Skip to content
Skip to navigation menu

English

Herwgydio plant yn rhyngwladol

14 Mawrth 2013

Law gavel and soundblock on law book

Mae ymchwil a gwblhawyd gan Ysgol y Gyfraith Caerdydd yn dangos y gall effeithlonrwydd y system sy’n ymdrin â herwgydio plant yn rhyngwladol i Gymru a Lloegr fod dan fygythiad.

Cytundeb rhyngwladol yw Confensiwn yr Hag ar Agweddau Sifil Herwgydio Plant yn Rhyngwladol 1980, sydd â’r nod o ddychwelyd plentyn sydd wedi’i herwgydio i’r wlad y mae’n byw ynddi fel arfer. Mae’r Confensiwn yn dibynnu ar ddychwelyd plant yn gyflym fel y gellir penderfynu ar faterion yn ymwneud â chartref swyddogol a chysylltiad yn y llysoedd yn eu mamwlad, gan achosi cyn lleied â phosibl o aflonyddwch i’r plentyn ac atal herwgydio.

Mae’r astudiaeth ymchwil a gynhaliwyd gan yr Athro Nigel Lowe a Victoria Stephens, sydd wedi’i hadeiladu ar ganfyddiadau arolygon byd-eang blaenorol sy’n edrych ar weithrediad Confensiwn 1980, a ddatgelodd fod ceisiadau’n cymryd mwy o amser i ddod i ben, wedi torri tir newydd trwy ddadansoddi pob cam o’r broses ar gyfer achosion o herwgydio er mwyn amlygu’r rhesymau dros oedi.

Datgelodd yr astudiaeth, a ariannwyd gan Sefydliad Nuffield, fod y system dan bwysau ac fe amlygodd y cynnydd yn nifer y ceisiadau i ddychwelyd plant a gymerwyd i Gymru a Lloegr. Datgelodd yr ymchwil:

  • fod y nifer y ceisiadau dan Gonfensiwn yr Hag ar gyfer plant a gymerwyd i Gymru a Lloegr, a oedd eisoes yn uchel, wedi cynyddu ymhellach yn 2011 i 249 o geisiadau, o’u cymharu â 200 o geisiadau yn 2008 a 142 ohonynt yn 2003.
  • Er i ymchwil flaenorol ganfod bod ceisiadau i Gymru a Lloegr wedi cymryd mwy o amser i’w cwblhau yn 2008 o’i gymharu ag arolygon blaenorol, ni chynyddodd yr amser a gymerwyd i gwblhau ceisiadau rhwng 2008 a 2011, ac arhosodd tua’r un fath.
  • Er bod y system yng Nghymru a Lloegr yn effeithlon, roedd yr amser a gymerwyd i gwblhau achosion o herwgydio yn 2011 ymhell y tu hwnt i darged chwe wythnos Confensiwn 1980 o hyd (sydd bellach yn rhwymedigaeth dan Reoliad IIa Brwsel), a 33% yn unig o’r ceisiadau dan y Rheoliad a waredwyd gan y llys o fewn yr amser hwn, ynghyd â 26% o’r holl geisiadau.
  • Mae’r achosion llys gwirioneddol mewn achosion o herwgydio yn cymryd mwy o amser (hyd at dridiau erbyn hyn o gymharu ag un diwrnod yn unig yn flaenorol).  Mae hyn o ganlyniad i ddadlau ynghylch yr ‘eithriadau i ddychwelyd’ (neu’r ‘amddiffyniadau’) yn amlach a cheisio barn plant fel mater o drefn, ar gyfer plant cyn ifanced â chwech oed.
  • Mae effeithiau toriadau’r llywodraeth yn dechrau cael eu clywed.  Mae adolygu gwasanaethau cownter a lleihau nifer y staff ym Mhrif Gofrestrfa’r Adran Deulu a lleihau’r ffioedd sy’n daladwy i gyfieithwyr dan gymorth cyfreithiol, ynghyd â phwysau cynyddol ar staff yr Uned Herwgydio Plant yn Rhyngwladol a Chysylltiad (ICACU) a’r Gwasanaeth Cynghori a Chynorthwyo Llys i Blant a Theuluoedd (a adwaenir fel ‘Cafcass’, fel arfer) yn ffactorau sy’n bygwth effeithlonrwydd parhaus y system.

Os na chymerir camau i gynnal y system bresennol, yna gall yr amser a gymerir i gwblhau achosion o herwgydio gynyddu a bydd plant sy’n cael eu herwgydio yn aros oddi cartref ac oddi wrth eu teuluoedd am gyfnodau hwy.  Hefyd, gall oedi hir effeithio ar gyfran y plant sy’n cael eu dychwelyd, gan ei bod yn fwy tebygol y byddant yn ymgartrefu yng Nghymru a Lloegr.  Gall perfformiad dirywiol yn y modd y mae Cymru a Lloegr yn mynd i’r afael â’r ceisiadau hyn effeithio ar ei henw da ledled y byd yn awdurdodaeth enghreifftiol ar gyfer ymdrin ag achosion o herwgydio plant.

Dywedodd yr Athro Nigel Lowe: "Confensiwn yr Hag ar Herwgydio Plant yw’r fframwaith cyfreithiol rhyngwladol gorau sydd ar gael ar gyfer ymdrin â’r problemau hyn.  Er gwaethaf y canfyddiadau hyn, mae system Lloegr yn wlad enghreifftiol o ran y Confensiwn.  Pryder yr ymchwil yw y dylai barhau’n wlad enghreifftiol."

Dolenni defnyddiol

Ysgol y Gyfraith Caerdydd