Skip to content
Skip to navigation menu

English

Cyswllt rhwng IQ a defnyddio cyffuriau

15 Tachwedd 2011

High IQ drugs - web

Mae merched sydd ag IQ uchel adeg eu plentyndod yn fwy tebygol o gymryd cyffuriau anghyfreithlon yn eu 30au; yn ôl ymchwil yn y Brifysgol.

Fe wnaeth Dr James White o’r Ganolfan ar gyfer Datblygu a Gwerthuso Ymyriadau Cymhleth ar gyfer Gwella Iechyd y Cyhoedd (DECIPHer) archwilio data o ychydig llai nag 8,000 o bobl yn Astudiaeth y Garfan Brydeinig ym 1970, sef astudiaeth fawr a pharhaus yn seiliedig ar y boblogaeth, sy’n edrych ar ddefnydd o gyffuriau mewn oes, ffactorau economaidd gymdeithasol, a chyrhaeddiad addysgol.

Mesurwyd sgorau IQ y cyfranogwyr yn 5 a 10 oed, gan ddefnyddio graddfeydd wedi’u dilysu, ac fe gasglwyd gwybodaeth am hunanadroddiadau ynghylch lefelau o ofid seicolegol a defnydd o gyffuriau yn 16 oed, ac eto yn 30 oed.

Roedd y cyffuriau a aseswyd yn 16 oed yn cynnwys canabis a chocên; ac roedd y cyffuriau a aseswyd yn 30 oed yn cynnwys canabis; cocên; amffetaminau; ac ecstasi.

Erbyn 30 oed, roedd tua un o bob tri dyn (35.4%) ac un o bob chwe menyw (15.9%) wedi defnyddio canabis, tra oedd 8.6% o ddynion a 3.6% o fenywod wedi defnyddio cocên, yn y 12 mis blaenorol. Canfuwyd patrwm tebyg o ddefnydd ar gyfer y cyffuriau eraill, gyda defnydd cyffredinol o gyffuriau ddwywaith yn fwy cyffredin ymhlith dynion ag y mae ymhlith menywod ifanc.

Roedd dynion â sgorau IQ uchel yn 5 oed tua 50% yn fwy tebygol o fod wedi defnyddio amffetaminau, ecstasi, a sawl cyffur anghyfreithlon na’r rheiny â sgorau isel, 25 mlynedd yn ddiweddarach.

Roedd y cyswllt hyd yn oed yn gryfach ymhlith benywod, a oedd fwy na dwywaith yn fwy tebygol o fod wedi defnyddio canabis a chocên â’r rheiny â sgorau IQ isel. Ymddangosodd yr un cysylltiadau rhwng sgôr IQ uchel yn 10 oed a defnyddio canabis, ecstasi, amffetaminau, a chocên yn ddiweddarach, er bod yr enghraifft olaf hon dim ond yn amlwg yn 30 oed.

Dyma a ddywedodd Dr White, yr Ysgol Feddygaeth, a arweiniodd yr ymchwil, a gyhoeddwyd yn y Journal of Epidemiology and Community Health: "Er bod y rhan fwyaf o astudiaethau yn awgrymu bod IQ uwch ymhlith plant neu bobl ifanc yn annog iddyn nhw fabwysiadu ffordd iach o fyw fel oedolyn, mae astudiaethau eraill wedi cysylltu sgorau IQ uwch mewn plentyndod ag yfed gormod o alcohol a dibyniaeth ar alcohol pan fyddant yn oedolion.

"Er nad yw hi eto’n glir pam yn union y mae cyswllt rhwng IQ uchel a defnyddio cyffuriau yn anghyfreithlon, mae ymchwil flaenorol wedi dangos bod pobl ag IQ uchel yn fwy agored i brofiadau newydd a’u bod yn awyddus ynghylch pethau newydd a symbyliad.

"Mae’n amlwg bod angen cynnal astudiaethau epidemiolegol ac arbrofol yn y dyfodol i archwilio’r rhain a llwybrau eraill."

Cafodd ffactorau risg cydnabyddedig ar gyfer defnyddio cyffuriau, megis lefelau o bryder/iselder yn ystod y glasoed, dosbarth cymdeithasol rhieni, lefel o addysg, dosbarth cymdeithasol yn 30 oed ac incwm misol, i gyd eu hystyried wrth ddadansoddi canfyddiadau’r astudiaeth.

Dolenni cyswllt

Yr Ysgol Feddygaeth

Y Ganolfan ar gyfer Datblygu a Gwerthuso Ymyriadau Cymhleth ar gyfer Gwella Iechyd y Cyhoedd (DECIPHer)

Journal of Epidemiology and Community Health