Skip to content
Skip to navigation menu

English

Dêl technoleg ddelweddu yn rhoi sylw i dechnoleg sglodion y genhedlaeth nesaf

21 Ionawr 2009

Cytunwyd ar ddêl rhwng dau gwmni blaenllaw ym maes technoleg feddygol i wella offer delweddu newydd heb lens, a ddatblygwyd ar y cyd gan wyddonwyr yn yr Ysgol Feddygaeth a Gray Cancer Institute yn Rhydychen.

Yn sgil y cytundeb trosglwyddo technoleg sydd â’r potensial i gyflymu diagnosis afiechydon a sgrinio cyffuriau, bydd Cancer Research Technology Limited, y cwmni datblygu a masnacheiddio sy’n canolbwyntio ar oncoleg, a’r arbenigwyr datblygu technoleg The Technology Partnership plc, yn symud CyMap yn ei flaen.

Mae CyMap yn un o’r dyfeisiadau sy’n deillio o’r Optical Biochips Consortium sy’n cael ei arwain gan Athro Bioleg Canser y Brifysgol, yr Athro Paul Smith. Yr Athro Smith oedd yn bennaf gyfrifol am y prosiect bio sglodyn £2.3 miliwn a gynhaliwyd gan y Consortiwm a ariennir gan Research Councils UK.

Sglodyn delweddu heb lens yw CyMap sy’n gallu darganfod ystod o fathau o ronynnau mewn toddiant, ac mae ganddo’r potensial i gael ei ddefnyddio mewn systemau diagnosteg meddygol hynod gost effeithiol mewn ysbytai, meddygfeydd a labordai ymchwil i ddarganfod, meintoli a dadansoddi celloedd meithrin a samplau meddygol gan gynnwys gwaed. Yn y gorffennol, mae dyfeisiadau lab-ar-sglodyn a leihawyd ar gyfer delweddu celloedd wedi cael eu cyfyngu i fesur ychydig o baramedrau yn unig ac roedd angen opteg gymhleth arnynt.

Dywedodd yr Athro Smith, y cyd-ddyfeisydd ochr yn ochr â Dr Rachel Errington sydd hefyd o’r Ysgol Feddygaeth, y gallai bio sglodion wneud yr un fath i ymchwil feddygol â’r hyn y mae sglodion silicon wedi’i wneud i gyfrifiaduron. Dywedodd: "Bydd y dechnoleg hon yn golygu ein bod yn gallu gweithredu o ran cael diagnosis o afiechydon ar lefel y celloedd yn gyflym iawn. Y disgwyl yw y bydd CyMAP yn gallu cael ei ddatblygu yn ddyfais sy’n cael ei dal â llaw, a dylai hyn wneud yr offer yn hygyrch ac yn fforddiadwy i fwy o bobl sy’n gweithio ym maes canser a disgyblaethau cysylltiedig eraill ym mhob cwr o’r byd; nid y labordai biowyddorau mwy ag offer da yn unig."

Mae CyMap wedi’i seilio ar yr egwyddor fod y dechnoleg, pan gaiff ei goleuo gan ddefnyddio ffynhonnell oleuni syml, yn galluogi ‘eitemau’ fel celloedd neu bathogenau mewn sampl i greu patrymau diffreithio ac ymyrryd â’r golau sy’n gallu cael eu recordio gan ddyfais wefru-cypledig - math o gamera digidol – ac wedyn cânt eu dadansoddi gan ddefnyddio algorithmau cyfrifiadurol. Bydd yn galluogi gwyddonwyr i gyfrif nifer yr ‘eitemau’ mewn sampl, a monitro newidiadau dros gyfnod hefyd, fel lleoliad, symudiad a rhaniad y celloedd.

Bydd y wybodaeth yn ddefnyddiol wrth helpu gwyddonwyr i ddeall rhaniad celloedd a symudiad celloedd - sy’n bwysig mewn rhai prosesau arferol fel gwella clwyfau, ac mewn rhai afiechydon gan gynnwys canser.

Yn y maes diagnosteg, gellir datblygu CyMap hefyd i fonitro halogiad bacteriol, presenoldeb pathogenau eraill, neu i gyfrif celloedd gwaed coch a gwyn. Un o fanteision eraill technoleg CyMap yw y gellir ei lleihau a’i hintegreiddio’n hawdd â systemau micro hylifol - a gallai fod iddo oblygiadau ymchwil ehangach eraill hefyd.

Mae’r eiddo deallusol sy’n deillio o’r ymchwil hwn mewn labordy wedi cael ei drosglwyddo i Cancer Research Technology Limited, y cwmni sy’n cael ei berchnogi’n gyfan gwbl gan Cancer Research UK. Mae Cancer Research Technology Limited wedi ffeilio patent i ddiogelu’r gwaith academaidd.

Dywedodd Paul Galluzzo, ymgynghorydd yn The Technology Partnership: "Rydym ni’n gweithio’n aml mewn partneriaeth â’r gwyddonwyr a wnaeth y darganfyddiad i ddod â chysyniadau cyffrous i’r farchnad. Mae CyMap yn wirioneddol arloesol ac rydym ni’n credu bod ganddo botensial masnachol gwych, er enghraifft, i alluogi llwyfannau diagnostig newydd a chyflwyno gallu delweddu i gynnyrch lle mae delweddu yn rhy ddrud ar hyn o bryd. Y cam nesaf fydd datblygu’r dechnoleg ar gyfer ystod o feysydd cynnyrch penodol."

Dywedodd Dr Phil L'Huillier, cyfarwyddwr rheolaeth fusnes Cancer Research Technology Limited: "Rydym ni’n gobeithio y bydd CyMap yn helpu deall a rhagweld yr hyn sy’n digwydd i gleifion ar lefel fiolegol sylfaenol. Gallai hyn, un diwrnod, effeithio ar driniaethau a sut maent yn cael eu cyflawni. Mae gan dechnoleg CyMap y potensial i fod yn rhatach, yn fwy compact ac yn symlach i’w defnyddio, a bydd hyn gobeithio yn golygu nad oes yn rhaid i feddygon anfon cymaint o samplau i labordai i’w dadansoddi ac yn galluogi monitro’r samplau yn gyflymach ac yn haws." Datblygodd CyMap o’r portffolio bio sglodyn optegol o ddyfeisiadau – sy’n amrywio o dechnolegau sglodyn laser newydd ar gyfer darganfod a dadansoddi celloedd canser i reoli ymddygiad celloedd gan ddefnyddio arwynebeddau â micro batrymau.

Tags