Skip to content
Skip to navigation menu

English

Datblygu polisi Treftadaeth Genedlaethol i Gymru

18 Mawrth 2008

Mae ymchwilwyr o’r Brifysgol wedi chwarae rôl allweddol wrth ddatblygu polisi Treftadaeth Genedlaethol i Gymru.

Mae Phil Parkes a Jane Henderson o’r Ysgol Hanes ac Archaeoleg wedi bod yn gweithio gyda CyMAL: Amgueddfeydd, Archifau a Llyfrgelloedd Cymru i arolygu sector amgueddfeydd presennol Cymru a phenderfynu sut a ble y dylid gwneud gwelliannau.

Edrychodd yr arolwg manwl ar bynciau, nifer a phwysigrwydd casgliadau amgueddfeydd ledled Cymru, ynghyd â mynediad a dysgu, datblygu cynulleidfaoedd ac agweddau corfforol megis adeiladau, cyfleusterau a storfeydd.

Roedd y wybodaeth arall a gasglwyd yn cynnwys nifer y staff a gwirfoddolwyr yn gweithio yn y sector, patrymau gwaith a chyllid, gan gynnwys taliadau mynediad, cyllidebau a threfniadau cefnogi. Cyhoeddwyd y canlyniadau yn llyfryn Llywodraeth Cynulliad Cymru Spotlight on Museums.

Un o’r eitemau pwysig a restrir yn Spotlight yw 'Babs' sef y car a ddefnyddiwyd gan Parry Thomas yn ystod ei ymdrech farwol i dorri record cyflymdra tir y byd ar Draeth Pentwyn ym 1927. Mae 'Babs' yn cael ei harddangos yn Amgueddfa Cyflymdra Pentwyn erbyn hyn.

Dywedodd Jane Henderson o’r Ysgol Hanes ac Archaeoleg: "Rydyn ni’n croesawu cyhoeddi Spotlight ac rydyn ni’n falch bod yr ymchwil yn cael ei defnyddio eisoes i ddatblygu gweithrediadau ymarferol a strategol ar gyfer amgueddfeydd. Rydyn ni’n gobeithio y bydd ein hymchwil yn parhau i arwain polisi ac arfer yn yr amgueddfa gymunedol leiaf i fyny i’r Gweinidog yn Llywodraeth Cynulliad Cymru.

Rhaid i ni ddiolch i’r holl amgueddfeydd a gymerodd ran yn yr ymchwil, bydd y gyfradd ymateb o fwy na 95% o amgueddfeydd achrededig yn cynyddu effaith yr argymhellion seiliedig ar ein canlyniadau."

Mae’r arolwg yn dilyn adroddiad cynharach, a oedd hefyd yn cynnwys yr Ysgol Hanes ac Archaeoleg, What’s in Store? a wnaeth gyfres o argymhellion ar gyfer storio deunyddiau a gafwyd o gloddio archeolegol.

Ynghyd â darparu arf gynllunio i Lywodraeth y Cynulliad, bydd y dystiolaeth a gasglwyd gan yr arolwg yn cyflwyno cronfa ddata gadarn i amgueddfeydd Cymru yn cwmpasu sawl agwedd ar ddarparu gwasanaeth a chasgliadau. Byddwn yn ailedrych ar y data bob pedair blynedd er mwyn mesur newid ac adnabod tueddiadau.