Skip to content
Skip to navigation menu

English

Esbonio canfyddiadau carbon

10 Rhagfyr 2009

Athro Paul PearsonAthro Paul Pearson

Mae’r daearegydd prifysgol, yr Athro Paul Pearson wedi esbonio hanes canfyddiadau ei waith ymchwil diweddaraf.

Awgrymodd erthygl yn seiliedig ar farn ym mhapur newydd The Australian fod y gwaith ymchwil yn amau’r cysylltiad rhwng carbon diocsid yn yr atmosffer a chynhesu byd eang. Mewn llythyr ar y cyd at Olygydd papur newydd The Australian, mae’r Athro Paul Pearson, yr Ysgol Gwyddorau Daear a Chefnfor, Dr Gavin L. Foster, Canolfan Gwyddorau Daear a Chefnfor, Dr. Gavin L. Foster, Canolfan Eigioneg Cenedlaethol, Southampton a Dr Bridget S. Wade, Prifysgol A&M Texas wedi dweud nad yw hyn yn wir.

Yn y llythyr dywed yr Athro Pearson : "Mae’r ymdriniaeth yn seiliedig ar farn lle y dywedir i’r honiadau am yr hinsawdd fethu’r prawf gwyddoniaeth wedi camgynrychioli ein gwaith ymchwil diweddar drwy awgrymu ei fod yn bwrw amheuaeth ar y cysylltiad rhwng carbon diocsid yn yr atmosffer a chynhesu byd eang.

"Mae ein hastudiaeth a gyhoeddwyd yn y cyfnodolyn Nature yn ailgread o lefelau CO2 yn yr atmosffer 33-35 miliwn o flynyddoedd yn ôl pan ymddangosodd y capan iâ ar Antarctica am y tro cyntaf. Yn y papur rydym yn nodi’n glir bod ein disgwyliadau’n unol ag efelychiadau a damcaniaethau model yr hinsawdd o ran sut y dylai’r cylch carbon byd-eang ymateb i dwf y capan iâ dros gyfnodau hir iawn o amser.

"Dywed yr erthygl i’r hinsawdd ar ôl i’r capan iâ dyfu fod yn debyg i heddiw, er gwaethaf lefelau CO2 uwch’. Mae hyn yn anwybyddu’r data daearegol sylweddol sydd i’r gwrthwyneb ac mae ein datganiad clir â chyfeiriadau llawn yn nodi bod y byd ar yr amser hwn yn ‘gynhesach na heddiw, heb unrhyw dystiolaeth o gapanau iâ cyfandirol parhaus yn yr hemisffer gogleddol ac o bosibl gorllewin Antarcita, tan yn ddiweddarach o lawer.’

"Mae cyfatebiaeth gyffredinol rhwng cyfnodau cynhesrwydd yn y gorffennol a lefelau carbon diocsid a ailgrewyd, ond argymhellwn gymryd gofal yn achos unrhyw ymgais i bennu naratif syml sy’n cysylltu CO2 a hinsawdd yn unol â’r terfynau amser hyn. Mae hyn oherwydd bod llawer o ffactorau eraill i’w hystyried gan gynnwys nwyon tŷ gwydr eraill, cyfandiroedd yn symud, cerhyntau morol yn symud, newidiadau dramatig i gemeg y cefnfor, llysdyfiant, gorchudd iâ, lefel y môr ac amrywiaethau o ran cylchdro’r Ddaear o amgylch yr haul.

"Ar hyn o bryd mae lefelau carbon diocsid yn codi flwyddyn ar ôl blwyddyn ar gyflymder daearegol hynod ddifrifol na welwyd mo’i debyg o’r blaen. Hyd y gwyddom nid oes neb yn cwestiynu hyn o ddifrif, neu’r ffiseg gadarn sy’n tanategu’r effaith tŷ gwydr. Yn hytrach, ymddengys fod rhai sylwebyddion yn dewis canolbwyntio ar ailddehongli syml o gofnodion fel ein rhai ni, nad ydynt yn gallu, o’u hystyried ynddynt eu hunain, naill ai brofi na gwrthbrofi effaith y tŷ gwydr.

"Hoffem achub ar y cyfle hwn i ychwanegu ein lleisiau at y neges gref a chadarn y mae’r gymuned wyddonol ryngwladol yn ei chyflwyno i drafodwyr Copenhagen – mae problem y tŷ gwydr yn broblem go iawn, anochel ac arswydus o bosibl i’r blaned, bywyd, a’r gwareiddiad dynol. Yn ffodus nid yw’n rhy hwyr i atal y drychindeb"

Tags