Skip to content
Skip to navigation menu

English

Gwobr Datblygiad Meddygol Arloesol

02 Mehefin 2014

 

Mae astudiaeth ryngwladol a arweiniodd at newidiadau mawr yn y driniaeth ar gyfer canser y prostad yn gyd-enillydd y wobr Datblygiad Meddygol Arloesol yng Ngwobrau Arloesedd ac Effaith Prifysgol Caerdydd.

Dangosodd yr ymchwil y gallai’r risg marwolaeth i ddynion sy’n dioddef o ganser lleol datblygedig y prostad neu ganser y prostad risg uchel gael ei lleihau’n sylweddol drwy ychwanegu therapi ymbelydredd at driniaethau hormonau safonol.

Yr Athro Malcolm Mason, Ymchwil Canser Cymru, Athro Oncoleg Glinigol yn yr Ysgol Feddygaeth, a arweiniodd cangen y DU o’r treial ymchwil i ganser y prostad er 1998, pan gafodd ei benodi’n Brif Ymchwilydd y DU, yn arwain yr astudiaeth yn y wlad hon ar ran y Cyngor Ymchwil Feddygol. Mae canser y prostad yn lladd oddeutu 10,000 o ddynion yn y DU bob blwyddyn.

Ar y cyd â chydweithwyr o Ganada a Gogledd America, cyflwynodd yr Athro Mason a thîm y Cyngor Ymchwil Feddygol dystiolaeth newydd yn dangos bod cyfraddau goroesi yn gwella’n sylweddol os ychwanegir ymbelydredd at driniaethau hormonau safonol wrth drin dynion y mae eu canser wedi lledaenu ymhellach na’r prostad.

Dywedodd yr Athro Mason: "Cyfeiriwyd at yr astudiaeth fel rhywbeth a allai newid arfer clinigol. Ar sail y dystiolaeth sydd gennym, byddai’n arwain at atal 43 y cant o farwolaethau o ganser y prostad ymhlith dynion sydd â chanser lleol datblygedig.

"Mae’r dynion hyn yn cyfrif am ryw 40 y cant o’r holl achosion newydd o ganser y prostad yn y DU, ac mae’r canlyniadau felly yn cynnwys y potensial, yn fyd-eang, i atal miloedd o farwolaethau o ganser y prostad bob blwyddyn. Mae llwyddiant yr astudiaeth hon yn tystio o ddifrif i gydweithredu rhyngwladol, a’r berthynas weithio agos rhwng y National Cancer Institute yng Nghanada a’r Cyngor Ymchwil Feddygol yn y DU."

Ychwanegodd Matt Sydes, Uwch Wyddonydd yn Uned Treialon Clinigol y Cyngor Ymchwil Feddygol: "Mae’r treial hwn yn dangos pwysigrwydd hap-dreialon wedi’u rheoli mewn meddygaeth o ansawdd uchel sy’n seiliedig ar dystiolaeth. Mae data da yn sylfaen i brosesau penderfynu da. Trwy gasglu ystadegau cadarn, rydym yn gall dangos sut y gallem dargedu, a thrin, cleifion risg uchel."

Mae canser lleol datblygedig y prostad (lle mae tiwmor wedi ehangu y tu allan i’r chwarren brostad i feinwe oddi amgylch) yn effeithio ar ryw 4,000 o ddynion y flwyddyn yn y DU. Cyn yr ymchwil greiddiol, nid oedd unrhyw gonsensws ynglŷn â’r safon gofal, gyda therapi hormonau’n cael ei roi ar ei ben ei hun yn aml.

Dangosodd yr hap-dreial clinigol Rhyngwladol, a arweiniwyd gan ymchwilwyr Caerdydd, fod trin clefyd lleol datblygedig gyda chyfuniad o radiotherapi a therapi hormonau yn haneru’r risgiau o farw o ganser y prostad.

Newidiodd y treial ganllawiau ac arfer meddygol yn Ewrop a Gogledd America. Cyn yr ymchwil greiddiol, ystyriwyd bod therapi hormonau ar ei phen ei hun yn driniaeth ddigonol. Yn dilyn astudiaeth yr Athro Mason, mae canllawiau NICE bellach yn cynghori bod rhaid cynnig radiotherapi i 100% o gleifion sy’n addas i’w gael.

Dywedodd Liz Andrews, Cyfarwyddwr Elusen yn Ymchwil Canser Cymru: "Mae effaith yr astudiaeth hon ar driniaeth canser y prostad yn llwyddiant rhyngwladol go iawn ac yn dyst i ymchwil canser yng Nghymru."

Ai hwn yw eich hoff brosiect? Dywedwch wrthym pam i gael cyfle i ennill y wobr. Dyma sut gallwch chi bleidleisio