Skip to content
Skip to navigation menu

English

Pobl anabl yn fwy tebygol o brofi bwlio ac aflonyddu yn y gwaith

28 Tachwedd 2008

Mae pobl anabl a’r rhai sydd â salwch tymor hir yn wynebu lefelau uwch o driniaeth elyniaethus a negyddol yn y gweithle yn ôl ymchwil newydd a gyhoeddwyd gan y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Cyfartal yr wythnos hon.

Fe wnaeth y tîm ymchwil, dan arweiniad yr Athro Ralph Fevre, Ysgol y Gwyddorau Cymdeithasol, Prifysgol Caerdydd, gynnal arolwg cynrychiadol o bron i 4000 o weithwyr. Gwelodd Arolwg Ymddygiad yn y Gweithle Prydain 2008 fod gweithwyr ag anabledd neu afiechyd tymor hir yn sylweddol fwy tebygol o adrodd profiadau negyddol yn y gwaith.

Wrth i’r Llywodraeth symud tuag at gyflwyno diwygiadau lles wedi’u cynllunio i alluogi mwy o bobl anabl i fynd i mewn i’r gwaith, mae’r Comisiwn yn gobeithio y bydd y materion a godwyd yn cael sylw.

Meddai’r Athro Fevre: "Mae hon yn ymchwil bwysig rydyn ni’n gobeithio y bydd yn effeithio ar ddiwygio lles a’r mesur cydraddoldeb newydd. Mae cynnwys y Comisiwn yn cadarnhau arwyddocâd y gwaith rydyn ni’n ei wneud a sut mae’r llunwyr polisi’n gwerthfawrogi arbenigedd gwyddonol cymdeithasol Prifysgol Caerdydd."

Gwelodd yr Arolwg fod profiadau’r rhai a holwyd ar gyfer yr ymchwil yn amrywio o ddisgwyliadau isel y gweithwyr, bwlio a bychanu i drais corfforol mewn rhai achosion:

  • Dywedodd 25% o bobl sydd ag anabledd neu afiechyd tymor hir fod rhywun yn edrych arnyn nhw a’u gwaith o hyd pan nad oedd angen, o’i gymharu ag 19.4% o bobl sydd heb anabledd neu afiechyd tymor hir.
  • Dywedodd 19.3% o bobl sydd ag anabledd neu afiechyd tymor hir eu bod o dan bwysau gan rywun arall i weithio islaw eu lefel o gymhwysedd o’i gymharu ag 13.5% o bobl sydd heb anabledd neu afiechyd tymor hir.
  • Dywedodd 22.5% o bobl sydd ag anabledd neu afiechyd tymor hir fod eu gwaith a’u perfformiad wedi cael beirniadaeth annheg, barhaus o’i gymharu ag 13.4% o bobl sydd heb anabledd neu afiechyd tymor hir.
  • Dywedodd 13.4% o bobl sydd ag anabledd neu afiechyd tymor hir eu bod wedi’u bychanu neu eu gwawdio mewn cysylltiad â’u gwaith o’i gymharu ag 8.7% ar gyfer pobl sydd heb anabledd neu afiechyd tymor hir.
  • Dywedodd 11.6% o bobl sydd ag anabledd neu afiechyd tymor hir eu bod wedi profi trais corfforol gwirioneddol yn y gwaith o’i gymharu â 5.5% o bobl sydd heb anabledd neu afiechyd tymor hir.
  • Dywedodd 8.8% o bobl sydd ag anabledd neu afiechyd tymor hir iddyn nhw gael anaf mewn rhyw ffordd o ganlyniad i drais neu ymosodiad yn y gwaith o’i gymharu â 4.7% o bobl sydd heb anabledd neu afiechyd tymor hir.

Wedi’i gyllido gan y Cyngor Ymchwil Economaidd a Chymdeithasol, daeth rhagor o gyllid gan y Comisiwn dros Gydraddoldeb Hiliol, Acas ac Ymddiriedolaeth Runnymede, gyda’r Adran Masnach a Diwydiant hefyd yn cefnogi’r prosiect.

Cyn y ddeddf gydraddoldeb sydd ar ddod, bydd y Comisiwn nawr yn gofyn a yw’r cyfreithiau cydraddoldeb cyfredol yn rhoi diogelwch digon clir i unigolion anabl sydd mewn perygl o gael eu bwlio a’u haflonyddu yn y gwaith, er enghraifft, mewn perthynas â chamdriniaeth gan gleientiaid neu gwsmeriaid.

Meddai Nicola Brewer, Prif Weithredwr y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol, "Yn yr amseroedd economaidd caled hyn, mae’n rhaid i ni wneud y cyfan a allwn i helpu cymaint o bobl ag y bo modd i aros yn y gwaith. Os yw pobl anabl a’r rhai sydd â salwch tymor hir yn fwy tebygol o brofi triniaeth elyniaethus a negyddol yn y gwaith, mae perygl i ni golli eu talent a’u cyfraniad economaidd.

"Dylai pobl anabl a’r rhai sydd â salwch tymor hir gael eu cefnogi i fynd i mewn i’r gwaith, neu yn ôl iddo fe, ond dim ond os ydyn nhw’n cael eu trin ag urddas a pharch y byddan nhw’n aros yn y gwaith."

Roedd aelodau o’r tîm ymchwil a arweiniwyd gan Brifysgol Caerdydd yn cynnwys Trevor Jones, Dr Amanda Robinson a Dr Martyn Rogers o Ysgol y Gwyddorau Cymdeithasol a’r Athro Duncan Lewis, Prifysgol Morgannwg.