Skip to content
Skip to navigation menu

English

Arloesi ar Dirlithriad

15 Mai 2008

Mae prosiect sy’n asesu peryglon tirlithriadau yn Ne Cymru wedi cipio gwobr yng Ngwobrau Arloesedd Prifysgol Caerdydd.

Dyfarnwyd y Wobr Arloesedd am Gydweithredu Tymor Hir i Ysgol Gwyddorau’r Ddaear a’r Môr a TerraDat (UK) Ltd, cwmni lleol a sefydlwyd gan ddau o raddedigion Prifysgol Caerdydd Nick Russill a Rob McDonald.

Mae gan gymoedd De Cymru un o’r risgiau uchaf o dirlithriad byw yn y DU oherwydd nifer o ffactorau cymhleth yn ymwneud â daeareg, tirwedd a chloddio glo hanesyddol.

Mae’r gyd-fenter hon yn archwilio ffyrdd newydd ac arloesol o asesu’n gyflym ardaloedd yn Ne Cymru sydd fwyaf mewn perygl o dirlithriadau.

Mae’r tîm yn defnyddio technegau newydd, fel balwnau heliwm wedi’u rheoli â llaw a chamerâu digidol ac arolygu geoffisegol GPS eglur iawn.

Mae’r data a gesglir yn rhoi gwybodaeth hanfodol am yr ardal, a gellir eu cyfuno i greu model cyfrifiadur 3D o’r tirlithriad i gynorthwyo peirianwyr ac asiantaethau eraill i reoli risgiau.

Dywedodd Dr Peter Brabham, o Ysgol Gwyddorau’r Ddaear a’r Môr, prif academydd y prosiect: "Mae’n partneriaeth hyd yn hyn wedi llwyddo i ddarparu system sy’n gost-effeithiol gyda gallu ymateb brys o’i gymharu â’r drilio mewnwthiol a’r broses gostus, draddodiadol o dynnu ffotograffau o awyrennau. Gyda bygythiad newid hinsawdd yn dod â glawiad trymach, mae tirlithriadau byw yn debyg o ddod yn fwy cyffredin yn y DU."

Mae’r prosiect tymor hir rhwng yr Ysgol a Terradat wedi rhoi cyfle i fyfyrwyr ac academyddion ddefnyddio offer a thechnegau geoffisegol man eithaf y grefft, ynghyd ag enillion ymchwil a chynadledda academaidd.

Pan fydd wedi ei gwblhau yn 2009 gobeithir y bydd y canlyniadau o’r prosiect yn cynorthwyo’r rhai mewn risg o dirlithriadau, nid yn unig yn Ne Cymru, ond ar draws y byd. Bydd TerraDat hefyd ar ei ennill yn sylweddol oherwydd potensial y farchnad ym maes monitro tirlithriadau cyflym, tymor hir.

Mae Gwobrau Arloesedd Prifysgol Caerdydd yn cydnabod cydweithrediadau llwyddiannus sy’n cael eu meithrin rhwng y Brifysgol a byd busnes. Noddwyd y gwobrau eleni gan BioFusion a Geldards.

Roedd prosiectau a gafodd ‘Gymeradwyaeth Uchel’ gan y beirniaid yn cynnwys system raddoli amgylcheddol i gerbydau a ddatblygwyd gyda Dr Paul Nieuwenhuis yng Nghanolfan Ymchwil Diwydiant Ceir Ysgol Fusnes Caerdydd Centre for Automotive Industry Research a Clifford-Thames Ltd.

Cafwyd Cymeradwyaeth Uchel hefyd i bartneriaeth gyfredol rhwng Laing O’Rourke Plc, thecwmni adeiladu preifat mwyaf y DU, ac Ysgol Beirianneg Caerdydd ar ddatblygu cynhyrchion concrid perfformiad uchel, gan gynnwys y "CARDIFRC" patentedig a ddatblygwyd gan yr Athro Bhushan Karihaloo.

Newyddion Cysylltiedig

Tags