Skip to content
Skip to navigation menu

English

Genom y Panda Mawr i gael ei gofnodi

03 Ebrill 2008

Mae Prifysgol Caerdydd yn cyfrannu tuag at y prosiect genom cyntaf i gynorthwyo’r ymdrechion i ddiogelu rhywogaeth sydd o dan fygythiad.

Bydd ymchwilwyr yn Ysgol Bio-Wyddorau Caerdydd yn cyd-weithio gyda gwyddonwyr rhyngwladol ar ‘Brosiect Genom y Panda Mawr.’

Disgrifir y Panda yn aml fel ‘ffosil byw’, o ystyried tystiolaeth ei fod wedi byw yn Tsieina dros 8 miliwn o flynyddoedd yn ôl. Dangosodd ymchwil gan yr Athro Mike Bruford y gellid cysylltu dirywiad y rhywogaeth yn uniongyrchol â gweithredoedd dynol yn hytrach na diffyg gallu genetig y panda i addasu ac esblygu.

Ond prin iawn yw’r ymchwil sydd wedi’i wneud ar raddfa genomeg. Mae genom y Panda Mawr tua’r un maint a’r genom dynol, a chredir fod ganddo 20,000-30,000 o enynnau. Mae astudiaethau tacsonomeg a genetig yn awgrymu bod y panda yn perthyn yn agos i’r arth ac nid i’r racwn fel y credwyd ar un adeg oherwydd ei briodoleddau crofforol unigryw.

Dywedodd yr Athro Bruford: "Bydd y cyd-weithio rhyngwladol hwn yn cynorthwyo gwyddonwyr i ddeall sail genetig addasiadau unigryw’r panda, gan gynnwys arbenigedd dietegol, a bydd yn dangos hanes y rhywogaeth mewn manylder nas gwelwyd o’r blaen."

Mae’r prosiect hwn yn enghraifft bellach o arwyddocad rhyngwladol y gwaith cadwraethol sy’n cael ei wneud gan Grŵp Ymchwil Bio-Amrywiaeth ac Ecoleg Ysgol Y Bio-Wyddorau.Yr wythnos hon, cafodd Gweinidog Cymru dros yr Amgylchedd, Cynaladwyedd a Thai, Jane Davidson, gyfle i weld mwy o waith cadwraeth Caerdydd yn ystod agoriad adnoddau ymchwil newydd y grŵp.

Dywedodd Jane Davidson, "Rydw i wrth fy modd yn gweld y gwaith ymchwil bio-amrywiaeth pwysig sy’n digwydd yn Ysgol Y Bio-Wyddorau Caerdydd. Fe fydd diogelu bio-amrywiaeth – fel y gall gynnig gwasanaethau ecosystem hanfodol a fydd yn ein cynorthwyo i ddelio a newidiadau cymdeithasol, economegol ac amgylcheddol – yn rhan hanfodol o‘n llwyddiant yn sicrhau’r dyfodol y dymunwn ei weld yng Nghymru."

O’r chwith i’r dde: Jane Davidson, AC, gyda Phennaeth yr Ysgol, Yr Athro John Harwood, Jenny Randerson, AC a’r Athro Bruford, yn archwilio sampl o laswelltir yng Nghanolbarth Cymru sy’n destun astudiaethau arbrofol ar newid yn yr hinsawdd er mwyn asesu effeithiau tymheredd gwahanol ar gyfraddau ymddangos pryfaid.

Tags

More Tags