Skip to content
Skip to navigation menu

English

Gallai plant osgoi llawdriniaeth o ganlyniad i ddull newydd o drin clust ludiog

05 Mawrth 2013

glue earYn dilyn grant ymchwil gwerth £1.3m a gyflwynwyd i wyddonwyr ym Mhrifysgol Caerdydd, mae arbrawf newydd yn cael ei gynnal i weld a oes modd i raglen o steroid trwy’r geg yn gallu clywed clyw plant sydd â chyflwr clust ludiog.

Clust ludiog yw’r rheswm fwyf cyffredin dros roi llawdriniaeth i blant, gyda thua 25,000 o lawdriniaethau’n cael eu cynnal bob blwyddyn yn y DU. Hylif gludiog yng nghanol y glust sy’n achosi’r cyflwr hwn, a elwir hefyd yn otitis media gydag allrediad (OME), ac mae’n effeithio ar tua 80% o blant cyn eu bod yn bedair oed.

Mae clust ludiog y rhan fwyaf o blant yn gwella ar ei phen ei hun. Fodd bynnag, mae miloedd o blant yn mynd yn fyddar bob blwyddyn o ganlyniad iddo a gall effeithio ar leferydd, datblygiad cymdeithasol a dysgu. Mewn sawl achos, mae hyn yn arwain at iselder yn ogystal ag anhwylderau o ran ymddygiad a chanolbwyntio.

O ganlyniad i’r swm sylweddol gan Raglen Asesu Technoleg Iechyd y Sefydliad Ymchwil Iechyd Cenedlaethol (NIHR HTA), mae ymchwilwyr o Ysgol Feddygaeth Prifysgol Caerdydd erbyn hyn yn gallu arbrofi gyda defnyddio steroidau er mwyn trin y cyflwr treiddiol hwn. Meddai’r Athro Chris Butler, Cyfarwyddwr Sefydliad Gofal Sylfaenol ac Iechyd Cyhoeddus Cochrane ym Mhrifysgol Caerdydd, ac arweinydd yr astudiaeth:

"Clust ludiog yw un o brif achosion byddardod a’r rheswm fwyaf cyffredin o orfod rhoi llawdriniaeth i blant yn y DU. Defnyddir steroidau trwy’r geg yn aml er mwyn trin plant gydag asthma, ac os daw i’r amlwg eu bod yn effeithiol yn y maes hwn, byddwn yn gallu cynnig math newydd o driniaeth i rieni er mwyn gwella ansawdd bywyd eu plant a allai olygu nad oes angen cael llawdriniaeth. Yn ôl pob tebyg, byddai triniaeth o’r fath yn arbed llawer o arian i’r GIG."

Dyma safbwynt Sarah Jones, mam o Gaerdydd, wrth edrych yn ôl ar brofiad ei merch a ddioddefodd y cyflwr:

"Daeth i’r amlwg fod gan fy merch glust ludiog pan oedd yn saith mis oed ac fe achosodd hynny iddi golli ei chlyw i raddau yn ystod ei blynyddoedd cynnar. Achosodd hynny oedi yn natblygiad ei hiaith a’i lleferydd ac effeithiodd hynny arni’n sylweddol yn gymdeithasol. Ro’n i wastad yn ymddiheuro am ba mor swil oedd hi ac am orfod ‘cyfieithu’ y geiriau prin yr oedd hi’n ei hyngan am nad oedd pobl yn ei deall."

"Roedd meddwl amdani’n sownd mewn byd dryslyd a distaw yn dorcalonnus. Mae bellach yn bum mlwydd oed a, gyda lwc, gyda chymorth amser, therapi iaith a lleferydd ac athrawon ystyrlon, mae’n dod dros ei phroblemau a does dim taw arni erbyn hyn! Diolch i’r drefn, doedd dim angen gorfod ystyried rhoi llawdriniaeth gromed iddi ond, pe tasen ni wedi gorfod gwneud y dewis, rwy’n bendant y byddai’n well gen i fod wedi dewis triniaeth anymledol."

Ar hyn o bryd, mae plant sy’n dioddef clust ludiog gronig neu dro ar ôl tro yn cael cynnig cymhorthion clywed neu lawdriniaeth i osod gromedau yn nhrwm y glust fel bod mwy o aer yn mynd i mewn. Mae peryglon a sgil-effeithiau’n gysylltiedig â’r ddau ddull. Maent hefyd yn ddrud ac mae angen ymweld â chlinigau ysbytai dro ar ôl tro ar eu cyfer.

Gallai datblygu triniaeth amgen nad yw’n cynnwys llawdriniaeth ar gyfer clust ludiog, y gall meddygon teulu ei defnyddio i drin plant o dan bedair oed, olygu na fyddai plant na’u teuluoedd yn gorfod wynebu llawdriniaeth fewnwthiol.

Nid yw llawer o feddyginiaethau drwy’r geg, gan gynnwys gwrthfiotigau, gwrth-histaminau na chliriadau, yn gwella glust ludiog. Fodd bynnag, ceir sail wyddonol gadarn dros gredu y gallai steroidau fod o les i’r cyflwr hwn ond mae’r arbrofion a gynhaliwyd hyd yma wedi bod yn rhy fach, o ansawdd gwael, neu heb asesu clyw fel deilliant o’r ymchwil. Felly, nod yr ymchwilwyr yng Nghaerdydd yw datgelu manteision hirdymor a byrdymor y driniaeth hon.

Bydd arbrawf OSTRICH (Steroidau drwy’r geg i wella otitis media gydag allrediad OME mewn plant) yn dechrau ym mis Mawrth 2013 ac fe’i cynhelir dros gyfnod o dair blynedd. Bydd yn ceisio recriwtio 380 o blant i gymryd rhan ar draws chwe ysbyty. Bydd y sampl yn ddigon mawr i bennu a yw steroidau drwy’r geg yn gwella clyw plant mewn gwirionedd ac yn osgoi’r orddibyniaeth ar lawdriniaethau gromed yn sgil hynny.

Dolenni defnyddiol:


Astudiaeth OSTRICH

Crynodeb o brosiect OSTRICH

Sefydliad Gofal Sylfaenol ac Iechyd Cyhoeddus Cochrane Prifysgol Caerdydd

 

Tags

Newyddion Diweddaraf

Newyddion Diweddaraf Coleg y Gwyddorau Biofeddygol a Gwyddorau Bywyd