Skip to content
Skip to navigation menu

English

Parc ceirw brenhinol coll wedi’i ddarganfod

31 Gorffennaf 2013

Brynkir

Mae parc ceirw brenhinol yn dyddio o’r 13eg ganrif wedi’i ddarganfod ym Mryncir yng Ngwynedd, gogledd Cymru, yn dilyn tymor o gloddiadau a arweiniwyd gan Brifysgol Caerdydd.

Mae’n debygol y’i crëwyd dan deyrnasiad Llywelyn Fawr a unodd Cymru yn ei oes, a gwnaed y darganfyddiad yn ystod tymor cloddio 2012 gan aelod o’r tîm o Brifysgol Fetropolitan Manceinion. Mae’r parc ceirw brenhinol yn dyddio o gyfnod cyn 1230 pryd y symudodd Llywelyn ei ganolfan ranbarthol i Griccieth.

Bellach, mae wyth myfyriwr archaeoleg o Brifysgol Caerdydd yn helpu i ddatgelu mwy o hanes Bryncir mewn cloddiad dilynol a gyfarwyddir gan ymchwilydd ôl-raddedig o Brifysgol Caerdydd, Mark Baker, y mae ei PhD ar y cyd mewn Hanes a Phensaernïaeth yn cael ei hariannu gan Gymdeithas Haneswyr Pensaernïol Prydain Fawr.

"Mae pwysigrwydd Bryncir wedi’i ailbwysleisio gan y gwaith a wnaed gan y Brifysgol. Mae’r parc ceirw brenhinol blaenorol a oedd yn eiddo i Dywysogion brodorol Cymru, sydd wedi’i osod mewn tirwedd fwy o lawer a gynlluniwyd ar gyfer hela a chwaraeon eraill, yn dangos cymaint sydd i’w ddysgu o hyd am fywydau’r Tywysogion," meddai Mark.

brynkir 35 fb_web

"Mae darganfod parciau ceirw mewn cyd-destun Brenhinol Cymreig yn helpu i atgyfnerthu elfen Ewropeaidd astudiaethau o Gymru Ganoloesol. Gyda chymorth Cangen Gwynedd Ymddiriedolaeth Gerddi Hanesyddol Cymru, bydd arolwg geoffisegol yn ceisio cofnodi gerddi canoloesol y plasty diweddarach, a oedd yn berchen i ddisgynyddion Owain Gwynedd ac a oedd yn gorchuddio’r parc ceirw cynharach," ychwanegodd.

Roedd tri darn o dystiolaeth wedi tynnu sylw archaeolegwyr at y parc coll hwn: siâp y llociau – hirgrwn gydag ardal lai y credid iddi gael ei defnyddio i ddifa’r hyddgant yn dymhorol; yr enw Bryncir ei hun – sy’n golygu ‘Bryn y Ceirw’ yn Gymraeg; a chloddiau a ffosydd a ddarganfuwyd yn yr ardal hon.

old house 9 fb_web

Yn ystod wythnos olaf y prosiect, bydd diwrnod agored yn rhoi cyfle i’r cyhoedd weld yr hyn a ganfuwyd drostynt eu hunain a chael mwy o wybodaeth am y darganfyddiadau diweddaraf. Bydd y cloddiad yn dechrau ar 5 Awst a bydd diwrnod agored Bryncir 2013 yn cael ei gynnal ar ddydd Gwener 30 Awst [11am - 4pm]. Cefnogir y cloddiad gan Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri a’r elusen Caru fy Nghymru.

Dolenni cysylltiedig

Yr Ysgol Hanes, Archaeoleg a Chrefydd

 

Tags