, sydd yno fel rhan o’i gwrs. Mae’r ddau wedi denu diddordeb cyfryngau’r byd yn y Lab Siarcod. Mae Steve wedi bod ar y Discovery Channel a Sky One. Mae ei waith newydd ymddangos ar NBC ac mae wedi cael ei ffilmio gan y BBC ar gyfer rhaglen ddogfennol newydd am y moroedd.