Skip to content
Skip to navigation menu

English

Ffurfio Cymunedau’r Presennol a’r Gorffennol

07 Chwefror 2013

Forging communitiesUn o’r arddangosion a grëwyd gan blant ysgol lleol yn rhan o brosiect CAER

Bydd dau brosiect newydd wedi’u seilio ar un o’r safleoedd archeolegol pwysicaf, ond anadnabyddus, yng Nghaerdydd, sef bryngaer Oes Haearn Caerau, yn annog trigolion a phlant ysgol lleol i gymryd rhan weithredol yn eu hanes ac yn helpu i herio ymyleiddio.

Cyngor Ymchwil y Celfyddydau a’r Dyniaethau sy’n ariannu prosiectau Cloddio Caerau a CALON Caerdydd ac fe’u harweinir gan yr Ysgol Hanes, Archeoleg a Chrefydd. Cynhelir y prosiectau ym maestrefi Caerau a Threlái - ardaloedd sy’n wynebu anawsterau cymdeithasol ac economaidd sylweddol.

Mae’r naill brosiect a’r llall yn adeiladu ar lwyddiant mentrau diweddar yr Ysgol, sef Prosiect Treftadaeth CAER, sydd wedi dod â phlant ysgol ac aelodau o gymunedau Trelái a Chaerau ynghyd i gael gwybod mwy am y gorffennol y maent yn ei rannu. Mae’r uchafbwyntiau hyd yma wedi cynnwys arddangosfa a gynlluniwyd gan blant ysgol lleol yn Amgueddfa Werin Cymru yn Sain Ffagan, yn ogystal â’r cyfle a gafodd trigolion a disgyblion lleol i gymryd rhan mewn cloddfa ar y safle a ddarlledwyd yn ddiweddar ar y rhaglen Time Team.

Bydd trigolion a disgyblion lleol yn cymryd rhan mewn mwy o gloddfeydd archeolegol o bwys yn y fryngaer yn rhan o brosiect Cloddio Caerau. Bydd hefyd yn rhoi’r cyfle iddynt gymryd rhan yn y gwaith o ail-greu pentref newydd o’r Oes Haearn yn Sain Ffagan, gan ddysgu amrywiaeth o sgiliau newydd yn y broses.

Ar y cyd â Cloddio Caerau, bydd prosiect CALON Caerdydd, a gynhelir mewn partneriaeth â’r sefydliad cymunedol Gweithredu yng Nghaerau a Threlái, yn creu llwybr treftadaeth cylchol i gysylltu bryngaer Caerau ag Amgueddfa Werin Cymru yn Sain Ffagan. Pobl ifanc a thrigolion lleol fydd yn ymchwilio i’r llwybr a’i greu, a bydd enghreifftiau o waith celf a ddyluniwyd ganddynt ar y thema treftadaeth yn cael eu gosod ar ei hyd. Fe’i hategir gan adnodd digidol yn ymdrin â phob cyfnod yn hanes diddorol iawn yr ardal, a fydd yn rhoi cymorth ychwanegol i gymunedau lleol gysylltu â’u gorffennol a sefydlu treftadaeth Caerau a Threlái yng nghalon gorllewin Caerdydd.

Dr Dave Wyatt a Dr Oliver Davis o’r Ysgol Hanes, Archeoleg a Chrefydd yw cyd-gyfarwyddwyr y prosiectau. Meddai Dr Davis: "Bydd Cloddio Caerau a CALON Caerdydd yn rhoi cyfle i bobl leol gydweithio’n agos ag ymchwilwyr academaidd, myfyrwyr y Brifysgol ac arbenigwyr rheoli treftadaeth i ddysgu am dreftadaeth amlgyfnod ddiddorol iawn yr ardal ac ymchwilio iddi. Byddant yn dysgu sut y gallant warchod a gwella’r dreftadaeth honno - gan gryfhau cysylltiadau cymunedol yn ogystal â dysgu sgiliau newydd a magu hyder yn y broses."

Ychwanegodd Dr Wyatt: "Gobeithiwn y bydd y prosiectau hyn yn creu etifeddiaeth barhaol a fydd yn ennyn diddordeb pobl ifanc leol yn eu treftadaeth, gan roi ymdeimlad pwerus iddynt o bwysigrwydd eu ‘milltir sgwâr’ ac annog pobl o’r tu allan i Gaerau a Threlái i ymweld â’r ardal fywiog hon o Gaerdydd yn hytrach na’i hosgoi."

Mae arddangosfa a grëwyd gan blant ysgol lleol a gymerodd ran ym Mhrosiect Treftadaeth CAER i’w gweld yn Amgueddfa Stori Caerdydd yn ardal Aes y ddinas rhwng 7 Chwefror a 6 Mawrth 2013.

Fe’i hagorwyd yn swyddogol gan Huw Lewis AM, y Gweinidog Tai, Adfywio a Threftadaeth, a ddywedodd: "Pleser o’r mwyaf yw agor yr arddangosfa hon, a gobeithiaf y bydd yn cymell ac yn ysbrydoli eraill i ystyried cynnal prosiectau tebyg yn eu cymunedau. Rydym i gyd yn gwybod y gall archeoleg fod yn gyffrous iawn, ond mae’r prosiect hwn yn ymwneud â llawer mwy na chloddio a deall archeoleg y fryngaer yn unig. Mae’n ymwneud â defnyddio archeoleg fel ffordd o adfer hunaniaeth a hunanhyder cymuned, ac rwy’n cymeradwyo pawb sy’n gysylltiedig â’r gwaith oherwydd hynny."

Dolenni cysylltiedig

Yr Ysgol Hanes, Archeoleg a Chrefydd