Skip to content
Skip to navigation menu

English

Lleihau anafiadau oherwydd alcohol

21 Rhagfyr 2009

Athro Jonathan ShepherdAthro Jonathan Shepherd

Disgwylir i waith ymchwil arloesol gan y Brifysgol gael ei gyflwyno ledled GIG Cymru er mwyn helpu i fynd i’r afael ag achosion cynyddol o oryfed ac anafiadau oherwydd alcohol.

Mae gwaith ymchwil blaengar gan yr Athro Llawdriniaeth ar y Geg, Gên ac ar Wyneb Jonathon Shepherd, yr Ysgol Ddeintyddiaeth, a’i Grŵp Ymchwil i Drais, wedi darganfod ei bod yn bosibl canfod achosion o gamddefnyddio alcohol a’i drin gan ddefnyddio cyfweliadau ysgogiadol (‘ymyriadau byr’) pan fydd cleifion ag anafiadau’n dychwelyd i’r ysbyty – clinigau trawma a llawdriniaeth gên ac ar wyneb, am ofal safonol yn achos anafiadau.

Y prosiect yw’r Bartneriaeth Trosglwyddo Gwybodaeth gyntaf yn y sector cyhoeddus.
Mae’r Bartneriaeth Trosglwyddo Gwybodaeth yn gynllun gan y Bwrdd Strategaeth Technoleg a gynlluniwyd er mwyn helpu busnesau a sefydliadau eraill megis y GIG drwy ganfod a defnyddio’r wybodaeth a’r arbenigedd sydd i’w gael mewn prifysgolion.

Dywedodd yr Athro Shepherd, yr Ysgol Ddeintyddiaeth, a fydd yn goruchwylio datblygiad y fenter: "Mae goryfed yn achos mawr o salwch, anaf a phroblemau ymddygiadol yng Nghymru.

"Canfu adrodddiad blynyddol diweddaraf Prif Swyddog Meddygol Cymru fod rhyw 45,000 o dderbyniadau i ysbytai a 1,000 o farwolaethau yng Nghymru bob blwyddyn sy’n gysylltiedig â chamddefnyddio alcohol.

"Un ffordd o fynd i’r afael â hyn yw drwy ymyriadau byr. Gall gorfod mynd i’r ysbyty fod yn brofiad anodd i bobl ac mae tystiolaeth yn dangos bod pobl yn fwy ymatebol i negeseuon gofal iechyd pan gânt eu cyflwyno mewn lleoliad clinigol"

"Dyna pam fod y bartneriaeth hon, y cyntaf o’i fath i Ysgol Ddeintyddiaeth Prifysgol Caerdydd a’r GIG, yn fodd o drosglwyddo ein gwybodaeth arbenigol er budd ymarferol cleifion yng Nghymru."

Bydd cleifion sy’n dychwelyd i’r ysbyty i gael triniaeth ar ôl anaf oherwydd alcohol yn cael cyngor gan nyrsys mewn ymgais i’w helpu i newid eu harferion yfed.

Anogir nyrsys mewn ysbytai ledled Cymru i gofrestru ar gyfer y rhaglen a chael hyfforddiant i gyflwyno’r ymyriad.

Dywedodd Dr Tony Jewell, Prif Swyddog Meddygol Cymru: "Mae strategaeth camddefnyddio sylweddau Llywodraeth Cynulliad Cymru wedi arwain at ddarparu hyfforddiant o ran nodi unigolion risg uchel a sut i roi cyngor mewn lleoliadau gofal sylfaenol, adrannau damweiniau ac achosion brys a lleoliadau eraill.

"Yn fy llythyr i’r gwasanaeth yn ddiweddar amlygais yr angen i addysgu pobl am y peryglon iechyd sy’n gysylltiedig ag yfed mwy na’r unedau yfed diogel a sicrhau bod y gwasanaeth iechyd yn achub ar y cyfle hwn i gyfrannu’n llawn at y rhaglen hyfforddiant hon.

"Mae’r diwylliant goryfed yn gwaethygu yng Nghymru. Bydd ymyriadau ar sail tystiolaeth yn helpu i leihau niwed hir dymor oherwydd yfed gormodol a’r baich cynyddol ar y GIG.