Skip to content
Skip to navigation menu

English

Llygredig a dryslyd?

25 Awst 2011

police - web

A oedd yr heddlu’n rhy "ddof" wrth ymdrin â’r terfysg mewn dinasoedd yn gynt y mis hwn?

A wnaeth heddweision y Met glosio’n ormodol at eu cysylltiadau yn News International?

Mewn erthygl ddylanwadol newydd, mae’r Athro Martin Innes yn ystyried ymateb yr heddlu i haf o gynnwrf.

Ac yntau’n ysgrifennu erthygl bwysig i’r cylchgrawn polisi, Prospect, mae’r Athro Innes, Cyfarwyddwr Sefydliad y Prifysgolion ar Wyddorau’r Heddlu, yn olrhain y cydbwysedd bregus rhwng rheoli a chydsynio, cydbwysedd y bu’n rhaid i’r heddlu ymdopi ag ef ers dyddiau Syr Robert Peel.

Mae’n herio dadansoddiad y Prif Weinidog David Cameron sef bod ymateb yr heddlu i derfysgoedd Tottenham yn "rhy brin, rhy araf, rhy llywaeth." Dywed yr Athro Innes yn ei erthygl: "Mae dadansoddiad Cameron yn anwybyddu’r ffaith bod trais rheoledig yn anodd. Mae trais yn ddi-drefn ac mae’n digwydd mewn sefyllfaoedd llawn emosiwn. Mae hyn yn effeithio ar heddweision unigol ac ar benderfyniadau eu penaethiaid."

Yr Athro Martin InnesYr Athro Martin Innes

Mae’r Athro Innes hefyd yn anghytuno â honiadau bod blynyddoedd o blismona cymunedol wedi gwneud swyddogion yn rhy "ddof", gan gyfeirio at ostyngiadau mewn lefelau troseddu, mwy o hyder ymhlith y cyhoedd a llai o bryder ynghylch ymddygiad gwrthgymdeithasol. Yn hytrach, mae’n awgrymu bod yr heddlu wedi methu ag ymateb i natur newidiol y terfysg, gan ddefnyddio tactegau a oedd yn addas i wrthdystiadau ar raddfa fawr yn achos tarfu a oedd yn fwy anwadal, a heb arweiniad. Ysgrifenna’r Athro Innes: "Y rheswm pam gwnaeth yr heddlu gael trafferth yn cadw gafael ar y broblem yn Llundain oedd oherwydd eu bod wedi dod â dealltwriaeth a thactegau’r 20fed ganrif i derfysg yr 21ain ganrif."

O ran y sgandal hacio, mae’r Athro Innes yn dadlau nad problem llygredd sefydliadol oedd hi ond problem fwy cynnil sef un o "ddylanwad gormodol." Mae’n ysgrifennu: "Nid a ddylai’r heddlu a newyddiadurwyr weithio’n agos yw’r cwestiwn, ond pryd mae eu hymwneud â’i gilydd yn mynd yn rhy bell. Yn achos News International, nid yw’r honiadau bod swyddogion wedi gwerthu gwybodaeth i newyddiadurwyr wedi cael eu profi, hyd yn hyn o leiaf. Ond mae’n glir bod y berthynas wedi tyfu’n rhy agos."

Wrth edrych am atebion, mae’r Athro Innes yn gwrthod ymateb y Llywodraeth gan ei fod yn canolbwyntio’n ormodol ar "aparatws llywodraethiant yr heddlu." Mae’n honni: "Mae ynddo ddiffyg crebwyll o blismona a’r tensiynau anochel sydd wrth wraidd plismona."

Yn hytrach, dywed yr Athro Innes: "Dechrau da fyddai mynd yn ôl at egwyddorion sylfaenol ac egluro’r hyn yr ydym yn dymuno bod plismona’n ei wneud, pwy ddylai’r heddlu fod, beth maent yn ceisio’i atal, neu ei ledaenu, a sut mae mesur perfformiad. Mae caledi a haf o aflonyddwch yn cynnig cyfle i fod yn llawer mwy radical ein meddwl.

"Yn hytrach na gwneud ‘mwy gyda llai’ – mantra ar gyfer yr oes hon o galedi – dylai’r heddlu anelu at wneud ‘llai gyda mwy’. Hynny yw, dylent anelu at ymyrryd yn llai, ond gyda mwy o effaith. Gan gymryd yn ganiataol y bydd adnoddau’n parhau i leihau, dylai’r heddlu annog cymunedau i chwarae mwy o ran. Pan fydd arian yn brin, dylai’r heddlu fod yn fwy pendant o ran canolbwyntio ar y problemau sy’n fwyaf niweidiol i wydnwch unigolion a chymunedau."

Cewch ddarllen yr erthygl yn llawn yn: http://www.prospectmagazine.co.uk/2011/08/corrupt-and-confused/ .