Skip to content
Skip to navigation menu

English

Datblygiadau ym maes ymchwil am fellt

13 Hydref 2011

Lightning Lab 1 webDr Jean Botti, Chief Technology Officer at EADS, former First Minister Rhodri Morgan and Dr David Grant, Vice-Chancellor of Cardiff University at the Morgan-Botti Lightning Laboratory

Mae Prifysgol Caerdydd wedi lansio cyfleuster ymchwil newydd, sef Labordy Mellt Morgan-Botti (13 Hydref).

Bydd y cyfleuster hwn yn mynd i’r afael â’r tueddiad cynyddol i ddefnyddio cyfansoddiau mewn ffrâm aer (strwythur mecanyddol) awyren. Mae cyfansoddiau yn ysgafn ac yn gryf; yn ddelfrydol ar gyfer trafnidiaeth effeithlon a mwy gwyrdd. Mae profi pob testun a dyluniad newydd yn hanfodol i gadw awyrennau’r byd yn yr awyr.

Lightning Lab 3 webPhilip Leichauer, (far right) Morgan-Botti Lightning Laboratory Project Manager, shows Vice Chancellor Dr David Grant, Rhodri Morgan and Dr Jean Botti the laboratory facilities

Mae’r cyfleuster hwn, sy’n rhan o Ysgol Beirianneg Caerdydd, wedi’i enwi ar ôl Rhodri Morgan, cyn Brif Weinidog Cymru, a Dr Jean Botti, Prif Swyddog Technegol Cwmni Amddiffyn a Gofod Awyrennau Ewrop (EADS) am eu cyfraniad amlwg at sefydlu’r labordy.

Labordy Mellt Morgan-Botti, sydd wedi cael tua £1.6M ar y cyd gan Lywodraeth Cymru a Gweithfeydd Arloesedd EADS, yw’r cyfleuster profi mellt mwyaf datblygedig mewn unrhyw brifysgol yn y DU. Bydd yn gallu cynhyrchu hyd at 200,000 Amp. I roi hyn yn ei gyd-destun, mae gan fellten arferol 32,000 Amp ac mae angen hyd at 100 Amp ar gyfer y trydan mewn tŷ fel arfer.

Bydd y cyfleuster yn ategu arbenigedd grŵp ymchwil Systemau Ynni Foltedd Uchel Ysgol Beirianneg Caerdydd. Drwy gyfuno hyn â gwybodaeth ymarferol EADS, bydd yn gyfleuster ymchwil a phrofi unigryw i fusnesau yng Nghymru sy’n gysylltiedig â deunyddiau a strwythurau cyfansawdd.

Meddai Mr Philip Leichauer, Rheolwr Prosiect y Labordy Mellt: "Bydd ein labordy newydd yn cynhyrchu mellt wedi’u rheoli. Fe’i defnyddir gyda dulliau profi a mesur datblygedig i gynyddu ein dealltwriaeth o effeithiau mellt ar ddeunyddiau a sicrhau bod awyrennau’r dyfodol yn parhau i fod yn ddiogel, fel maent ar hyn o bryd."

Ychwanegodd yr Athro Manu Haddad, Ysgol Beirianneg Caerdydd: "Bydd y cyfleuster newydd hwn yn galluogi Prifysgol Caerdydd i gydweithio’n agos â chynhyrchwyr a defnyddwyr deunyddiau cyfansawdd a chyfansoddau i wella priodweddau trydanol y deunydd a dyluniadau’r strwythurau gymaint â phosibl. Yn y pen draw, datblygu awyrennau mwy diogel sy’n achosi llai o niwed i’r amgylchedd yw nod yr ymchwil".

Caiff Labordy Mellt Morgan-Botti ei ddefnyddio gan gynhyrchwyr cyfansoddau, dargludwyr mellt a chynhyrchwyr awyrennau, gan gynnwys rhaglen Adain Gyfansawdd y Genhedlaeth Nesaf fydd yn cyflwyno cysyniadau technegol newydd i raglenni awyrofod y dyfodol.

Meddai Dr Jean Botti, Prif Swyddog Technegol EADS: "Mae’n bleser gan EADS, unwaith eto, ehangu ei waith ymchwil yng Nghymru yn ogystal â chydweithio â sefydliad academaidd blaenllaw fel Prifysgol Caerdydd. Ni ellir gorbwysleisio pwysigrwydd yr ymchwil a gaiff ei gynnal yn y labordy newydd o ystyried ei gyfraniad at faes hedfan sifil. Mae ehangu ein partneriaeth gyda Phrifysgol Caerdydd yn garreg filltir arall yn ein hymrwymiad a’n strategaeth i weithio gyda’r ddawn dechnegol aruthrol sydd ar gael ledled y DU."

Meddai Carwyn Jones AC, Prif Weinidog Cymru: "Rwyf wrth fy modd bod Llywodraeth Cymru wedi gallu cynorthwyo’r cyfleuster unigryw hwn, sef yr unig un o’i fath yn y DU, i gynnal efelychiadau mellt at ddibenion ymchwil a phrofi.

"Dyma ganolfan flaenllaw ar gyfer ymchwil awyrofod yng Nghymru. Bydd yn denu diwydiannau sy’n datblygu deunyddiau cyfansawdd ac yn annog buddsoddi ym meysydd Ymchwil a Datblygu yn ein gwlad."

Dolenni cysylltiedig

Ysgol Beirianneg Caerdydd

 

Newyddion Diweddaraf Rhyngwladol