Skip to content
Skip to navigation menu

English

Gwobr i Arloeswr ym maes Canser

31 Mai 2013

 

Yr Athro Malcolm MasonYr Athro Malcolm Mason

Mae gwyddonydd arloesol o’r Brifysgol, y mae ei ymchwil wedi helpu i newid y ffordd y mae canser y prostad yn cael ei drin, wedi derbyn gwobr wyddonol o bwys.

Cyflwynwyd Medal William Farr i’r Athro Malcolm Mason o’r Ysgol Feddygaeth am ei ymchwil ynghylch cyfuno radiotherapi a therapi hormonau mewn cleifion â chanser y prostad. Mae llawer mwy o ddynion yn goroesi o ganlyniad i gael y driniaeth hon o gymharu â chael triniaeth therapi hormonau yn unig.

"Mae canser y prostad yn lladd 10,000 o ddynion bob blwyddyn yn y DU. Dyma’r ail achos mwyaf cyffredin o farwolaeth o ganlyniad i ganser ymysg dynion, ar ôl canser yr ysgyfaint.

"Cynhaliwyd y treial gan nad oedd yn hysbys a fyddai radiotherapi’n helpu dynion â chanser y prostad i fyw’n hirach ac yn lleihau’r posibilrwydd o farw yn sgîl eu canser," yn ôl yr Athro Mason.

Yr Athro Mason a arweiniodd yr hap-dreial rheoledig ar hap hwn. PR07 oedd yr enw arno yn y DU, ac fe recriwtiwyd 1,205 o ddynion ar ei gyfer rhwng 1995 a 2005. O’r DU a Chanada yr oedd y dynion yn dod yn bennaf ac roeddent wedi cael eu diagnosio gyda chanser lleol datblygedig y prostad a oedd wedi tyfu y tu allan i wyneb y prostad ond heb ledaenu ymhellach.

Derbyniodd hanner y grŵp driniaeth therapi hormonau, sef ffurf safonol o driniaeth cyffuriau, tra bod yr hanner arall wedi cael cyfuniad o therapi hormonau a chwrs ychwanegol o radiotherapi.

Drwy roi radiotherapi yn ogystal â therapi hormonau, canfu’r ymchwilwyr fod 74 y cant o’r dynion yn parhau i fod yn fyw ar ôl saith mlynedd, o gymharu â’r 66 y cant na dderbyniodd radiotherapi. Gwelodd yr ymchwilwyr fod y rhai a dderbyniodd radiotherapi 50% yn llai tebygol o farw o ganlyniad i’r canser y prostad.

Dyma oedd gan yr Athro Mason i’w ddweud am ei wobr: "Mae bob amser yn braf cael cydnabyddiaeth – ond y gwir yw bod y wobr hon yn mynd i’r holl ddynion a gymerodd ran yn y treial sydd wedi dangos pa mor werthfawr yw radiotherapi i gleifion â’r math o ganser y prostad yr ydym yn ei alw’n ‘lleol ddatbygedig’.

Ychwanegodd: "Dim ond y dechrau yw hyn - gwneud yn siwr bod y canlyniadau’n cael eu rhoi ar waith mewn triniaethau argymhelledig cyn gynted â phosibl yw’r cam nesaf.

Yr Athro Mason yw pennaeth Sefydliad Canser a Geneteg Ysgol Feddygaeth y Brifysgol. Yn Ysbyty Felindre y mae’n gweithio, ac ef hefyd yw Cyfarwyddwr Banc Canser Cymru. Dyma un o’r sefydliadau cyntaf o’i fath yn y byd sydd wedi chwyldroi cyfleoedd ym maes ymchwi canser, gan gasglu samplau gwaed a meinweoedd gan filoedd o bobl yng Nghymru sydd naill ai’n dioddef o ganser neu sydd â diagnosis posibl o ganser.

Meddai’r Is-ganghellor, yr Athro Colin Riordan: "Drwy ateb y cwestiwn pwysig a fyddai cleifion canser y prostad yn elwa ar radiotherapi, mae’r Athro Mason wedi helpu i newid y ffordd y mae canser y prostad yn cael ei drin, gan wneud yn siwr bod penderfyniadau ynglŷn â thriniaeth yn seiliedig ar y dystiolaeth orau bosibl.

"Ar ran pawb ym Mhrifysgol Caerdydd, llongyfarchiadau i’r Athro Mason ar ei wobr gwbl haeddiannol."

Cymdeithas Anrhydeddus yr Apothecarïaid a sefydlodd Fedal William Farr.

Derbyniodd yr Athro Mason ei fedal yng Nghinio’r Gymdeithas Galen yn Llundain ar 30 Mai.

Dolenni cysylltiedig

Yr Ysgol Feddygaeth

Cymdeithas Anrhydeddus yr Apothecarïaid