Skip to content
Skip to navigation menu

English

Nodi achosion sgitsoffrenia

31 Gorffennaf 2008

Mae gwyddonwyr o’r Brifysgol wedi nodi genyn risg sy’n gysylltiedig â’r anhwylder iechyd meddwl sgitsoffrenia.

Aeth grŵp rhyngwladol o ymchwilwyr, dan arweiniad yr Athrawon Michael O’Donovan, Nick Craddock, a Michael Owen o’r Ysgol Feddygaeth ati i archwilio samplau DNA o dros 7,000 o unigolion â sgitsoffrenia, a bron i 13,000 o bobl heb yr anhwylder.

Mae eu canfyddiadau, sy’n cael eu hadrodd yn y cylchgrawn Nature Genetics, yn dangos bod amrywiolion DNA sy’n gyffredin yn y boblogaeth gyffredinol yn cyfrannu hefyd at rai unigolion yn datblygu sgitsoffrenia.

Cred yr ymchwilwyr y gall y genynnau risg gynnig manteision yng ngweithrediad ymennydd pobl nad yw’r anhwylder ganddynt, a dyna pam y gellir eu canfod yn y boblogaeth gyffredinol.

Ymhlith y genynnau yr adroddwyd amdanynt, ymddengys bod un yn gweithredu drwy droi’r genynnau eraill ymlaen ac i ffwrdd.

Dywedodd yr Athro O’Donovan: "Roeddem yn chwilio am newidiadau cyffredin yn y cod genetig a oedd yn digwydd yn amlach mewn pobl â sgitsoffrenia na phobl hebddo. Ymhlith y genynnau y canfuom, roedd y dystiolaeth ar gyfer y genyn o’r enw ZNF804A yn arbennig o gryf. Nawr mae angen i ni bennu beth yw’r genynnau y mae’n gallu eu troi ymlaen ac i ffwrdd. Dylai canfod pa enynnau sy’n cael eu rheoli ddweud llawer wrthym ynghylch pa ymyriadau biocemegol sy’n arwain at afiechyd, a dylai roi cliwiau hanfodol pellach i darddiad sgitsoffrenia a, gobeithio, ffyrdd newydd o’i drin."

Anhwylder cyffredin yr ymennydd yw sgitsoffrenia a nodweddir gan rithdybiau, rhithwelediadau, a newidiadau mewn cymhelliant ac ymddygiad. Mae’n effeithio ar ryw un o bob 100 o bobl ar ryw adeg yn eu bywydau, yn y cyfnod glasoed hwyr neu’n gynnar mewn oedolaeth fel arfer.

Canfu’r grŵp hefyd fod yr un genyn yn effeithio ar risg y prif anhwylder sy’n effeithio ar dymer a elwir yn anhwylder deubegynol neu iselder manig.

Bu ymchwilwyr o Iwerddon, yr Almaen, Siapan, Tsieina, Israel, America ac Awstralia ynghlwm wrth yr astudiaeth, ac yn y DU fe’i hariannwyd gan y Cyngor Ymchwil Meddygol ac Ymddiriedolaeth Wellcome.

Mae canlyniadau’r grŵp yn un o’r tri o ganfyddiadau arloesol mewn ymchwil sgitsoffrenia sy’n cael eu cyhoeddi heddiw yn y cylchgronau Nature, a Nature Genetics, ac roedd tîm Caerdydd yn gysylltiedig â dau ohonynt.

Yn y papur arall, a gyhoeddwyd yn Nature, canfu gwyddonwyr Caerdydd a fu’n gysylltiedig â’r Consortiwm Sgitsoffrenia Rhyngwladol, fod pobl â sgitsoffrenia yn fwy tebygol o fod â gormodaeth o ddileadau a dyblygiadau prin o segmentau mawr o ddeunydd genetig ar draws eu genom cyfan.

Tags