Skip to content
Skip to navigation menu

English

Astudiaeth hypnosis yn datgelu cyfrinachau parlys anesboniadwy

20 Chwefror 2013

cortex coverMae hypnosis wedi dechrau ennyn diddordeb o’r newydd ymhlith niwrowyddonwyr sy’n ystyried defnyddio cymhelliad hypnotig i brofi rhagfynegiadau am weithgarwch gwybyddol arferol.

Er mwyn dangos y posibiliadau yn y dyfodol sy’n gysylltiedig â’r maes hwn sydd ar dwf, daeth yr Athro Peter Halligan o Ysgol Seicoleg Prifysgol Caerdydd, a David A. Oakley o Goleg Prifysgol Llundain, ag ymchwilwyr blaenllaw ym meysydd nirwowyddoniaeth gwybyddol a hypnosis ynghyd i gyfrannu at rif arbennig y mis hwn o’r cylchgrawn rhyngwladol, Cortex.

Mae’r rhifyn yn dangos sut mae datblygiadau methodolegol a damcaniaethol, gan ddefnyddio cymhelliad hypnotig, yn gallu cynnig dealltwriaeth newydd y gellir ei gwirio’n wyddonol ar gyfer niwrowyddoniaeth yr ymwybod a rheolaeth echddygol. Mae’r ymchwil hefyd yn cynnwys astudiaethau newydd ar gyfer delweddu’r ymennydd sy’n ymateb i bryderon yr amheuwyr ynglŷn â pha mor wrthrychol a chymharol yw ffenomena sy’n deillio o hypnosis a oedd, cyn hynny, yn dibynnu ar gofnod ac ymddygiad unigolion ac nad oedd modd ei wirio i raddau helaeth.

Mae Halligan ac Oakley yn cyfrannu hefyd at astudiaeth ddelweddu newydd a dadlennol o’r ymennydd yn y rhifyn hwn sy’n bwrw golwg ar systemau’r ymennydd sy’n gysylltiedig â pharlys hypnotig. Mae’r ymchwil hwn yn dilyn eu gwaith arloesol cynharach am barlys hypnotig y coesau a gofnodwyd yn y Lancet yn 2000.

Mae cleifion sydd ag anhwylderau trawsnewid "swyddogaethol" neu "seicogenic" yn dangos symptomau megis parlysu, yn cyflwyno her glinigol. Maent yn cynrychioli rhwng 30 a 40% o’r cleifion sy’n mynd i glinigau niwrolegol i gleifion allanol ac maent yn rhoi gwasanaethau iechyd cyhoeddus o dan straen enfawr.

Meddai’r Athro Halligan o Ysgol Seicoleg Prifysgol Caerdydd: "Mae’r astudiaeth newydd hon, a gynhelir gyda chydweithwyr o’r Sefydliad Seiciatryddol yn Llundain, yn awgrymu bod hypnosis yn gallu cynnig dealltwriaeth o systemau ymennydd y cleifion sy’n dangos symptomau salwch niwrolegol, ond heb dystiolaeth o niwed i’r ymennydd. Mae gwybodaeth newydd yn dangos bod y symptomau sydd gan gleifion sydd ag anhwylderau trawsnewid swyddogaethol neu ddatgysylltiol (e.e. parlys sydd heb eglurhad meddygol) yn gallu cael eu ffugio gyda chymhelliad hypnotig wedi’i dargedu.


"Yn yr astudiaeth hon, buom yn monitro’r hyn oedd yn digwydd yn ymennydd gwirfoddolwyr iach gyda chymhelliad hypnosis a oedd yn cael profiadau tebyg i barlys yr oedd modd eu ‘tro ymlaen’ neu eu ‘diffodd’. O ganlyniad i’r cymhelliad, nid oedd yr unigolion yn gallu symud ffon reoli ac roeddent yn teimlo fel pe baent yn methu â symud na rheoli eu llaw chwith, er eu bod yn ceisio gwneud hynny.

"O gymharu â’r symudiadau yr oedd modd eu cwblhau, roedd y cyflwr parlys a gymhellwyd yn dangos mwy o weithgaredd yn rhannau’r ymennydd y gwyddys eu bod yn weithgar mewn paratoadau echddygol a bwriadu i symud – yn ogystal â’r rhannau o’r ymennydd sy’n gysylltiedig â dewis sut i ymateb a swildod."

O gymharu symptomau a fynegwyd gan gleifion anhwylder trawsnewid a’r rhai hynny a grëwyd gan ‘barlys’ mewn hypnosis, dangoswyd patrymau gweithgarwch yn yr ymennydd sy’n gysylltiedig â’r rhai a geir wrth geisio symud y rhan o’r corff sydd wedi’i heffeithio.


Gall y canfyddiadau hyn lywio astudiaethau yn y dyfodol ynglŷn â dulliau gweithredu’r ymennydd sy’n sail ar gyfer parlys mewn rhan o’r cyrff ymhlith cleifion sydd ag anhwylderau trawsnewid. Yn anad dim, gallent arwain at driniaethau effeithiol.


Dolenni defnyddiol:

Yr Ysgol Seicoleg
Hafan Cotex

The functional anatomy of suggested limb paralysis

Hypnosis and cognitive neuroscience: Bridging the gap
Imaging hypnotic paralysis: implications for conversion hysteria
Dissociation in hysteria and hypnosis: evidence from cognitive neuroscience

 

Tags

Newyddion Diweddaraf

Newyddion Diweddaraf Coleg y Gwyddorau Biofeddygol a Gwyddorau Bywyd