Skip to content
Skip to navigation menu

English

Sut ddylai dyfarnwyr ddefnyddio technoleg mewn pêl-droed?

10 Gorffennaf 2010

Football going into net

Wrth iddi ymddangos y gallai Cwpan y Byd 2010 fod wedi troi’r fantol o ran defnyddio technoleg mewn pêl-droed, mae arbenigwr o Brifysgol Caerdydd yn dadlau taw cyfiawnder ac nid cywirdeb sydd yn y fantol.

Mae’r Athro Harry Collins, Ysgol Gwyddorau Cymdeithasol Caerdydd, yn edrych ar effaith technoleg ar ddyfarnu chwaraeon mewn papur sydd ar fin ymddangos yn The Journal of the Philosophy of Sport.

Mae’r Athro Collins yn dadlau y dylid cyflwyno technoleg newydd mewn ffordd sy’n gwneud mwy o gyfiawnder i benderfyniadau a’i bod yn well gwneud hyn wrth gyfyngu ar y defnydd o dechnoleg newydd. Dywed y gall rhai dyfeisiau fod yn llai cywir nag maent yn ymddangos, gan arwain at dryloywder ffug.

Dywedodd yr Athro Collins: "Yn achos Cwpan y Byd 2010, mae’n arbennig o bwysig i wahaniaethu rhwng cywirdeb a chyfiawnder. Mae’r galw cynyddol am gyflwyno ‘technoleg llinell gôl’ yn aml yn cymysgu rhwng y ddau.

Yr Athro Harry CollinsYr Athro Harry Collins

"Er mwyn cael gwared ag anghyfiawnder tryloyw, y cyfan sydd ei angen yw rhoi mynediad uniongyrchol neu anuniongyrchol i ddyfarnwyr i'r ailchwarae sy’n cael ei weld gan wylwyr teledu a chaniatáu iddynt ddefnyddio hyn i wneud penderfyniadau ac osgoi camgymeriadau amlwg o’r herwydd. Nid oes angen ceisio cael hyd i dechnoleg a fydd yn diffinio ‘union safle’r bêl’. Mewn achosion prin, ni fydd ailchwarae teledu yn gallu penderfynu a yw’r bêl wedi croesi’r llinell ai peidio – gallai technoleg uwch ddatrys rhai achosion o’r fath ond nid pob un, ond nid oes angen am hyn. Mewn achosion o’r fath, wrth ddefnyddio ailchwarae teledu, mae modd gweld dyfarnwyr yn gwneud eu gorau, yn enwedig os oes ganddynt gefnogaeth rheol ‘mantais yr amheuaeth’ megis `os oes amheuaeth na ellir ei datrys, mae’n gôl."

Mae’r Athro Collins yn dod i’r casgliad y dylid defnyddio technoleg i osgoi gwallau sy’n amlwg i bawb; ond mae’n dadlau taw’r dyfarnwr a ddylai gael y gair olaf.

Mae ymchwil blaenorol gan yr Athro Collins a’i gydweithwyr yn yr Ysgol Gwyddorau Cymdeithasol wedi amau cywirdeb Hawk-Eye a thechnolegau llinell tebyg, gan ddadlau y gallai dyfeisiau o’r fath oramcangyfrif gallu dyfeisiau technolegol i ddatrys anghytundebau.