Skip to content
Skip to navigation menu

English

Helpwch fywyd gwyllt yn y DU – byddwch yn ‘Sbotiwr Anifeiliaid Marw’

07 Awst 2013

Splatter web

Mae anifeiliaid marw ar y ffordd yn olygfa drist ond cyfarwydd ym Mhrydain, ac mae’n eithaf cyffredin gweld amrywiaeth o fywyd gwyllt anffodus sydd wedi marw ar ffyrdd ar hyd a lled y wlad.

Erbyn hyn, mae tîm o ymchwilwyr wedi’i arwain gan Dr Sarah Perkins o Ysgol y Biowyddorau, wedi dyfeisio prosiect unigryw o’r enw Project Splatter – sef arolwg o fywyd gwyllt sy’n cael eu lladd ar y ffordd yn y DU, gan greu darlun cynhwysfawr o’r holl rywogaethau anifeiliaid sy’n cael eu lladd a ble mae’n digwydd yn benodol. Dros y 2 flynedd nesaf, bydd y data yr adroddir amdano yn helpu i greu ‘map o’r anifeiliaid sy’n cael eu lladd ar y ffordd’ ar gyfer y DU gyfan.

Prosiect gwyddoniaeth dinasyddion yw Project Splatter sy’n dibynnu ar y cyhoedd i gyflwyno data trwy gyfryngau cymdeithasol. Mae’r rheiny sy’n ‘Sbotwyr anifeiliaid marw’ yn sôn am yr anifeiliaid marw y maent yn eu gweld ar y ffordd ar Facebook a Twitter. Wedyn, caiff y data ei gasglu i bennu p’un a oes unrhyw dueddiadau yn ffurfio neu leoedd amlwg yn datblygu. Hwn yw’r arolwg cyntaf o’i fath yn y DU, a gallai’r data arwain at atebion i leihau niferoedd y bywyd gwyllt sy’n cael eu lladd ar ffyrdd Prydain yn y pen draw.

Dywedodd Dr Sarah Perkins "Rydym ni wedi cael ein synnu gan faint o adroddiadau a gawsom gan y cyhoedd hyd yn hyn – wedi’n synnu am ei bod yn ymddangos bod pobl wir yn mwynhau rhoi gwybod i ni am ddata. Ond yr anfantais yn sgil nifer uchel yr achosion yr adroddir amdanynt yw y gallai ein ffyrdd gael effaith wael iawn ar ein bywyd gwyllt ym Mhrydain".

O’r data a gasglwyd, mae’n dod i’r amlwg mai yng Ngorllewin Sussex y mae’r cyfraddau uchaf o anifeiliaid sy’n cael eu lladd ar y ffordd ar hyn o bryd, a dangoswyd bod clwstwr sylweddol o anifeiliaid yn marw ar draffordd yr M5 hefyd. Ar hyd a lled y DU, mae adroddiadau am ladd anifeiliaid yn cynnwys gwahaddod, tylluanod, ffesantod, ffwlbartiaid, gwiwerod coch, llwynogod a chwningod. Ar hyn o bryd, yr anifeiliaid a welir wedi cael eu lladd amlaf yw moch daear – ni phennwyd eto a yw hyn am fod eu synnwyr o’r ffordd yn wael, ei bod yn haws i ‘sbotwyr anifeiliaid marw’ eu gweld neu yn syml gan fod niferoedd uchel ohonynt yn y DU.

Dywedodd Jess Price, Swyddog Cadwraeth yn Ymddiriedolaeth Bywyd Gwyllt Sussex: "Mae’n ymddangos bod lefelau uchel o anifeiliaid marw ar y ffordd yn cael eu gweld yn Sussex ond efallai am fod gennym gymuned sy’n cofnodi achosion yn dda neu efallai am fod gennym fwy o ffyrdd – nid oes data ar gael i esbonio pam ar hyn o bryd. Rydym ni’n sicr yn annog pobl i sôn am yr hyn y maen nhw’n ei weld am fod y cofnodion hyn yn gallu dweud llawer wrthym am yr hyn sy’n digwydd i’n bywyd gwyllt. Er enghraifft, ychydig flynyddoedd yn ôl, roedd yn eithaf cyffredin gweld draenog marw ar ochr y ffordd, ond mae hon yn olygfa brin erbyn hyn. Er eich bod efallai’n meddwl bod hyn yn beth da, mae hyn mewn gwirionedd yn arwydd bod llawer llai o ddraenogod o gwmpas nag oedd yn y gorffennol. O amlygu eu gostyngiad yn y modd hwn, gallwn ni geisio rhoi pethau ar waith i godi ymwybyddiaeth a’u helpu gan fod niferoedd unig famal pigog y DU yn beryglus o isel erbyn hyn.

"Trwy anfon cofnodion atom o anifeiliaid marw ar y ffordd, gall pobl helpu adnabod ble gallai fod lleoedd amlwg neu broblemau â rhywogaethau penodol. Wedyn, gall cynghorau lleol ddefnyddio’r wybodaeth hon i roi mecanweithiau ar waith i leihau nifer y marwolaethau ymhlith bywyd gwyllt. Er enghraifft, gallech weld arwyddion am lyffantod duon yn croesi o amgylch Sussex sy’n helpu i leihau nifer y llyffantod du sy’n marw ar ffyrdd yn ystod eu cyfnod mudo yn y gwanwyn."

Mae tîm Project Splatter yn awyddus i gynifer o bobl ag y bo modd gofnodi eu canfyddiadau a dod yn sbotwyr anifeiliaid marw. Os byddwch yn gweld unrhyw anifeiliaid marw ar y ffordd ar eich teithiau o amgylch y DU, yna gallwch roi gwybod amdano ar Twitter trwy @projectsplatter neu dudalen Facebook Project Splatter.

Dolenni cysylltiedig

Prosiect Splatter ar Twitter

Prosiect Splatter ar Facebook

Ysgol y Biowyddorau