Skip to content
Skip to navigation menu

English

Gwella bywyd gyda dementia

11 Rhagfyr 2013

Elderly couple on bench_web

Heddiw, cyhoeddodd uwchgynhadledd yr G8 lansiad prosiect ymchwil gwerth £4 miliwn ar wella bywyd gyda dementia.

Mae’r prosiect newydd a ariannir gan y Cyngor Ymchwil Economaidd a Chymdeithasol a’r Sefydliad Cenedlaethol ar gyfer Ymchwil Iechyd yn gobeithio ateb rhai cwestiynau allweddol: Sut gall pobl â dementia gael eu cefnogi i fyw’n dda? Beth sy’n effeithio ar eu gallu i wneud hyn a phryd dylid cynnig cefnogaeth er mwyn helpu pobl i fyw’n dda gyda’r clefyd heriol hwn?

Bydd ymchwilwyr yn Sefydliad Ymchwil Gymdeithasol ac Economaidd, Data a Dulliau Cymru (WISERD) yn cydweithio ag ymchwilwyr arweiniol ym Mhrifysgol Bangor sydd wedi ennill £4 miliwn i arwain y prosiect ‘Gwella Profiad Dementia a Gwella Bywyd Gweithgar: Byw’n dda gyda dementia’ (IDEAL). Mae’r astudiaeth yn brosiect ar y cyd rhwng Prifysgol Brunel, Ysgol Economeg Llundain, King’s College Llundain, Prifysgol Sussex, y Sefydliad Ymchwil ar gyfer Gofal Pobl Hŷn (RICE), Cymdeithas Alzheimer ac Innovations in Dementia CIC.

Mae project IDEAL yn astudiaeth bum mlynedd o 1,500 o bobl sy’n dioddef dementia a’u gofalwyr teuluol ledled y DU. Bydd ymchwilwyr yn edrych ar sut mae ffactorau cymdeithasol a seicolegol yn effeithio ar y ffordd y mae pobl yn addasu i effeithiau dementia a’r heriau y mae’n eu cyflwyno, a sut mae hyn yn newid dros amser wrth i ddementia ddatblygu. Y nod yw gallu nodi’n well ar ba gam y gall unigolion, cymunedau, ymarferwyr iechyd a gofal cymdeithasol, darparwyr gofal a llunwyr polisi ymyrryd i wella’r tebygolrwydd o fyw’n dda gyda dementia.

Dywedodd yr Athro Linda Clare, a fydd yn arwain y gwaith ym Mangor: "IDEAL fydd yr astudiaeth gyntaf o’i math ar raddfa fawr, a disgwyliwn iddi gael effaith o bwys ar fywyd a phrofiadau pobl gyda dementia a gofalwyr teuluol yn y DU ac yn rhyngwladol. Yn ogystal, bydd yr astudiaeth yn helpu i ddatblygu sgiliau ymchwilwyr ym maes dementia ac ysgogi datblygiadau newydd. Credwn y bydd y canlyniadau’n darparu adnodd a chanolbwynt unigryw ar gyfer ymchwil gwyddor gymdeithasol i ddementia."

Dywedodd yr Athro Ian Rees Jones, Cyfarwyddwr WISERD ac arweinydd Prifysgol Caerdydd ar y prosiect: "Bydd hon yn astudiaeth unigryw wedi ei chynllunio i ddilyn nifer fawr o bobl â dementia a’u gofalwyr dros gyfnod o amser i archwilio eu cefndir a’u profiadau ac i nodi ffactorau sy’n eu helpu neu eu rhwystro o ran addasu i ddementia a byw gyda’r cyflwr."

Cyhoeddwyd y cyllid hwn yn Uwchgynhadledd Dementia yr G8 yn Llundain ar 11 Rhagfyr 2013. Beirniadwyd lefel y cyllid ar gyfer ymchwil i ddementia gan elusennau sy’n dweud ei fod yn rhy isel, felly mae’r buddsoddiad yn y prosiectau allweddol hyn yn dangos ymrwymiad cynyddol i wella dealltwriaeth a gofal.