Skip to content
Skip to navigation menu

English

Dyfodol cyffrous i hydrocarbon

14 Ionawr 2011

Yr Athro Graham Hutchings FRSYr Athro Graham Hutchings FRS

Mae ymchwilwyr o’r Ysgol Gemeg yn agor ffordd newydd o ddefnyddio hydrocarbon crai i wneud amrediad o gynhyrchion gwerthfawr.

Mae hydrocarbonau yn adnodd ynni pwysig ond, er eu bod ar gael yn gyffredin o danwyddau ffosil, maen nhw’n anodd iawn eu hactifadu ac mae angen tymheredd uchel dros ben yn y prosesau diwydiannol presennol.

Am y tro cyntaf, mae’r astudiaeth yng Nghaerdydd wedi dangos fod modd actifadu’r bondiau carbon-hydrogen mewn tolwen, sef hydrocarbon a ddefnyddir yn helaeth fel defnydd diwydiannol, yn ddethol ar dymheredd isel.

Dywedodd yr Athro Graham Hutchings FRS, Ysgol Gemeg Caerdydd, un o gyd-awdurdon yr astudiaeth a Dirprwy Is-ganghellor Ymchwil y Brifysgol: "Un o’r prif heriau sy’n wynebu cemegwyr heddiw yw actifadu bondiau carbon-hydrogen mewn hydrocarbonau er mwyn creu moleciwlau sy’n fwy gwerthfawr ac adweithiol. Mae hyn yn hollbwysig er mwyn gwneud defnydd cynaladwy o’r defnydd crai diwydiannol sydd ar gael.

Fel canlyniad i’n hymchwil, bu modd cael cynnyrch sengl o dros 90% am y tro cyntaf erioed. Gwnaed hyn gennym wrth ddefnyddio catalydd aur; roedd yn ganlyniad annisgwyl am mai aur yw’r elfen fwyaf nobl."

Mae hyn yn golygu posibilrwydd o ddefnyddio defnyddiau crai hydrocarbon mewn ffordd newydd i ffurfio rhyngolion a chynhyrchion terfynol i’w defnyddio yn y sectorau busnesau cemegol, fferyllol ac amaethyddol.

Gwnaed yr ymchwil gan dîm mawr yn Sefydliad Catalysis Caerdydd, ar y cyd ag ymchwilwyr ym Mhrifysgol Lehigh, Pennsylvania. Cafodd ei ariannu trwy gyfrwng grant ymchwil pwysig a enillwyd gan yr Ysgol Gemeg yn 2008, pan ddewiswyd yr Ysgol o blith cannoedd o geisiadau rhyngwladol fel rhan o Her Methan Dow. Cychwynnwyd yr her gan Gwmni Cemegol Dow er mwyn cael hyd i gydweithwyr a dulliau ym maes troi methan yn gemegau.

Cyhoeddwyd y papur, ‘Solvent-Free Oxidation of Primary Carbon-Hydrogen Bonds in Toluene Using Au-Pd Alloy Nanoparticles’, yn rhifyn diweddaraf Science.

Dolenni

Tags