Skip to content
Skip to navigation menu

English

Brecwast am ddim

14 Ionawr 2014

cereal_web

Gallai brecwastau am ddim yn yr ysgol i bawb gynyddu bwyta’n iach a lleihau achosion o golli brecwast ymhlith plant o gefndiroedd difreintiedig, yn ôl ymchwil gan y Brifysgol.

Gwnaed y gwaith ymchwil, sy’n archwilio effaith Menter Brecwast am Ddim mewn Ysgolion Cynradd Llywodraeth Cymru, gan Dr Graham Moore, Dr Simon Murphy a’r Athro Laurence Moore (ym Mhrifysgol Glasgow bellach) o’r Ganolfan ar gyfer Datblygu a Gwerthuso Ymyriadau Cymhleth er mwyn Gwella Iechyd y Cyhoedd (DECIPHer), yn Ysgol Gwyddorau Cymdeithasol y Brifysgol, gyda chydweithwyr o Brifysgol Abertawe.

Nod y fenter yw gwella iechyd plant yng Nghymru trwy drefnu bod brecwastau iach ar gael am ddim i bob ysgol gynradd a gynhelir. Mae hyn yn wahanol i raglenni clybiau brecwast eraill, fel y rhai yn Lloegr, nad ydynt wedi cael eu cynnig yn gyffredinol i bawb ac sy’n tueddu targedu ysgolion mewn ardaloedd o amddifadedd.

Aeth y tîm ymchwil ati i archwilio pa un a oedd y ddarpariaeth gyffredinol hon, yn hytrach nag ymyriadau wedi’u targedu, yn helpu lleihau cydraddoldeb neu a oeddent yn cael yr effaith groes - sef ehangu anghydraddoldeb drwy fod o fudd anghymesur i grwpiau mwy cefnog.

Dywedodd Dr Moore: "Mewn rhai lleoliadau, mae’r ddarpariaeth brecwast yn dal i dargedu ardaloedd o amddifadedd. Fodd bynnag, gall dulliau targedig fod yn rhwystr mewn gwirionedd o ran y nifer sy’n manteisio ar ymyriadau bwyd ysgolion ymhlith plant o deuluoedd tlotach, oherwydd y stigma sydd ynghlwm wrth hynny. Mae sylw yn troi’n gynyddol at yr angen i nodi ymyriadau sy’n cael eu cyflwyno’n gyffredinol ond sy’n cael effaith fwy ar unigolion ymhellach i lawr y dosbarthiad economaidd-gymdeithasol. Mae’r astudiaeth hon yn darparu tystiolaeth bwysig y gall darparu brecwastau ysgol am ddim yn gyffredinol fod o fudd i blant o gefndiroedd tlotach, o ran eu hannog i beidio â cholli brecwast a chynyddu’r arfer o fwyta bwydydd brecwast iachach.

"Fe allai cynnig darpariaeth brecwast am ddim yn gyffredinol yn hytrach nag ar sail dargedig chwarae rhan bwysig mewn lleihau anghydraddoldebau mewn iechyd, ac mae’n annhebygol o’u cynyddu. Byddai trefnu bod brecwastau am ddim ar gael i bob disgybl yn osgoi stigmateiddio unigolion, ysgolion, teuluoedd neu gymunedau a allai ddigwydd wrth eu labelu fel rhai anghenus, a gallai chwarae rhan fwy mewn lleihau graddiannau cymdeithasol mewn deilliannau iechyd."

Cyhoeddir yr astudiaeth, ‘Impacts of the Primary School Free Breakfast Initiative on socioeconomic inequalities in breakfast consumption among 9-11 year old schoolchildren in Wales’, yn y cylchgrawn Public Health Nutrition.

Dolenni cysylltiedig

DECIPHer

Gwerthusiad o’r Fenter Brecwast am Ddim mewn Ysgolion Cynradd

Llywodraeth Cymru