Skip to content
Skip to navigation menu

English

Ydy cwpanaid o de yn ateb i bopeth – hyd yn oed anthracs?

13 Mawrth 2008

Mae astudiaeth newydd gan dîm rhyngwladol o ymchwilwyr o Brifysgol Caerdydd a Phrifysgol Maryland wedi datgelu sut gallai cwpanaid o de du amddiffyn yn erbyn y bygythiad o bio-frawychiaeth.

Yn ôl y tîm o wyddonwyr a arweinir gan yr Athro Les Baillie o Ysgol Fferylliaeth Cymru Prifysgol Caerdydd a Doctor Theresa Gallagher, o’r Sefydliad Bioamddiffyn, rhan o Ganolfan Biotechnoleg Feddygol Athrofa Biotechnoleg Prifysgol Maryland yn Baltimore, gallai cwpanaid o de fod yn wrthgyffur i Bacillus anthracis – neu anthracs.

Fel cenedl, mae Prydain yn yfed 165 miliwn o gwpaneidiau o de ac mae manteision gwella hoff ddiod y genedl wedi eu hen gydnabod.

Ond nawr mae’r tîm wedi darganfod bod te brecwast cyffredin â’r potensial i atal gweithgarwch anthracs, cyn belled ag y bo’n de du.

Caiff anthracs – afiechyd dynol a allai ladd – ei achosi gan y bacteriwm Bacillus anthracis. Mae ffurf ddifrifol iawn sy’n datblygu’n gyflym yn digwydd pan gaiff sborau bacteria eu hanadlu, sy’n gwneud anthracs yn fygythiad posibl pe bai’n cael ei ddefnyddio fel cyfrwng rhyfela biolegol.

Wedi ei chyhoeddi yn rhifyn mis Mawrth cylchgrawn Microbiologist y Gymdeithas Microbioleg Gymhwysol, dywedodd yr Athro Baillie: "Ceisiodd ein hymchwil ddarganfod a oedd te brecwast yn fwy effeithiol na choffi rhost canolig Americanaidd a oedd ar gael yn fasnachol wrth ladd anthracs. Gwelsom fod gan elfennau arbennig mewn te bolyffenolau sy’n gallu rhwystro gweithgarwch anthracs yn sylweddol."

Mae’r astudiaeth yn dystiolaeth bellach o ystod eang effeithiau ffisiolegol a fferyllol da’r ddiod gyffredin hon.
Dengys yr ymchwil hefyd fod ychwanegu llaeth cyflawn at gwpanaid arferol o de’n atal ei weithgarwch gwrthfacteria yn erbyn anthracs.

Aeth yr Athro Baillie yn ei flaen: "Buaswn yn awgrymu pe bai ymosodiad bio-frawychiaeth posibl yn digwydd, efallai y bydd unigolion am beidio â rhoi llaeth yn eu te nes i’r sefyllfa ddod dan reolaeth.

"Yn ychwanegol, o ystyried gallu te i leddfu sefyllfaoedd a llonyddu’r meddwl, rhwystro Bacillus anthracis a’i wenwyn, falle nad oedd Parti Te Boston yn gymaint o syniad da wedi’r cyfan."

Mae’r Athro Les Baillie yn Athro Microbioleg yn Ysgol Fferylliaeth Cymru. Mae’n Athro Cyswllt, yn Gyfarwyddwr y Fenter Bioamddiffyn, Canolfan Biotechnoleg Feddygol, Athrofa Biotechnoleg Prifysgol Maryland yn Baltimore ac yn Athro Cynorthwyol Adran Microbioleg ac Imiwnoleg Prifysgol Maryland yn Baltimore.

Tags