Skip to content
Skip to navigation menu

English

Gwyddor geneteg yn yr ystafell ddosbarth

04 Ebrill 2011

Pennawd Dr Karen Reed (canol) yn gweithio ar arbrawf gyda Rebecca Morgan, Emily Phillips, Catrin Lyeldon a Ben Kirstein o Ysgol Pencoed.Pennawd Dr Karen Reed (canol) yn gweithio ar arbrawf gyda Rebecca Morgan, Emily Phillips, Catrin Lyeldon a Ben Kirstein o Ysgol Pencoed.

Mae disgyblion o Ysgol Gyfun Pencoed ym Mhen-y-bont ar Ogwr wedi mynd i’r afael â geneteg canser, fel rhan o brosiect i adeiladu cysylltiadau rhwng ysgolion ac ymchwilwyr gwyddonol.

Bu tîm o Brifysgol Caerdydd yn gweithio gyda’r disgyblion ar y prosiect ymarferol, a ariennir gan y Gymdeithas Frenhinol, academi genedlaethol wyddoniaeth y DU.

Mae’r prosiect, o’r enw "Cells, Genes, Mutations and Cancer" yn rhoi cyfle i ddisgyblion archwilio gwyddor fiolegol ymarferol drostynt eu hunain. Mae’r ffocws ar y rhyngweithio rhwng yr amgylchedd a’n genynnau yn natblygiad canser. Mae disgyblion o Flynyddoedd 11 i 13 wedi cynllunio, cynnal a dadansoddi arbrofion sy’n edrych ar dyfiant celloedd a thrawsblygiad genynnau, gan ddefnyddio’r un technegau y mae ymchwilwyr arloesol i ganser yn eu defnyddio.

Mae Dr Karen Reed, Cydymaith Ymchwil yn Ysgol Fiowyddorau Prifysgol Caerdydd, yn gweithio mewn partneriaeth ag Ysgol Gyfun Pencoed ar yr ymchwil. Dywedodd Dr Reed: "Bydd ein prosiect yn bywiogi’r hyn mae disgyblion yn ei ddysgu yn yr ystafell ddosbarth ac yn eu helpu i ddeall effaith gwyddoniaeth a pheirianneg ar eu gweithgareddau dyddiol. Drwy wneud y pynciau hyn yn berthnasol rydym yn dangos pa mor hanfodol maent i’n bywydau."

Bydd y prosiect yn diweddu gyda digwyddiad arddangos yn yr ysgol y penwythnos hwn, dydd Sadwrn, Ebrill 2 (10am tan 12.30pm). Bydd disgyblion yn esbonio eu darganfyddiadau i’r cyhoedd, gan gynnwys i’w rhieni ac i ysgolion eraill yn ardal Pen-y-bont ar Ogwr.

Mae’r Gymdeithas Frenhinol yn cynnig cyfle i bobl ifanc gyfarfod a gweithio gyda gwyddonwyr ac i adeiladu eu dealltwriaeth wyddonol mewn ffordd sy’n gyffrous ac yn berthnasol i’w bywydau.

Dywedodd yr Athro John Pethica FRS, Is-lywydd y Gymdeithas Frenhinol: "Rydym yn falch o fod yn cefnogi’r prosiect Cells, Genes, Mutations and Cancer yn Ysgol Gyfun Pencoed ac yn edrych ymlaen at weld y prosiect dychmygus hwn yn dod yn fyw.

"Mae gwyddoniaeth a pheirianneg yn bynciau sy’n llonni ac sy’n ddynamig ac rydym yn gobeithio drwy roi cyfle i athrawon gyflwyno gwyddoniaeth arloesol y gallwn helpu i ddangos i bobl ifanc pa mor hwyliog y gall y pynciau hyn fod mewn bywyd go iawn, ac i’w hysbrydoli i fod yn ddyfeiswyr, fforwyr ac arloeswyr yn y dyfodol."

Mae’r prosiect hwn a ariennir gan y Gymdeithas Frenhinol yn un o bortffolio o weithgareddau mae’r Ysgol Fiowyddorau’n eu rhedeg fel rhan o’i hymrwymiad i ehangu mynediad at addysg uwch ymhlith grwpiau a dangynrychiolir. Bu’r Ysgol yn gweithio ers 2008 gyda’r tîm Ehangu Mynediad yn SRWEB i gyflwyno rhaglen o ddigwyddiadau ymarferol sy’n canolbwyntio ar ymchwil am ddiwrnod cyfan i ddisgyblion sydd wedi ymrestru ar Gynllun Camu at Iechyd Prifysgol Caerdydd. Mae’r holl ddisgyblion yn dod o ysgolion heb draddodiad cryf o addysg uwch. Cafodd gweithdai deuddydd hefyd eu cynnal ar gyfer disgyblion cyn TGAU sy’n cymryd rhan mewn ysgol haf a drefnwyd gan Hands-on Science - prosiect Cymru gyfan a ariennir gan CCAUC, sy’n rhan o fenter Ymgyrraedd yn Ehangach Llywodraeth Cynulliad Cymru.

Tags

Newyddion Diweddaraf Staff News