Skip to content
Skip to navigation menu

English

Genyn yn gysylltiedig â chyniferydd deallusrwydd isel

24 Mawrth 2014

Brain_web

Mae plant sydd ag amrywiolyn cyffredin yn eu genynnau a lefelau is o’r hormon thyroid, sy’n digwydd mewn tua 4% o’r boblogaeth, bedair gwaith yn fwy tebygol o fod â chyniferydd deallusrwydd isel, yn ôl ymchwil a gyflwynwyd heddiw gan y Brifysgol yng nghynhadledd flynyddol BES y Gymdeithas Endocrinoleg.

Mae’n ffaith hir sefydledig fod hormonau thyroid yn hanfodol ar gyfer datblygiad yr ymennydd yn ystod plentyndod. Yn ddiweddarach, mae gwyddonwyr wedi edrych ar ensym penodol, o’r enw deiodonase-2, sy’n ymwneud â phrosesu hormonau thyroid o fewn celloedd. Cafodd amrywiolyn mewn codio genynnol yr ensym hwn eisoes ei gysylltu â deilliannau iechyd allweddol, gan gynnwys diabetes a phwysau gwaed uchel, er bod y mecanwaith manwl gywir yn aros yn aneglur.

Yn yr astudiaeth hon, ymchwiliodd ymchwilwyr o Gaerdydd a Phrifysgol Bryste i ddata genetig a gweithrediad thyroid 3,123 o blant 7 oed a gafodd brawf ar eu cyniferydd deallusrwydd hefyd, fel rhan o Astudiaeth Hydredol Avon ar Rieni a Phlant. Darganfu’r ymchwilwyr fod plant sydd â lefelau’r hormon thyroid a oedd yn rhan is ystod arfer y boblogaeth a oedd hefyd â’r amrywiolyn genetig bedair gwaith yn fwy tebygol o fod â chyniferydd deallusrwydd o dan 85.

Parhaodd y canlyniad hwn yn wir ar ôl cymryd i ystyriaeth amrywiaeth o wahaniaethau o ran ffactorau amgylcheddol a chymdeithasol-economaidd megis dosbarth cymdeithasol. Nid oedd gan blant â lefelau’r hormon thyroid is yn unig risg uwch o gyniferydd deallusrwydd is, a oedd yn amlygu, heb ddadansoddiad genetig, na ellid adnabod y boblogaeth sydd mewn perygl.

Bydd angen cadarnhau canlyniadau’r astudiaeth mewn grwpiau eraill o blant. "Os bydd astudiaethau eraill yn cadarnhau ein darganfyddiad, efallai bydd yn fuddiol ymgymryd â phrawf genetig ar gyfer yr amrywiolyn hwn ar y gennyn yn ogystal â’r sgrinio thyroid safonol ar gyfer babanod newydd-anedig, a fyddai’n adnabod plant sydd fwyaf mewn perygl o ddatblygu cyniferydd deallusrwydd isel," dywedodd yr ymchwilydd arweiniol Dr Peter Taylor, o’r Ysgol Feddygaeth. "Mae gan blant sydd â lefelau boddhaol o ran hormon thyroid ynghyd â’r amrywiolyn genetig lefelau cyniferydd deallusrwydd arferol, sy’n cynyddu’r posibilrwydd y gallai plant sydd mewn perygl gael eu trin gyda thabledi hormon thyroid safonol er mwyn gwneud yn iawn am brosesu hormon thyroid diffygiol," ychwanegodd.

Dolenni defnyddiol

Dr Peter Taylor