Skip to content
Skip to navigation menu

English

Ymchwil rhyngddisgyblaethol yn cynhyrchu syniadau disglair

25 Ebrill 2008

Bydd grant ymchwil fawr, a ddyfarnwyd i wyddonwyr ym Mhrifysgol Caerdydd, yn hyrwyddo datblygu arf newydd sbon ar gyfer deall achosion afiechydon dynol.

Proteinau, sy’n cael eu cyfosod drwy ddefnyddio gwybodaeth a ddaw o enynnau, yw’r blociau adeiladu sy’n ganolog i gelloedd. Mae’r rhyngweithio rhwng proteinau’n pennu’r ffordd y mae organedd yn datblygu, yn gweithredu ac yn ymateb i’w amgylchedd. Cadarnhawyd bod digwyddiadau cymhleth o’r fath wrth wraidd yr holl brosesau cellol gan y mapio diweddar o’r rhyngweithio rhwng proteinau mewn celloedd. Mae hyn yn gosod her fawr gan nad yw’r arfau gan wyddonwyr i reoli rhyngweithiadau protein penodol mewn celloedd unigol.

Bydd Yr Athro Rudolf Allemann, Ysgol Gemeg, Caerdydd, yn arwain tîm o ymchwilwyr i archwilio’r defnydd o olau er mwyn ‘mireinio’ rhyngweithiadau protein - gan ddefnyddio rheolaeth o bell i gychwyn neu atal rhyngweithio mewn celloedd unigol. Enillodd yr ymchwil rhyngddisgyblaethol rhwng Ysgol Feddygaeth, Ysgol Fferyllaeth Cymru, ac Ysgol Ffiseg a Seryddiaeth y Brifysgol grant Technoleg Sylfaenol gwerth £1.76M gan Gyngor Ymchwil Peirianneg a’r Gwyddorau Ffisegol (EPSRC).

Meddai’r Athro Allemann: "Mae hon yn adeg arbennig o gyffrous i fod yn gweithio ym maes gwyddor protein. Arweiniodd datblygiadau diweddar yn y gwyddorau ffisegol a bywyd at gydgyfeiriant gwyddonol a fydd yn cynhyrchu agweddau newydd at astudio a thrin celloedd.

"Bydd ein hymchwil yng Nghaerdydd yn y pen draw yn galluogi gwyddonwyr i raglennu newidiadau mewn rhyngweithiadau protein-protein penodol drwy gyflwyno moleciwlau bach ymyrgar wedi eu dyfeisio i’w cychwyn a’u hatal gan oleuni."

Bydd ‘Nanoswitshis Bioffotonig Mewngellol’ yn galluogi ymchwilwyr i newid neu raglennu cyflwr prif reolyddion mewn celloedd byw i brofi’r canlyniadau ar yr holl system - er enghraifft ymyrryd â’r penderfyniadau allweddol i ymrwymo i rannu celloedd - gan ddatgelu gweithrediad llwybrau molecwlar mewnol. Yn y pen draw gallai’r ymchwil gynnig gwelliannau meddygol er enghraifft mewn ymchwil canser neu gydag iachâd clwyf yn y corff. Yn ogystal rhagwelir eu defnyddio mewn darparu cyffuriau, cemeg arwynebol, seryddiaeth, ffiseg gronynnau a diagnosteg feddygol.

Tags