Skip to content
Skip to navigation menu

English

Gwahanu nwyon yn effeithlon

21 Ionawr 2013

Gwahanu nwyon yn effeithlonMae’r polymer yn hawdd iawn i’w wneud. Mae’r monomer ac adweithyddion yn cael eu cymysgu gyda’i gilydd a’u troi ar dymheredd ystafell nes bod y toddiant yn ludiog. Wedyn mae’n cael ei dywallt i mewn i ddŵr a’i olchi a gellir llunio’r toddydd yn haenau addas i’w defnyddio fel pilenni.

Gallai polymer newydd a ddatblygwyd gan ymchwilwyr yng Nghaerdydd arwain at wahanu cymysgeddau o nwyon ar gyfer peirianneg gemegol a chynhyrchu ynni yn fwy effeithlon ar raddfa fawr.

Mae gwahanu nwyon yn hanfodol ar gyfer llawer o brosesau diwydiannol, gan gynnwys cael nitrogen neu ocsigen o’r aer a phuro nwy naturiol neu hydrogen. Ar hyn o bryd, mae’r dull mwyaf ynni effeithlon o wahanu nwyon yn defnyddio pilenni polymer, fodd bynnag, mae’r rhan fwyaf o bolymerau naill ai’n gadael i nwyon fynd drwyddynt yn araf (h.y. maen nhw’n isel o ran athreiddedd) neu nid ydynt yn dethol rhwng un nwy ac un arall. Byddai gwahanu nwyon yn broses ratach ac yn defnyddio llai o ynni pe gellid gwneud pilenni polymer athraidd a detholus dros ben.

Mae tîm o’r Ysgol Cemeg yn adrodd yn y cylchgrawn Science ar bolymer newydd sy’n gwahanu cymysgeddau o nwyon yn seiliedig ar wahanol feintiau'r moleciwlau nwy. Mae strwythur moleciwlaidd y polymer yn wyrdroëdig iawn fel nad yw’n gallu llenwi gofod yn effeithiol, felly mae’n gadael bylchau y gall moleciwlau nwy bach symud drwyddynt yn gyflym. Fodd bynnag, mae symudiad moleciwlau nwy mwy o faint yn cael ei rwystro gan anhyblygrwydd eithafol y polymer fel ei fod yn gweithredu fel gogr effeithlon ar gyfer moleciwlau.

 

Mae cydweithwyr tîm Caerdydd yn y Sefydliad Technoleg Pilenni, ITM-CNR, yn yr Eidal, wedi cadarnhau bod y pilenni a baratowyd o’r polymer yn athraidd dros ben i nwyon ac maen nhw’n dangos detholedd arbennig ar gyfer nwyon llai o faint megis hydrogen neu ocsigen dros nwyon mwy o faint megis nitrogen neu fethan.

Efficient gas separation

Dywedodd yr Athro Neil McKeown, sy’n aelod o dîm yr Ysgol Cemeg sy’n gyfrifol am y gwaith ymchwil: "Wrth baratoi’r polymer hynod anhyblyg a gwyrdroëdig hwn, roedd yn ofynnol i ni ddatblygu adwaith polymereiddio newydd. Yn wir, defnyddiom rai dulliau cemegol hen iawn – sef ffurfio sylfaen Tröger, sy’n gyfansoddyn a gafodd ei baratoi gyntaf 125 mlynedd yn ôl. Mae’r dull cemegol syml hwn yn ein galluogi ni i baratoi polymerau ysgol hynod anhyblyg o fàs moleciwlaidd uchel allan o ddeunyddiau cychwyn sydd yn hawdd dod o hyd iddynt. Yn ogystal â gwneud polymerau ar gyfer creu pilenni gwahanu nwyon effeithlon, rydym yn rhagweld y bydd y broses newydd hon yn ddefnyddiol ar gyfer paratoi polymerau ar gyfer amrywiaeth o ddefnyddiau gwahanol."

Mae Prifysgol Caerdydd wedi gwneud cais am batent ar gyfer y broses polymereiddio newydd hon.

Dolenni cysylltiedig

Yr Ysgol Cemeg

 

Tags