Skip to content
Skip to navigation menu

English

Gwerthuso’r Cyfnod Sylfaen

22 Medi 2011

St  monicas web

Mae ymchwilwyr sy’n gweithio ym Mhrifysgol Caerdydd wedi sicrhau cynnig o £1 miliwn – wedi’i gomisiynu gan Lywodraeth Cymru – i werthuso polisi addysg y Cyfnod Sylfaen ar y blynyddoedd cynnar.

Bydd y tîm proffil uchel, sy’n cael ei arwain gan ymchwilwyr yn Sefydliad Ymchwil Gymdeithasol ac Economaidd, Data a Dulliau Cymru (WISERD), yn cynnwys arbenigwyr blaenllaw o astudiaethau, addysg, economeg ac ystadegau plentyndod cynnar; o Brifysgol Caerdydd; Prifysgol Eglwys Crist Caergaint, Prifysgol Abertawe a Phrifysgol Manceinion.

Dywedodd Cyfarwyddwr WISERD, yr Athro Gareth Rees: "Mae’r ffaith fod y grant hwn wedi’i ddyfarnu yn dangos pa mor effeithiol yw WISERD wrth ddod ag arbenigedd ymchwil at ei gilydd o brifysgolion Cymru a thu hwnt. Mae hyn wedi rhoi’r sylfaen ar gyfer ennill tendr cystadleuol a fydd wedi ennyn diddordeb ymchwilwyr o bob cwr o’r DU."

Ymagwedd ymyrraeth gynnar ar gyfer dysgu i blant rhwng tair a saith oed yng Nghymru yw’r Cyfnod Sylfaen (CS). Mae’n seiliedig ar egwyddorion dysgu drwy brofiad – neu ‘ddysgu trwy wneud’ – ac mae’n nodi gwyriad radical oddi wrth ymagweddau cymhwysedd sydd wedi’u seilio’n fwy ar asesu.

Bydd y prosiect ymchwil tair blynedd yn cynnwys dadansoddiad o ddata addysgol a chyfweliadau gydag athrawon, rhieni, awdurdodau lleol, penaethiaid a’r plant ysgol eu hunain. Bydd yn gwerthuso rhoi’r polisi ar waith a’i effaith hyd yn hyn. Bydd yr ymchwil hefyd yn asesu gwerth am arian y CS ac yn cynllunio fframwaith i olrhain ei allbynnau a’i ganlyniadau yn y dyfodol.

Dywedodd Dr Chris Taylor, Darlithydd mewn Addysg yn Ysgol y Gwyddorau Cymdeithasol ym Mhrifysgol Caerdydd a chyfarwyddwr y prosiect ymchwil: "Rydym ni wrth ein bodd yn cael y cyfle i werthuso un o’r polisïau addysgol pwysicaf ers datganoli yng Nghymru, sydd wedi’i gynllunio i wella cyflawniad addysgol, paratoi plant yn well ar gyfer eu haddysg yn ddiweddarach, a helpu lleihau anghydraddoldeb rhwng grwpiau gwahanol o blant. Bydd hwn yn werthusiad cymhleth a manwl a fydd nid yn unig yn archwilio effeithiau’r Cyfnod Sylfaen ar fywydau plant yng Nghymru ond a fydd hefyd yn helpu arwain a ffurfio arfer gorau ar gyfer athrawon ac ysgolion."

Mae saith maes dysgu wrth wraidd cwricwlwm y CS, sef: datblygiad personol, emosiynol a chymdeithasol, lles ac amrywiaeth ddiwylliannol; iaith, llythrennedd a chyfathrebu; datblygiad mathemategol; datblygu’r iaith Gymraeg, gwybodaeth a dealltwriaeth o’r byd; datblygiad corfforol; ac yn olaf, datblygiad creadigol. Rhoddir cyfleoedd i blant ddatrys problemau bywyd go iawn a chael profiadau uniongyrchol trwy chwarae ac ymglymiad gweithredol. Cânt eu hannog i fod yn greadigol ac ymchwiliol er mwyn datblygu agwedd gadarnhaol at ddysgu, wrth gynyddu eu hunanhyder a’u hunan-barch.

Y gobaith yw y bydd y math hwn o ymyrraeth gynnar ac ymagwedd ddatblygiadol at ddysgu yn un o’r ffyrdd mwyaf effeithiol o oresgyn anghydraddoldeb addysgol sy’n gysylltiedig ag anfantais gymdeithasol.

Bydd y gwerthusiad gan dîm WISERD yn asesu a yw’r CS wedi cael effaith wahaniaethol ar blant ac yn sicrhau ei fod yn hyrwyddo dysgu cadarnhaol ar gyfer pob plentyn yng Nghymru. Bydd yr ymchwil yn cynnig asesiad cwbl annibynnol o’r polisi er mwyn gwneud argymhellion ar gyfer y dyfodol.

Dolenni cysylltiedig

WISERD

Y Cyfnod Sylfaen