Skip to content
Skip to navigation menu

English

Plant yn ddinasyddion

23 Gorffennaf 2009

a remote control

Mae plant a phobl ifanc yn ystyried eu hunain yn ddinasyddion ac eisiau chwarae rôl fwy gweithredol yn y cylch cyhoeddus yn ôl prosiect ymchwil cydweithredol a oedd yn cynnwys y Brifysgol.

Cyflawnodd yr Ysgol Astudiaethau Newyddiaduraeth, Cyfryngau a Diwylliant, ynghyd â thair prifysgol arall a’r BBC, brosiect blwyddyn o hyd sy’n archwilio perthynas plant â darpariaeth newyddion y BBC, ar y teledu ac ar y we. Canolbwyntiwyd yn benodol ar raglen newyddion blaenllaw’r BBC, Newsround.

Dywedodd y rhan fwyaf o blant a oedd yn cymryd rhan yn yr ymchwil (98.3 y cant) fod newyddion yn ddiddorol, ac mai’r teledu oedd eu prif ffynhonnell newyddion. Dywedodd mwy na 95 y cant o blant eu bod nhw’n gwylio Newsround yn rheolaidd, gyda’r darllediad yn fwy poblogaidd na gwefan y rhaglen.

Darganfu’r tîm hefyd fod gan y plant ddiddordeb brwd yn y materion o’u cwmpas, a’u bod yn mwynhau agendâu newyddion proffesiynol, fel materion cyfoes, yn ogystal â newyddion am bynciau yr oeddent yn meddwl oedd yn berthnasol iddyn nhw, gan gynnwys adolygiadau o gemau fideos a gwybodaeth ynglŷn â thriwanta.

Un o’r canfyddiadau allweddol oedd bod y plant eisiau bod yn fwy gweithredol mewn cymdeithas ac roeddent yn meddwl bod newyddion oedolion yn aml yn anwybyddu eu lleisiau a’u safbwyntiau. Gan ystyried hyn, darganfu’r ymchwilwyr fod Newsround yn rhoi allfa i blant a phobl ifanc a oedd yn blaenoriaethu eu lleisiau, ac yn gwneud i’w syniadau deimlo’n bwysig.

Fodd bynnag, roedd plant dros 12 mlwydd oed yn teimlo eu bod nhw wedi tyfu allan o Newsround ond roeddent yn mynegi’r syniad nad oeddent yn hollol barod ar gyfer newyddion oedolion.

Dywedodd Dr Cynthia Carter o’r Ysgol: "Roedd nifer sylweddol o blant hŷn a oedd yn cymryd rhan yn ein hymchwil yn cefnogi’n gryf y datblygiad o ddarpariaeth newyddion pwrpasol ar gyfer y gynulleidfa o bobl ifanc yn eu harddegau. Hefyd, gwnaethom ddarganfod bod plant eisiau i fwy o sylw gael ei dalu i faterion lleol ym mhedair gwlad y DU. Mae ein hymchwil yn awgrymu y dylai Newsround sicrhau bod ei ddarpariaeth newyddion yn cefnogi a hefyd yn herio pobl ifanc yn eu datblygiad fel dinasyddion ifanc. Ni ddylai cynhyrchwyr osgoi mynd i’r afael ag ystod eang o faterion gwleidyddol, cymdeithasol, economaidd a phersonol, gan y gellir bob amser fynd i’r afael â nhw mewn ffyrdd sy’n berthnasol a phriodol i’r gynulleidfa o blant."

Cymerodd dros 200 o blant a phobl ifanc rhwng 8 ac 15 mlwydd oed o bedair gwlad y DU ran yn yr ymchwil. Nod holiaduron, gweithgareddau yn yr ystafell ddosbarth a dyddiaduron fideo oedd darganfod pa faterion oedd yn eu poeni fwyaf o ran darpariaeth newyddion i blant.

Dywedodd Rheolydd y BBC, Ymchwil a Datblygu, Matthew Postgate: "Mae’r prosiect hwn yn caniatáu i ni ennill mewnwelediad gwerthfawr i agweddau ac ymddygiadau cynulleidfaoedd na allem ni fod wedi eu hennill mewn unrhyw ffordd arall. Rwy’n cael fy nghalonogi bod llawer ohono eisoes wedi cael ei roi ar waith, a’n bod ni wedi gallu rhoi rhywbeth yn ôl i’r gymuned academaidd ehangach."

Cyllidwyd yr ymchwil gan yr AHRC/Rhaglen Cyfnewid Gwybodaeth y BBC. Partneriaid Caerdydd oedd prifysgolion Ulster, Bournemouth a Nottingham.