Skip to content
Skip to navigation menu

English

Cof yn cael hwb o ariannol

22 Mai 2009

Brain scan

Rhoddwyd hwb sylweddol i brosiect ymchwil cydweithredol yn cynnwys y Brifysgol a Phrifysgol Bryste i ddysgu a’r cof gyda dyfarniad Grant Rhaglen o £1.57 miliwn gan yr Ymddiriedolaeth Wellcome.

Rhoddwyd y dyfarniad ar y cyd i’r Athro John Aggleton ac i’r Athro John Pearce o’r Ysgol Seicoleg, ac i’r Athro Zafar Bashir, yr Athro Malcolm Brown a Dr Clea Warburton o Adran Anatomeg/Canolfan MRC ar gyfer Plastigrwydd Synaptig Prifysgol Bryste. Mae’r dyfarniad hwn yn parhau cydweithio llwyddiannus iawn rhwng yr ymchwilwyr hyn yn Canolfan y Niwrowyddorau Caerdydd, y mae’r Ysgol Seicoleg yn rhan ohoni, a Niwrowyddorau Bryste.

Mae’r ymchwil yn ymwneud â deall y mecanweithiau cellol a molecwlar sy’n sail i ffurfio dau ddosbarth hanfodol o ran y cof – cof episodaidd, sy’n eich galluogi i gofio digwyddiadau yn eich bywyd eich hunan, a chof adnabod, sy’n ein galluogi i wybod a yw rhywbeth yn newydd neu yn gyfarwydd..

Dywedodd Yr Athro Aggleton, Athro’r Niwrowyddorau Gwybyddol, "Mae’r dyfarniad yn un cyffrous iawn gan ei fod yn caniatáu i ni archwilio’r mecanweithiau canolog yn yr ymennydd sy’n gyfrifol am ein cofion o ddydd i ddydd. Dyma’r dosbarth o gofion sy’n ein gwneud yr hyn yr ydym, ac sydd ar yr un pryd mor agored i niwed yn achos cyflyrau megis clefyd Alzheimer. O achos pwysigrwydd deall sut y ffurfir ac y collir y cofion hyn rydym yn cyfuno arbenigeddau o’r ddwy Brifysgol i sicrhau y gallwn gyflawni ymchwil diguro."

Dywedodd Dr Warburton : "Bydd deall sut mae gwahanol strwythurau yn yr ymennydd yn cydweithredu o ran cynhyrchu cofion cymhleth yn helpu i ddarparu darlun mwy cywir o niwrofioleg y cof."

Mae gwaith blaenorol gan y grŵp ymchwil hwn wedi dangos bod dwy system niwral o fewn llabed yr arlais yn yr ymennydd, un a’i chanolbwynt ar yr hipocampws ac un ar y cortecs periffroenol, a all weithio’n annibynnol i gefnogi cof episodaidd a chof adnabod yn ôl eu trefn. Fodd bynnag mae hi’n dod yn fwyfwy amlwg y gall y ddwy system hyn ryngweithio mewn rhai achosion. Mae methiant y cof episodaidd a’r cof cydnabod, fel sy’n digwydd gyda chlefyd Alzheimer neu nam gwybyddol mwyn, yn ddifethol i’r unigolyn ac yn faich mawr i’w cynhalwyr ac i’r gymdeithas fel ei gilydd.

Dywedodd yr Athro Bashir: "Bydd y gwaith hwn yn amlygu’n fwy cyflawn yr ystod o strwythurau a all gyfrannu at golli cof gyda chlefyd pan y’u difrodir, neu a allai ddarparu targedau therapiwtig posibl."