Skip to content
Skip to navigation menu

English

Torrwch yr amser aros am brofion genetig ar gyfer canser

08 Rhagfyr 2009

Dr Rachel IredaleDr Rachel Iredale

Mae un o arbenigwyr geneteg ganser y Brifysgol wedi galw am fwy o fuddsoddiad mewn gwasanaethau profion genetig yng Nghymru mewn ymdrech i atal cleifion rhag gorfod aros am hyd at dair blynedd cyn cael prawf genetig hollbwysig ar gyfer canser.

Dywedodd Dr Rachel Iredale, Uwch Gymrawd Ymchwil o Sefydliad Geneteg Feddygol, Ysgol Feddygaeth, y Brifysgol, wrth friffio’r Cynulliad heddiw (dydd Mawrth 8 Rhagfyr) fod y straen o orfod aros am dair blynedd ar gyfer prawf geneteg am ganser yn ychwanegu at straen pobl sydd eisoes yn gofidio’n fawr ynglŷn â’r risg o etifeddu canser.

Dywedodd Dr Iredale o’r Ysgol Feddygaeth: "Mae’r Gwasanaeth Geneteg Ganser ar gyfer Cymru’n wasanaeth amhrisiadwy i Gymru gyfan sy’n cynnig cyngor, cwnsela a, phan fo hynny’n briodol, mae’n cynnig prawf geneteg i gleifion sy’n pryderu oherwydd hanes teuluol o’r cyflwr.

"Fodd bynnag, mae gan y gwasanaeth ddiffyg buddsoddiad. Trwy Gymru gyfan, mae gan y labordy geneteg gyllid i gynnal tua 60 o brofion y flwyddyn, sy’n golygu y gall cleifion aros am hyd at dair blynedd ar gyfer canlyniadau eu profion. Mae hyn yn dra gwahanol i’r gwasanaeth yn Lloegr, lle gall cleifion dderbyn canlyniadau eu profion geneteg ymhen wyth wythnos yn unig".

Mae Dr Iredale yn arwain ymchwil i’r ffyrdd gorau o ddarparu gwasanaethau geneteg ar gyfer canser i gleifion ac mae’n dadlau y byddai mwy o fuddsoddiad a gwell cymhwysedd yn helpu i leihau amserau aros hir ac yn helpu hefyd i ddwyn pwysau oddi ar gleifion.

Dywedodd Dr Iredale: "Mae f’ymchwil yn dangos fod cleifion yn y Gwasanaeth Geneteg Ganser i Gymru’n credu bod y gwasanaeth yn anhygoel ond maen nhw’n ei chael hi’n anodd byw dan y straen o orfod aros yn hir.

"Mae yna angen dybryd am hoelio mwy o sylw ar anghenion y gwasanaeth ac am fwy o fuddsoddiad a chymhwysedd ychwanegol er mwyn atal yr amserau aros hir yng Nghymru."

Gwnaed y sylwadau hyn gan Dr Iredale yn ystod briffio rheolaidd gan y Brifysgol yng Nghynulliad Cenedlaethol Cymru wedi’i drefnu gan AC Democratiaid Rhyddfrydol Cymru dros Ganol Caerdydd, Jenny Randerson.