Skip to content
Skip to navigation menu

English

Hud a lledrith mewn ymchwil i Awtistiaeth

28 Hydref 2010

Magic trick performed by gloved hands

Mae pobl ag awtistiaeth yn fwy tebygol o gael eu twyllo gan gastiau hudol nag a dybiwyd yn flaenorol, yn ôl ymchwil newydd sy’n gysylltiedig â’r Brifysgol.

Roedd yr Athro Susan Leekam o Ganolfan Ymchwil Awtistiaeth Cymru yn y Brifysgol, Anastasia Kourkoulou o’r Ysgol Seicoleg a Dr Gustav Kuhn o Brifysgol Brunel yn amau y byddai pobl ag awtistiaeth, am ei bod yn anodd iddyn nhw ddehongli ciwiau cymdeithasol, yn llai tebygol nag eraill o gael eu twyllo gan gastiau hudol.

Mae pobl ag awtistiaeth yn fwy tebygol o gael eu twyllo gan gastiau hudol nag a dybiwyd yn flaenorol, yn ôl ymchwil newydd sy’n gysylltiedig â’r Brifysgol.

Roedd yr Athro Susan Leekam o Ganolfan Ymchwil Awtistiaeth Cymru yn y Brifysgol, Anastasia Kourkoulou o’r Ysgol Seicoleg a Dr Gustav Kuhn o Brifysgol Brunel yn amau y byddai pobl ag awtistiaeth, am ei bod yn anodd iddyn nhw ddehongli ciwiau cymdeithasol, yn llai tebygol nag eraill o gael eu twyllo gan gastiau hudol.

Er mwyn profi hyn, defnyddiwyd rhith y bêl ddiflanedig. Mae consuriwr yn taflu pêl i’r awyr nifer o weithiau. Y tro olaf, mae’r consuriwr yn ffugio taflu’r bêl ac yn edrych i fyny. Mae’r bêl wedi’i chuddio yn ei law, ond mae’r gwylwyr yn dal i gredu eu bod wedi "gweld" y bêl yn gadael ei law. Mae’r camarwain hwn yn dibynnu ar giwiau cymdeithasol; bydd y gynulleidfa’n gwylio wyneb y consuriwr yn hytrach na’r bêl.

Ar gyfer yr ymchwil, gofynnwyd i 15 o bobl ifanc yn eu harddegau ac oedolion ifainc ag anhwylder sbectrwm awtistiaeth ac 16 heb yr anhwylder i wylio fideo o gonsuriwr yn perfformio rhith y bêl ddiflanedig. Gofynnwyd iddyn nhw wedyn farcio, ar lun o’r consuriwr, lle’r oedd y bêl y tro diwethaf iddyn nhw ei gweld.

Y lle olaf iddi gael ei gweld mewn gwirionedd oedd yn llaw’r consuriwr, ond rhoddodd llawer o bobl farc yn uwch i fyny a dweud fod y consuriwr wedi taflu’r bêl. Roedd Dr Kuhn a’r Athro Leekam wedi disgwyl y byddai’r unigolion ag awtistiaeth yn defnyddio’r ciwiau cymdeithasol yn llai nag unigolion sy’n datblygu’n nodweddiadol, ac y bydden nhw’n cadw’u llygaid ar y bêl yn hytrach nag ar wyneb y consuriwr, gan sylweddoli nad oedd yn gadael ei law yn ystod y ‘tafliad’ olaf.

Dangosodd eu canfyddiadau, a gyhoeddwyd yn y cylchgrawn Psychological Science, fod pobl ag awtistiaeth, yn groes i’r hyn a ddisgwylid, yn llawer mwy tebygol o gael eu twyllo gan y cast a chredu bod y consuriwr wedi taflu’r bêl. Darganfu’r ymchwilwyr fod eu llygaid, yr un fath â phobl sy’n datblygu’n nodweddiadol, wedi edrych yn gyntaf ar wyneb y consuriwr – ond bod eu llygaid wedi cymryd yn hirach i symud yno. Hefyd, cawson nhw fwy o drafferth na’r grŵp arall i gadw’u llygaid ar y bêl yn symud pan gâi ei thaflu’n o iawn.

Dywedodd yr Yr Athro Leekam: "Mae ein tystiolaeth yn herio’r syniad fod gan oedolion ag Anhwylder Sbectrwm Awtistiaeth anawsterau sylw-cymdeithasol cyffredinol. Mae ein hastudiaeth yn dangos fod pobl ag awtistiaeth yn rhoi sylw nodweddiadol i giwiau cymdeithasol ond bod ganddyn nhw broblemau o ran rhoi sylw cyflym i bobl ynghyd â phethau sy’n symud. Gall amgylchiadau cymhleth fel y cast hudol greu heriau canfyddiadol difrifol."

Gwnaed yr ymchwil gyda myfyrwyr mewn coleg arbennig ar gyfer awtistiaeth. Mae’r tîm yn gobeithio cynnal arbrawf tebyg gyda phlant ag awtistiaeth, na chafodd eu haddysgu eto o bosibl mewn ciwiau cymdeithasol, i weld a ydyn nhw hefyd yn cael eu twyllo gan y rhith.

Dolenni

Tags