Skip to content
Skip to navigation menu

English

Llwyddiant model yn yr Eisteddfod

11 Awst 2009

Mae miloedd o bobl wedi ymweld â phafiliwn y Brifysgol yn ystod Eisteddfod Genedlaethol 2009 ac mae llawer ohonynt wedi cymryd rhan mewn digwyddiadau, gan gynnwys ymgais lwyddiannus i osod record y byd newydd ar gyfer y model DNA hiraf.

Ymunodd tîm o 50 o blant o bob oedran o ysgolion ledled Cymru â Dr Arwyn Tomos Jones o Ysgol Fferylliaeth Cymru y Brifysgol i adeiladu edefyn DNA anferth 23.84 metr o hyd. Roedd yr helics dwbl anferth hwn yn cynnwys pob un o’r 1,161 o sylfeini niwcliotid albwmen ieir (sydd hefyd yn cael ei alw’n ofalbwmen neu’n albwmen gwynnwy) yn y dilyniant cywir.

Dywedodd Dr Jones: "Dechreuodd y gwaith cynllunio ar gyfer y digwyddiad fisoedd yn ôl, gan fod angen tarddu’r cydrannau cywir ar gyfer y model, ynghyd â’r dilyniant priodol. Ar y diwrnod, ymgynullodd y plant am ddarlith fer ar DNA a sut y byddai’r model yn cael ei adeiladu. Yna, rhannwyd y plant yn dimau a gofynnwyd iddynt adeiladau darnau bach o DNA a gafodd eu cyfuno y tu allan i’r Pafiliwn Gwyddoniaeth ar y Maes i greu helics sengl terfynol yn mesur dros 23 metr."

Torrodd y grŵp record y byd presennol, sef 21.5 metr, ac mae bellach yn aros am gadarnhad swyddogol gan Guinness World Records.

Ychwanegodd Dr Jones: "Roeddwn yn nerfus iawn ar y dechrau ond roedd y plant yn wych, gwnaethant lynu wrth eu tasgau ac adeiladu pob model i’r manylebau cywir, yna roedd yn weddol hawdd rhoi’r unedau at ei gilydd. Hyd y gwn i, hwn yw’r tro cyntaf i record y byd gael ei dorri yn yr Eisteddfod."

Mae’r model eisoes wedi’i ddatod ac anfonwyd unedau unigol i ysgolion lleol er mwyn iddynt adeiladau edafedd DNA llai.

Roedd digwyddiadau eraill y Brifysgol a ddenodd cynulleidfaoedd ar y Maes yn cynnwys darlith ar Ddeddfwriaeth a Chynllunio Iaith gan yr Athro Colin H Williams o Ysgol y Gymraeg a lansio llyfr newydd sy’n ymchwilio i hanes yr anheddiad Cymraeg ym Mhatagonia, a ysgrifennwyd gan gyd-gyfarwyddwyr Canolfan Uwchefrydiau Cymry America Prifysgol Caerdydd.

Roedd aduniad ar gyfer cyn-fyfyrwyr Ysgol y Gymraeg ac arddangosiadau o Herschel a Planck – sef dwy loeren a lansiwyd gan yr Asiantaeth Ofod Ewropeaidd, sy’n cario offerynnau wedi’u harwain gan y Brifysgol sy’n darlledu eu delweddau seryddol yn ôl i’r ddaear ar hyn o bryd, ymhlith digwyddiadau eraill y Brifysgol yn yr Eisteddfod.

Tags