Skip to content
Skip to navigation menu

English

Ymchwil i Ffibrosis Systig

28 Hydref 2010

Burkholderia bacteriamicrograff electron o facteria Burkholderia

Mae gwyddonwyr ym Mhrifysgol Caerdydd wedi dechrau ar brosiect ymchwil dros gyfnod o flwyddyn sydd â’r nod o ymchwilio i heintiad bacterol sy’n achosi problemau i bobl sy’n dioddef o Ffibrosis Systig. Ariannwyd yr ymchwil â grant o £45,000 gan yr Ymddiriedolaeth Ffibrosis Systig.

Mae Ffibrosis Systig yn un o’r clefydau etifeddol mwyaf cyffredin sy’n bygwth bywyd yn y DG. Mae’n cael ei achosi gan un genyn diffygiol sy’n peri i’r ysgyfaint a'r system dreulio dagu â mwcws gludiog trwchus sy’n achosi heintiadau cronig a llid yn yr ysgyfaint ac anhawster i dreulio bwyd. Bydd pobl â Ffibrosis Systig yn dioddef o amryw o heintiadau bacterol yn yr ysgyfaint, ond y rhai sy’n achosi’r problemau gwaethaf yw’r rhai sy’n cael eu hachosi gan facteria Burkholderia. Mae’r heintiadau hyn yn anodd eu trin am fod y bacteria yn aml yn ymwrthol i wrthfiotigau ac yn achosi difrod i’r ysgyfaint, yn gwneud yr ysgyfaint yn llai effeithiol ac yn byrhau disgwyliad oes i bobl sy’n dioddef o Ffibrosis Systig.

Dywedodd Dr Eshwar Mahenthiralingam, arweinydd y prosiect ymchwil: "Mae’r bacteria hyn yn cynnwys sawl math gwahanol. Roedd heintiadau mewn pobl â Ffibrosis Systig wedi’i achosi ganBurkholderia cenocepacia yn gyffredin o’r 1980au i 2000, ac felly mae’r rhan fwyaf o’r ymchwil wedi canolbwyntio ar y bacteriwm hwn. Fodd bynnag, yn ystod y degawd diwethaf, mae math arall, sefBurkholderia multivorans, wedi dod yn fwy cyffredin, a hyd yma wyddom ni ddim llawer ynglŷn â sut mae’n achosi heintiad ac yn gwrthsefyll triniaeth.

"Trwy ddefnyddio dulliau genetig modern, byddwn yn astudio sut mae B. multivorans yn achosi heintiad a sut i dargedu therapïau newydd. Byddwn hefyd yn ymchwilio i weld sut mae gwrthfiotig o'r enw enacyloxin, sy’n cael ei wneud gan facteriwm perthynol arall, Burkholderia ambifaria, yn lladd rhywogaethau B. multivorans sy’n ymwrthol i gyffuriau. Bydd yr ymchwil hwn yn arwain at ddatblygu strategaethau newydd i drin heintiadau B. multivorans mewn Ffibrosis Systig, ac yn y pendraw bydd yn golygu gwell rhagolygon i bobl sy’n dioddef o Ffibrosis Systig."

Dywedodd John Devlin, llefarydd ar ran yr Ymddiriedolaeth Ffibrosis Systig: "Rydym yn gwario dros £3 miliwn y flwyddyn ar ymchwil meddygol gan obeithio y bydd o fudd buan i bobl sy’n dioddef o Ffibrosis Systig. Rydym wrth ein bodd ein bod yn ariannu’r ymchwil hwn ym Mhrifysgol Caerdydd oherwydd bydd yn ein helpu i ddod o hyd i ffyrdd newydd o drin Cystic Fibrosis."