Skip to content
Skip to navigation menu

English

Creu DU gryfach, wyrddach

31 Ionawr 2013

Catalysis - Professor Graham Hutchings

Mae arbenigwyr blaenllaw’r Brifysgol ar gatalyddu wedi derbyn hwb o £3 miliwn o gyllid fel rhan o ganolfan bwysig newydd a gynlluniwyd i gynnal twf economaidd, lleihau allyriadau carbon deuocsid, cynhyrchu dŵr glanach a chynhyrchu ynni sy’n fwy cynaliadwy.

Mae Sefydliad Catalyddu Caerdydd (CCI), a arweinir gan yr Athro Graham Hutchings FRS yn Ysgol Cemeg Caerdydd, ar flaen y gad o ran Catalyddu. Mae Catalyddu yn hanfodol i ddatblygu prosesau gweithgynhyrchu sy’n gynaliadwy yn economaidd ac yn amgylcheddol.

Bydd tîm Caerdydd yn derbyn £3.19 miliwn i arwain elfen amgylcheddol yr ymchwil – i geisio cymryd cynhyrchion gwastraff a’u troi’n ddeunyddiau defnyddiol.

Dywedodd yr Athro Hutchings: "Mae Sefydliad Catalyddu Caerdydd (CCI), yn yr Ysgol Cemeg ar flaen y gad yn ei faes hanfodol. Mae cymhwyso catalyddu yn hanfodol i ddatblygiad prosesau gweithgynhyrchu sy’n gynaliadwy yn economaidd ac yn amgylcheddol – ac rydym wrth ein bodd o fod yn rhan allweddol o’r ganolbwynt newydd bwysig hon yn y DU.

"Gyda’r cyllid hwn, byddwn yn edrych ar sut i gymryd deunyddiau ‘gwastraff’ megis carbon deuocsid a’u defnyddio i wneud deunyddiau defnyddiol, gan ganolbwyntio’n benodol ar lanhau llygryddion yn yr atmosffer, puro dŵr ar gyfer ei ailddefnyddio, amddiffyn yr amgylchedd a gweithgynhyrchu glanach."

Defnyddir cydrannau a gynhyrchir trwy gatalyddu ar ryw gyfnod yn ystod cynhyrchu’r rhan fwyaf o ddeunyddiau a chynhyrchion gorffenedig, gan gael effaith ar weithgynhyrchu popeth o wrteithiau i feddyginiaethau.

Mae Cyngor Ymchwil ar Wyddorau Peirianneg a Ffisegol (EPSRC) yn buddsoddi £12.9 miliwn i greu Canolfan Catalyddu’r DU, sef rhaglen ymchwil ledled y DU ar wyddorau catalyddu.

Dywedodd David Delpy, Prif Weithredwr EPSRC: "Mae gan y DU rywfaint o ymchwilwyr rhagorol ym maes Catalyddu, ac mae’n faes hanfodol ar gyfer diwydiant yn y DU sydd â rhan bwysig i’w chwarae wrth greu prosesau newydd neu rai sydd wedi’u gwella.

"Dyna pam mae EPSRC yn buddsoddi’n strategol yn y Ganolfan Catalyddu hon. Gan dynnu ar ein mentrau blaenorol, bydd yn dwyn academyddion a sefydliadau at ei gilydd i alluogi ymchwil trawsddisgyblaethol ymhellach, a chreu mas critigol o weithgarwch a fydd yn gwella pwysigrwydd rhyngwladol y gymuned Catalyddu yn y DU a’i helpu i fynd i’r afael â’r heriau mawr yn themâu’r Gwyddorau Ffisegol, Ynni, Gweithgynhyrchu a Gofal Iechyd."

Bydd Canolfan Catalyddu’r DU, a leolir yn y Cyfadail Ymchwil yn Harwell (RCaH) yn Swydd Rhydychen, yn cydlynu gwyddonwyr a pheirianwyr cemegol amlddisgyblaethol o dros 30 o brifysgolion gwahanol.

Bydd y Canolbwynt yn galluogi gwyddonwyr i gydweithio ar brosiectau, rhannu mewnwelediadau, arbenigedd a datblygiadau; hwyluso ymchwil sydd ar flaen y gad a denu ffrydiau cyllid newydd. Bydd ymchwilwyr yn gweithio mewn prifysgolion gwahanol, a bydd yr RCaH yn cynnig hyfforddiant ac ymchwil.

Ychwanegodd yr Athro Graham Hutchings: "Mae Catalyddu yn faes allweddol o wyddoniaeth a all fynd i’r afael â’r problemau mawr. Byddwn yn defnyddio catalyddion mewn ffyrdd nad ydynt yn draddodiadol ac mewn meysydd newydd arloesol"

Mae cymunedau a leolir yn y DU yn chwarae rôl fawr yn fyd-eang ac yn cynhyrchu cyfoeth o £50 biliwn y flwyddyn yn ogystal ag eiddo deallusol ar gyfer y DU ccc. Mae Catalyddu’n hanfodol i’r sectorau cemegol, ynni, fferyllol, bwyd, gofal personol a deunyddiau; mae datblygu catalyddu hefyd yn allweddol ar gyfer sectorau sy’n dod i’r amlwg megis biotechnoleg ddiwydiannol.

Mae gan y DU gryfder a gallu o’r radd flaenaf o ran catalyddu a pheirianneg prosesu, ac mae EPSRC wedi ariannu £28.5 miliwn o ymchwil i gatalyddu rhwng 2006-2011. Mae’r rhaglen ymchwil newydd yn adeiladu ar yr arbenigedd a’r gefnogaeth hon.

Dywedodd David Willetts, y Gweinidog dros Brifysgolion a Gwyddoniaeth: "Mae gwyddorau Catalyddu yn hanfodol ar gyfer llawer maes yn economi’r DU, o gynhyrchu bwyd i ddeunyddiau fferyllol.

"Bydd y buddsoddiad hwn yn creu canolbwynt ar gyfer arbenigedd blaenllaw'r DU yn y maes hwn, gan helpu gwyddonwyr i ddatblygu eu sgiliau ymhellach ac ymgymryd ag ymchwil arloesol er mwyn gyrru twf cynaliadwy."

Y Cyngor Ymchwil ar Wyddorau Peirianneg a Ffisegol (EPSRC) yw prif asiantaeth y DU ar gyfer ariannu ymchwil mewn peirianneg a’r gwyddorau ffisegol.

Mae’r EPSRC yn buddsoddi tua £800 miliwn y flwyddyn mewn ymchwil a hyfforddiant i ôl-raddedigion, i helpu’r genedl i drin a thrafod y genhedlaeth nesaf o newid technolegol.  Mae’r meysydd yr ymwneir â nhw yn amrywio o dechnoleg gwybodaeth i beirianneg strwythurol a mathemateg i wyddorau deunyddiau

Mae’r ymchwil hwn yn ffurfio sail ar gyfer datblygiad economaidd yn y dyfodol yn y DU a gwelliannau ar gyfer iechyd, dull byw a diwylliant.

Dolenni cysylltiedig

Yr Ysgol Cemeg

Y Cyngor Ymchwil ar Wyddorau Peirianneg a Ffisegol