Skip to content
Skip to navigation menu

English

Chwilio am driniaeth canser newydd

15 Tachwedd 2011

duncan baird - webDr Duncan Baird

Dyfarnwyd £216,500 i wyddonwyr y Brifysgol gan yr elusen Leukaemia & Lymphoma Research i ymchwilio i’r mwtaniadau sy’n achosi datblygiad lewcemia.

Mae lewcemia lymffosytig cronig (CLL) yn ganser lle mae mêr yr esgyrn yn cynhyrchu celloedd gwyn annormal y gwaed, gan achosi amrywiaeth o broblemau gyda’r system imiwnedd. Mae’n datblygu’n araf, yn aml dros sawl blwyddyn, ac er bod modd ei drin, nid oes modd gwella ohono.

Mae’r tîm yng Nghaerdydd, dan arweiniad Dr Duncan Baird a Dr Chris Pepper, wedi darganfod bod profi am ddifrod wrth derfynau cromosomau yng nghelloedd CLL yn rhagweld yn gywir ddatblygiad lewcemia’r claf.

Mae’r gwyddonwyr yn gobeithio y byddant, drwy astudio’r difrod i DNA mewn celloedd lewcemia ymhellach, yn gallu dod o hyd i ffyrdd o arafu datblygiad CLL mewn cleifion. Eisoes maent wedi darganfod bod ‘telomeres’, sef y capiau wrth derfynau cromosomau sy’n eu hamddiffyn yn ystod cellraniad, yn cael eu byrhau’n raddol wrth i’r CLL ddatblygu. Pan fydd y ‘telomeres’ wedi mynd yn hollol anweithredol yng nghelloedd CLL, gallant doddi i’w gilydd yn ystod cellraniad, gan wneud y celloedd yn fwy malaen fyth a chyflymu’r canser yn y gwaed.

Meddai Dr Baird, "Trwy ddefnyddio celloedd CLL a’r dechnoleg ddiweddaraf sy’n caniatáu i ni ddarganfod y tameidiau lleiaf oll o DNA, byddwn yn mapio’n union y cyswllt rhwng difrod i gromosomau a phob cam o’r canser. Y nod yn y pen draw yw dod o hyd i ffyrdd o ymyrryd â’r broses a datblygu cyffuriau i atal y lewcemia yn ei ddatblygiad."

Meddai Dr David Grant, Cyfarwyddwr Gwyddonol Leukaemia & Lymphoma Research: "Mae ariannu’r prosiect hwn ym Mhrifysgol Caerdydd, sy’n gyfleuster ymchwil o’r radd flaenaf, yn gyffrous iawn i ni. CLL yw’r lewcemia mwyaf cyffredin yn y Deyrnas Unedig ond nid oes iachâd iddo o hyd. Fodd bynnag, mae llawer o driniaethau llwyddiannus wedi’u datblygu ar gyfer canser dros y blynyddoedd diwethaf, sy’n gallu arafu ei ddatblygiad a’i gadw o dan reolaeth. Rydym yn gobeithio’n fawr y bydd yr ymchwil hwn yn cyfrannu at y cynnydd hwn."

Caiff tua 3,300 o bobl ddiagnosis o CLL yn y DU bob blwyddyn. Mae’n ganser y gwaed sy’n digwydd yn bennaf yn ddiweddarach mewn bywyd, gyda’r mwyafrif o bobl sy’n cael diagnosis o CLL dros 65 oed.

Cafodd Prifysgol Caerdydd ei henwi’n ‘Ganolfan Rhagoriaeth’ gan Leukaemia & Lymphoma Research. Ar hyn o bryd, mae’r elusen yn buddsoddi £2 filiwn mewn ymchwil hanfodol i ganser y gwaed yn y Brifysgol.