Skip to content
Skip to navigation menu

English

Arbenigwyr Caerdydd yn galw am weithredu yn erbyn Alzheimer

26 Mawrth 2009

Mae arbenigwyr Caerdydd wedi bod yn flaenllaw yn galw am gyflymu’r frwydr yn erbyn Clefyd Alzheimer yn y wasg ac ar deledu cenedlaethol yn dilyn cynhadledd ryngwladol flaenllaw ar y clefyd.

Siaradodd yr Athro John Harwood, Pennaeth Ysgol y Biowyddorau a’r Athro Julie Williams, yr Ysgol Feddygaeth, yng nghynhadledd flynyddol ddiweddar Ymddiriedolaeth Ymchwil Alzheimer - y casgliad mwyaf erioed o ymchwilwyr dementia yn y DU.

Ar hyn o bryd, mae tua 700,000 o bobl yn y DU yn dioddef o ddementia, ac mae gan 60% ohonynt Alzheimer. Os bydd y tueddiadau presennol yn parhau, gallai eu niferoedd godi i 1.4M yn y 30 blynedd nesaf. Disgwylir i gost cyffredinol dementia i economi’r DU, gan gynnwys meddyginiaethau, gofal a cholli gwaith, godi o £17biliwn y flwyddyn i £50biliwn.

Cyflwynodd yr Athro Williams gynhadledd y wasg lle siaradodd nifer o ymchwilwyr blaenllaw am yr angen am fwy o ymchwil ac am y cynnydd sy’n cael ei wneud ar hyn o bryd.

Siaradodd John Harwood, Pennaeth Ysgol y Biowyddorau, am ei ymchwil ei hun, sy’n cael ei wneud mewn cydweithrediad â’r Athro Mark Good (Yr Ysgol Seicoleg), i driniaethau deietegol. Ailadroddodd yr ymchwilwyr y galw am weithredu brys yn y maes hwn, gan ystyried poblogaeth sy’n heneiddio ym Mhrydain. Dywedodd yr Athro Harwood bod y cyffuriau presennol yn cael "effaith gweddol" ar symptomau, ac ychwanegodd: "Mae ganddynt effaith cyfyngedig dros amser hefyd, felly ar ôl chwe mis i flwyddyn, maent yn stopio bod o fudd sylweddol."

Mewn cyfweliad ar raglen Tonight ar ITV gyda’r Athro Julie Williams (yn y llun), yr Ysgol Feddygaeth, lle galwodd am fwy o ymchwil i’r clefyd ymennydd dirywiol. Yng Nghaerdydd, mae’r Athro Williams yn arwain un o arbrofion mwyaf y byd ar achosion genetig Alzheimer, sy’n cynnwys tua 25,000 o bobl yn fyd-eang.

Roedd y rhaglen yn cynnwys seren Inspector Morse, Kevin Whately, ac mae Alzheimer ar ei fam, yn darganfod mwy am y clefyd. Dywedodd yr Athro Williams, sy’n brif ymgynghorydd gwyddonol gydag Ymddiriedolaeth Ymchwil Alzheimer, bod tueddiadau’r dyfodol yn gwneud yr angen am ymchwil hyd yn oed yn fwy pwysig. Dywedodd, tra bo Prydain yn wynebu gwasgfa ariannol ar hyn o bryd, gallai fod "gwasgfa dementia" yn y dyfodol lle bydd costau gofal yn driphlyg.

Dywedodd yr Athro Williams yr wythnos hon: "Mae hwn yn amser pwysig mewn ymchwil i Alzheimer. Nid ydym ni’n deall o hyd holl achosion y ffurf fwyaf cyffredin o’r Clefyd. Dros y pum mlynedd nesaf, rydym yn rhagweld y bydd hanner dwsin o enynnau risg newydd yn cael eu hadnabod. Bydd hyn yn helpu i binbwyntio yn union yr hyn sy’n mynd yn anghywir yn yr ymennydd a chynllunio triniaethau a fydd yn canolbwyntio’n uniongyrchol ar y diffygion hynny.

"Fodd bynnag, mae’n hanfodol ein bod ni’n gwneud hyn yn ddwys dros y pum mlynedd nesaf. Bydd yn cymryd tua 15 mlynedd i drosi ymchwil yn driniaethau clinigol - wrth i nifer y cleifion gynyddu’n ddramatig. Byddwn i’n dweud bod angen tair gwaith cymaint o adnoddau ym maes Ymchwil Alzheimer, gan ddod â mwy o ymchwilwyr ifanc, disglair i’r maes."

Penodwyd yr Athro Williams yn ddiweddar yn Brif Ymgynghorydd Gwyddonol i’r elusen ymchwil i ddementia flaenllaw yn y DU, Ymddiriedolaeth Ymchwil Alzheimer.

Cydnabu Rebecca Wood, Prif Weithredwr Ymddiriedolaeth Ymchwil Alzheimer, ymglymiad dau o wyddonwyr Caerdydd: "Mae’r gynhadledd flynyddol yn un o ddyddiadau allweddol yr elusen yn y calendr, nid yn unig am ddod ag ymchwil ddiweddaraf gwyddonwyr dementia blaenllaw'r DU at ei gilydd, ond hefyd am godi proffil y cyflwr gyda’r cyhoedd. Mae’r Athro Williams a’r Athro Harwood wedi ymddangos yn y cyfryngau cenedlaethol i helpu i gyrraedd miliynau o bobl gyda’r neges hanfodol bod angen mwy o ymchwil i ddementia."

Mae grŵp yr Athro Williams ar hyn o bryd yn edrych am enynnau risg newydd ar gyfer Alzheimer ac yn disgwyl gallu cyhoeddi peth newyddion cadarnhaol erbyn yr haf. Mae’r tîm hefyd yn archwilio’r berthynas rhwng genynnau a ffordd o fyw, a sut y gallai hyn gyfrannu at ddatblygiad y clefyd.