Skip to content
Skip to navigation menu

English

Rheoli llygredd o longau

20 Chwefror 2013

SIRC Mae adroddiad ymchwil newydd gan y Brifysgol wedi mynegi pryder ynghylch effeithiolrwydd rheoliadau rhyngwladol i reoli llygredd aer o longau. Mae adroddiad cysylltiedig hefyd yn bwrw golwg ar anawsterau gorfodi posibl mewn perthynas â’r camau rheoli a awgrymir ar gyfer rheoli allyriadau carbon llongau yn y dyfodol.

Ariannwyd yr ymchwil gan y Cyngor Ymchwil Economaidd a Chymdeithasol (ESRC) ac fe’i cynhaliwyd gan Ganolfan Ymchwil Rhyngwladol y Morwyr (SIRC), sef canolfan ymchwil o fri rhyngwladol yn Ysgol Gwyddorau Cymdeithasol Caerdydd

Roedd yr ymchwil yn cynnwys arsylwi arolygiadau o longau yn y DU a Sweden yn ogystal â chyfweliadau gyda 50 o unigolion a chwmnïau sydd â chysylltiad â’r diwydiant (cwmnïau llongau, cynrychiolwyr y diwydiant llongau, rheoleiddwyr, arolygwyr, arbenigwyr tanwydd, undebwyr llafur, sefydliadau anllywodraethol amgylcheddol, ac eraill).

Mae llygredd aer yn sgil allyriadau llongau yn cyfrannu at asideiddio yn ogystal ag afiechydon ysgyfeiniol a choronaidd o ganlyniad i’r cyfansoddion sylffwr a nitrogen a’r mater gronynnol mân a allyrrir pan mae llongau’n llosgi olew tanwydd trwm, sef sgil-gynnyrch rhad o burfa.

Sefydlwyd Ardaloedd Rheoli Allyriadau (ECA) gan y Sefydliad Morol Rhyngwladol (un o asiantaethau’r CU) yn y Baltig yn 2006, ym Môr y Gogledd/y Môr Udd yn 2007, ac yng Ngogledd America yn 2012. Gosodwyd cyfyngiadau ar faint o sylffwr mewn tanwydd y caniateir i longau ei losgi yn yr Ardaloedd Rheoli Allyriadau (ECA).

Meddai’r Athro Michael Bloor, Cymrawd Proffesiynol yn SIRC: "Mae’n amlwg bod y mwyafrif llethol o gwmnïau llongau’n cadw at y rheoliadau, ond ceir tystiolaeth fod lleiafrif o longau angora yn y DU a Sweden yn llosgi tanwydd sy’n torri’r rheoliadau.

"Nid yw hyn yn fwriadol mewn sawl achos, gan mai gweithdrefn drosglwyddo ddiffygiol sydd ar fai wrth i long newid o danwydd sylffwr uchel i danwydd sylffwr isel. Fodd bynnag, ceir achosion eraill lle mae rheoliadau wedi’u torri’n fwriadol yn ôl pob golwg ac mae gwneud hynny’n gallu bod yn llawer rhatach" ychwanegodd yr Athro Bloor.

Mae argymhellion sy’n ceisio cynyddu cydymffurfiad, gan gynnwys peilota offer samplu/profi gwahanol danwydd gan Asiantaeth Môr a Gwylio’r Glannau yn y DU, wedi’u cynnwys mewn adroddiad terfynol (Bloor et al. 2013a) i’w lawrlwytho o wefan SIRC.

Mae cludo nwyddau ar longau yn defnyddio llawer llai o garbon o gymharu â chludo ar ffyrdd neu mewn awyrennau. Fodd bynnag, mae cyfanswm allyriadau carbon llongau’n debyg i’r hyn a gynhyrchir gan awyrennau, a gall ymdrechion i leihau allyriadau carbon llongau fod yn ffordd o fynd i’r afael â’r newid yn yr hinsawdd.

Ystyriodd yr ymchwil ddulliau rheoleiddio allyriadau carbon yn y dyfodol hefyd, a sut gellir eu gorfodi’n effeithiol. Wrth ystyried manteision ac anfanteision posibl camau fel codi treth tanwydd ar draws y byd neu gynllun masnach allyriadau llongau (ETS), byddai’n haws gorfodi treth tanwydd o gymharu â chynllun masnach allyriadau byd-eang.

Mae adroddiad terfynol ar wahân am faterion gorfodi, mewn cysylltiad â rheoleiddio allyriadau carbon llongau yn y dyfodol, hefyd ar gael i’w lawrlwytho o wefan SIRC: http://www.sirc.cf.ac.uk/SIRC_free_online_reports.aspx

Dolenni perthnasol

Canolfan Ymchwil Rhyngwladol y Morwyr

Ysgol y Gwyddorau Cymdeithasol