Skip to content
Skip to navigation menu

English

Caerdydd yn amlygu gwerth gwaith ymchwil prifysgol mewn ymgyrch genedlaethol

10 Mehefin 2014

Project Splatter_web

Yr wythnos hon, mae Prifysgol Caerdydd yn cymryd rhan mewn ymgyrch ledled y Deyrnas Unedig i amlygu gwerth a phwysigrwydd gwaith ymchwil prifysgol i’n bywydau pob dydd.

Lansiwyd Wythnos Prifysgolion 2014 ddydd Llun 9 Mehefin yn yr Amgueddfa Hanes Naturiol yn Llundain, lle mae’r digwyddiad wythnos o hyd i’r cyhoedd yn arddangos enghreifftiau o’r gwaith ymchwil gorau sy’n cael ei gynnal ym mhrifysgolion y DU.

Bydd ymchwilwyr o Gaerdydd yn ymuno â thimau o 44 o brifysgolion eraill yn y DU a gynrychiolir yn yr Amgueddfa yn ystod yr wythnos. Bydd yr arddangosfa’n cynnwys gorsafoedd ymchwil, perfformiadau naid, dadleuon ac arddangosiadau ymchwil byw, yn ymdrin ag ystod o themâu ymchwil.

O Ysgol Biowyddorau Caerdydd, bydd tîm ymchwil yn amlygu eu prosiectau gwyddoniaeth dinasyddion, sef Prosiect Splatter a’r Prosiect Dyfrgwn, sydd ill dau yn dibynnu ar y cyhoedd i gyflwyno data trwy gyfryngau cymdeithasol. Mae ‘Sbotwyr anifeiliaid marw’ yn defnyddio Facebook a Twitter i roi gwybod am yr anifeiliaid maen nhw wedi’u gweld wedi’u lladd ar y ffyrdd, ac yna caiff y data ei gasglu at ei gilydd i amlygu mannau poeth. Dyma’r arolwg cyntaf o’i fath yn y DU a gallai’r data arwain at greu datrysiadau ar gyfer lleihau nifer yr anifeiliaid sy’n cael eu lladd ar y ffyrdd ym Mhrydain.

Caiff dyfrgwn y rhoddir gwybod amdanynt i Brosiect Splatter eu casglu a’u harchwilio gan Brosiect Dyfrgwn Prifysgol Caerdydd sy’n cynnal archwiliadau post-mortem er mwyn canfod gwybodaeth am fioleg ac iechyd dyfrgwn. Defnyddir dyfrgwn fel ‘gwarchodwr amgylcheddol’, gan gynhyrchu gwybodaeth am lygrwyr sy’n gallu effeithio ar iechyd dynol yn ogystal â bywyd gwyllt arall. Mae’r prosiect wedi’i gynllunio fel astudiaeth tymor hir, a bydd y data a gyflwynir yn helpu i gynhyrchu ‘map o’r anifeiliaid sy’n cael eu lladd ar y ffyrdd’ ar gyfer y DU gyfan. Trwy gydol yr wythnos, bydd pobl yn gallu ymweld ag arddangosfa Prosiect Splatter a’r Prosiect Dyfrgwn yn yr amgueddfa a siarad â’r ymchwilwyr a’u cychwynnodd.

Dywedodd ymchwilydd Prosiect Splatter, sef Dr Sarah Perkins o Ysgol Biowyddorau Prifysgol Caerdydd: "Mae llawer o gyw wyddonwyr wedi dod i’n helpu ni i gynnal ‘post-mortem’ gyda’n dyfrgi enghreifftiol ‘Colin’. Rydym ni hefyd yn recriwtio llawer o wyddonwyr dinesig i’n helpu ni i greu ein map o anifeiliaid sy’n cael eu lladd ar y ffyrdd, ac rydym ni’n cynyddu ymwybyddiaeth ynglŷn â sut y gall anifeiliaid o’r fath gyfrannu at wyddoniaeth a chadwraeth. "

Yn rhan o’r ymgyrch wythnos o hyd, bydd yr Athro Paul Atkinson o Ysgol Gwyddorau Cymdeithasol Caerdydd a’r Athro Judith Okely o Brifysgol Rhydychen yn dathlu 40 mlynedd o Ethnograffeg mewn cyfres o ddigwyddiadau a fydd yn dechrau gydag araith gyhoeddus rad ac am ddim. Bydd y cyflwyniad yn cyfeirio at lu o astudiaethau ethnograffig (maes sy’n astudio pobl a diwylliannau) yn amrywio o fyw mewn gwersylloedd sipsiwn i odro da yn Normandi.

Nodwedd arall o’r wythnos fydd y gweithdy Cyfieithu Barddoniaeth yr Holocost, a gynhelir ddydd Iau 12 Mehefin yn y Ganolfan Dysgu Gydol Oes gan yr Athro Jean Boase-Beier o Ysgol Ieithoedd Ewropeaidd, Cyfieithu a Gwleidyddiaeth Caerdydd.

Lansiwyd yr wythnos yn swyddogol nos Lun 9 Mehefin gan y Gweinidog Prifysgolion a Gwyddoniaeth, David Willetts AS, yn yr Amgueddfa Hanes Naturiol. Yn ogystal â’r arddangosfa wythnos o hyd yn yr Amgueddfa Hanes Naturiol, bydd amrywiaeth o weithgareddau eraill yn cael eu cynnal ledled y DU fel rhan o Wythnos Prifysgolion 2014, i hyrwyddo gwerth a phwysigrwydd gwaith ymchwil prifysgol ac annog y cyhoedd i ymgysylltu ag ef.

Dywedodd Nicola Dandridge, Prif Weithredwr Prifysgolion y DU: "Nod yr Wythnos Prifysgolion yw ysbrydoli’r cyhoedd ynglŷn â’r gwaith ymchwil a gynhelir yn ein prifysgolion sy’n arwain y ffordd yn fyd-eang.

"Bydd y digwyddiad yn yr Amgueddfa Hanes Naturiol, a arweinir gan rai o’r prif ymchwilwyr yn y DU, yn ddigwyddiad arddangosiadol gwych ar gyfer addysg uwch y DU. Trwy gynnal y digwyddiad proffil uchel hwn sy’n rhad ac am ddim i’w fynychu, gobeithiwn y bydd aelodau’r cyhoedd yn cael eu hysbrydoli ac yn gadael wedi dysgu rhywbeth newydd am y ffordd y mae prifysgolion yn helpu i ddatrys rhai o’r heriau mwyaf yn y DU ac yn y byd."

Dolenni defnyddiol:

Ysgol y Biowyddorau

Prosiect Splatter

Yr Wythnos Prifysgolion