Skip to content
Skip to navigation menu

English

Cysylltiad rhwng awtistiaeth a thestosteron

09 Mawrth 2011

Yr Athro Simon Baron-CohenYr Athro Simon Baron-Cohen

Gall bechgyn fod mewn mwy o berygl o ddatblygu awtistiaeth am eu bod yn cynhyrchu testosteron ac yn agored i lefelau uwch ohono wrth iddynt ddatblygu yng nghroth y fam. Dyna fydd dadl un o arbenigwyr pennaf y DU ar awtistiaeth mewn darlith gyhoeddus ym Mhrifysgol Caerdydd (Dydd Llun 14 Mawrth).

Mae’r Athro Simon Baron-Cohen o Brifysgol Caergrawnt yn un o arbenigwyr mwyaf blaenllaw y DU ar awtistiaeth. Bydd ei ddarlith yn archwilio sut mae hormonau yn effeithio ar sut mae’r meddwl yn datblygu – yn enwedig sut mae lefelau uwch o destosteron wedi eu cysylltu â lefelau uwch o nodweddion awtistiaeth.

Mae’r ddarlith, a drefnir ar y cyd rhwng Cymdeithas Niwrowyddoniaeth Cymru Chapter a Sefydliad Ymchwil Niwrowyddoniaeth ac Iechyd Meddwl Prifysgol Caerdydd, yn rhan o Wythnos Ymwybyddiaeth yr Ymennydd – wythnos o ddigwyddiadau wedi’u bwriadu i godi ymwybyddiaeth am waith ymchwil newydd sy’n ymddangos mewn niwrowyddoniaeth ac mewn trin salwch meddwl.

Wrth siarad cyn traddodi ei ddarlith, dywedodd yr Athro Simon Baron-Cohen: "Mae awtistiaeth yn effeithio ar wrywod yn amlach na benywod. Mae’n rhaid bod yr eglurhad am hyn naill mewn ymarfer diagnostig, yr hormonau, geneteg , neu gymysgedd o’r tri gyda’i gilydd.

"Bydd fy narlith i’n crynhoi’r gwaith rydym wedi ei wneud i roi prawf ar y theori hon – a chanlyniad y gwaith hwnnw oedd inni gasglu fod testosteron y ffoetws yn ffactor allweddol wrth wraidd datblygiad cymdeithasol ac y gall chwarae rhan mewn awtistiaeth."

Bydd ymchwil a darlith yr Athro Baron-Cohen yn canolbwyntio ar dri maes penodol. Bydd y maes cyntaf yn ystyried y rhan sydd gan destosteron y ffoetws mewn datblygiad cymdeithasol a chyfathrebu yn ddiweddarach ac yn y datblygu ar nodweddion awtistiaeth.

Yn ail, rhoddir ystyriaeth i’r dystiolaeth dros gamreoleiddio hormonau a swyddogaeth hynny yn natblygiad awtistiaeth. Yn olaf, trafodir y berthynas rhwng y genynnau ymgeiswyr sy’n rheoleiddio testosteron ac awtistiaeth.

Daw ei ddarlith i ben gyda thrafodaeth ar y dystiolaeth am y cysylltiad rhwng testosteron a nodweddion awtistiaeth, gan ganolbwyntio ar gyflyrau meddygol prin lle mae testosteron y ffoetws wedi codi – fel mewn cyflyrau megis Gordyfiant Uwcharennol o’r Geni.

Mae Prifysgol Caerdydd yn ganolfan flaenllaw ar gyfer ymchwil i awtistiaeth. Ym Medi 2010, lansiwyd Canolfan Ymchwil Awtistiaeth Cymru o dan gyfarwyddyd yr Athro Sue Leekam.

Meddai’r Athro Leekam: "Rydym wrth ein boddau mai awtistiaeth fydd pwnc darlith gyhoeddus Prifysgol Caerdydd eleni. Mae’r Athro Baron-Cohen yn cael ei gydnabod yn rhyngwladol am ei ymchwil arloesol sy’n archwilio’r ffordd mae hormonau yn cael effaith ar sut mae’r meddwl yn datblygu. Bydd ei ddarlith o ddiddordeb enfawr i gynulleidfa gyhoeddus eang".

Mae Simon Baron-Cohen yn Athro Seicopatholeg Ddatblygiadol yn yr Adrannau Seiciatreg a Seicoleg Arbrofol ym Mhrifysgol Caergrawnt. Ef hefyd yw Cyfarwyddwr Canolfan Ymchwil Awtistiaeth Prifysgol Caergrawnt.

Yn ogystal ag archwilio theori testosteron y ffoetws am awtistiaeth, fe’i cydnabyddir yn rhyngwladol hefyd am ei theori gynharach fod a wnelo awtistiaeth â graddau o ‘ddallineb-meddwl’ a’i theori ddiweddarach fod awtistiaeth yn ffurf eithafol ar ‘ymennydd y gwryw’.

Mae pob lle wedi ei gymryd bellach ar gyfer y ddarlith "A yw hormonau yn effeithio ar sut mae’ch ymennydd yn datblygu? Theori Testosteron y Ffoetws am Awtistiaeth".

Gall aelodau o’r cyhoedd sydd â diddordeb weld y ddarlith yn fyw ar wefan y Sefydliad Ymchwil Niwrowyddoniaeth ac Iechyd Meddwl, www.caerdydd.ac.uk/research/neuroscience, am 6.30pm Nos Lun 14 Mawrth 2011.

Byddwch gystal â chysylltu â Sefydliad Ymchwil Niwrowyddoniaeth ac Iechyd Meddwl Prifysgol Caerdydd ar 029 20 687906 neu e-bostiwch: neuroscience@caerdydd.ac.uk gydag unrhyw ymholiadau am y ddarlith hon.

Dolenni

Neuroscience & Mental Health Research Institute