Skip to content
Skip to navigation menu

English

Galwadau i ddiwygio Menter ar y Cyd

25 Medi 2012

Calls to reform Joint EnterpriseMae Ysgol y Gyfraith Prifysgol Caerdydd yn helpu sefydliad gwirfoddol i ddarparu tystiolaeth a allai fod o gymorth mewn ymgyrch i ddiwygio athrawiaeth Menter ar y Cyd (neu "Bwrpas Cyffredin"), y mae beirniaid yn hawlio ei bod wedi arwain at lawr o euogfarnau anghyfiawn yn y DU. Fe’i disgrifiwyd fel "cyfraith ddiog", ac mae’n ymddangos y bu cynnydd sylweddol yn ddiweddar yn nifer yr euogfarnau menter ar y cyd.

Dywed rhai fod hyn o ganlyniad i ymgais gamsyniol i fynd i’r afael â throseddau sy’n gysylltiedig â’r "diwylliant gangiau". Mae erlynwyr yn cyhuddo nifer o unigolion o drosedd fawr yn hytrach na chyhuddo unigolion mewn modd sy’n adlewyrchu’n fwy cywir eu gweithredoedd gwahanol. Mewn rhai achosion, dadleuir na ddylai fod unrhyw gyhuddiadau lle mae rhywun yn digwydd bod yn y man anghywir ar yr amser anghywir.

Mae JENGbA (Joint Enterprise Not Guilty by Association – www.jointenterprise.co) yn sefydliad ymgyrchu ar lawr gwlad a sefydlwyd yn 2010 gyda’r nod o bwyso am ddiwygio menter ar y cyd, y modd anwahaniaethol y mae’n cael ei defnyddio a’r canlyniadau sy’n aml yn anghyfiawn.

Rhoddodd JENGbA dystiolaeth i Bwyllgor Dethol ar Gyfiawnder Tŷ’r Cyffredin yn 2011, ac mae wedi galw ar y Cyfarwyddwr Erlyniadau Cyhoeddus i gyhoeddi canllawiau ar gyfer Erlynwyr ynghylch cyhuddiadau menter ar y cyd. Mae’r canllawiau drafft hir-ddisgwyliedig newydd gael eu cyhoeddi ar gyfer ymgynghoriad.

Cafodd yr unig ystadegau sydd ar gael ynghylch nifer yr euogfarnau menter ar y cyd yn y DU eu casglu gan JENGbA. Felly mae Ysgol y Gyfraith Caerdydd a JENGbA wedi dyfeisio ac anfon holiadur i dros 320 o garcharorion ar gronfa ddata JENGbA. Bydd myfyrwyr y gyfraith yng Nghaerdydd yn gweithio o dan oruchwyliaeth staff academaidd, gyda’r bwriad o nodi’r ystod o sefyllfaoedd lle mae menter ar y cyd yn digwydd ac edrych ar y math o dystiolaeth sy’n cael ei ddefnyddio mewn achosion menter ar y cyd. Caiff y wybodaeth hon ei defnyddio i lywio galwadau JENGbA am ddiwygio.

Mae Dr Dennis Eady, a sefydlodd fudiad Liberty De Cymru tua 20 mlynedd yn ôl ac sy’n arwain y prosiect yng Nghaerdydd ar y cyd, yn dweud, "Bydd data’r prosiect ymchwil hwn yn dod o safbwynt pobl a ddyfarnwyd yn euog sydd wedi bod yn hawlio eu bod yn ddieuog ers llawer o flynyddoedd. Mae’n waith pro bono yn hytrach na bod yn brosiect ymchwil ffurfiol sydd wedi’i gyllido’n llawn. Ond rydym yn gobeithio y bydd yn rhoi llwyfan ar gyfer trafodaeth ddifrifol ac ymchwil pellach."

Dywedodd Gloria Morrison, cyfarwyddwr ymgyrchu JENGbA, ".. mewn Cynhadledd gan Gynghrair Howard er Diwygio Cosbau, gwelais yn uniongyrchol pa mor bwysig yw cael data ac ystadegau i gefnogi gwaith ymgyrchu. Yn y Pwyllgor Dethol ar Gyfiawnder, nid oedd gan Keir Starmer (y Cyfarwyddwr Erlyniadau Cyhoeddus) na Crispin Blunt (y Weinyddiaeth Gyfiawnder) unrhyw ystadegau ar euogfarnau menter ar y cyd, a nawr maen nhw’n dweud ei bod yn rhy gostus i’w darparu. Mae’n rhaid i JENGbA ei hun ddarparu’r data. Bydd ein gwaith ymchwil yn arf allweddol ar gyfer argyhoeddi ASau ac ymgyrchwyr dros gyfiawnder ynghylch realiti’r broblem. Credaf o ddifrif mai canfyddiadau’r holiadur hwn fydd yr ased mwyaf i’r ymgyrch hyd yn hyn."

Dywedodd Julie Price, Cyfarwyddwr Arloesi ac Ymgysylltu Ysgol y Gyfraith Caerdydd, "Mae Ysgol y Gyfraith Caerdydd yn hapus i chwarae rhan mewn codi ymwybyddiaeth am fenter ar y cyd, gan ddefnyddio brwdfrydedd ein myfyrwyr i ymgysylltu â’r gyfraith ar waith. Dyma’r diweddaraf yn ein cyfres o brosiectau partneriaeth pro bono lle rydym yn ymgysylltu ag elusennau a mudiadau gwirfoddol lleol a chenedlaethol i gynorthwyo achosion da."

Os ydych chi’n adnabod rhywun sydd wedi cael eu dyfarnu’n euog o dan "fenter ar y cyd" yng Nghymru neu Loegr, anfonwch e-bost at jointenterpriseinfo@gmail.com i ofyn am holiadur ac i’w cynnwys yn y prosiect.

Am ragor o wybodaeth am y prosiect ymchwil hwn, gweler Rhifyn 17 o Gylchlythyr JENGbA yn http://www.jointenterprise.co/DocsHYPERLINK "http://www.jointenterprise.co/Docs&Pdfs/JENGbA%20Newsletter%20issue%2017%20_%20July%202012.pdf"&HYPERLINK "http://www.jointenterprise.co/Docs&Pdfs/JENGbA%20Newsletter%20issue%2017%20_%20July%202012.pdf"Pdfs/JENGbA%20Newsletter%20issue%2017%20_%20July%202012.pdf

Y DIWEDD

Dolenni cysylltiedig

Ysgol y Gyfraith Caerdydd